Кіріспе

Чинкультик, кейде Чинкультик деп те аталады, Мексиканың Чиапас штатындағы орташа көлемді археологиялық қираған орын. Ол Лагунас-де-Монтебелло ұлттық паркінің құрамына кіреді. Бұл Колумбияға дейінгі қала ежелгі Майя өркениетіне тиесілі. Қала Майя классикалық дәуірінде, шамамен 3-ші ғасырдан 9-шы ғасырға дейін гүлденді. Мүсіндердің көп бөлігі осы дәуірдің соңғы 300 жылында жасалған, ал иероглифтік жазулары 591 жылдан 897 жылға дейін сақталып қалған. Классикалық дәуірден кейінгі кезең 13-шы ғасырға дейін жалғасты, содан кейін ол тасталып кетті. Орында бірнеше сатылы пирамидалар және 200-ге жуық кішігірім ғимараттар бар, олардың көпшілігі бұзылмаған күйде қираған. Чинкультикте орынның билеушілерін бейнелейтін тастан қашалған стелалар бар. Орында мезоамерикалық доп ойынына арналған алаң бар, оның белгісі 591 жылдың 21 мамырында ашылғанын көрсетеді. Орын туралы алғашқы жазбаны 19 ғасырдың соңында Эдвард Селер жасаған. Енрике Хуан Паласиос 1926 жылы орынды егжей-тегжейлі сипаттаған. Орынның алғашқы археологиялық зерттеулері 1966 жылы Висконсин штатының Милуоки қаласының қоғамдық мұражайының директоры Стефан Ф. де Борхеги басшылығымен жүргізілді. 1970 жылдан бастап мексикалық археологтар бірнеше ғимараттарды қазып, қалпына келтірді, сондай-ақ Агуа Азул ("Көк су") деп аталатын орынның кенотынан немесе табиғи құдықтан кейбір артефакттарды шығарды. Кенот осы орынға Майя тіліндегі атауын берді; Чинкультик сөзі "сатылы кенот" дегенді білдіреді. Орын туристік сапарлар үшін ашық, бірақ ол Майя орындарының ішінде ең көп танымалдарына жатпайды.