Кіріспе
Essex класты ұшақ тасымалдаушы USS Lake Champlain (CV/CVA/CVS 39) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немесе одан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған 24 кемеден бірі. Бұл АҚШ Әскери-теңіз күштерінің осы атты алған екінші кемесі және 1812 жылғы соғыстағы Шамплейн көлінің шайқасының құрметіне аталған. 1945 жылдың 3 маусымында қолданысқа енгізілген Lake Champlain Екінші дүниежүзілік соғысқа қатыспады, бірақ «Сиқырлы кілем» операциясы аясында Еуропадан әскерлерді үйге тасымалдау үшін көлік ретінде пайдаланылды. Көптеген әпке-бауыр кемелері сияқты, ол соғыс аяқталғаннан кейін жақын арада қызметтен шығарылды, бірақ 1950 жылдардың басында жаңғыртылып, қайтадан қолданысқа енгізілді және шабуылдаушы тасымалдаушы (CVA) ретінде қайта тағайындалды. Ол Корея соғысына қатысты, бірақ өмірінің қалған бөлігін Атлант мұхитында, Кариб теңізінде және Жерорта теңізінде өткізді. 1950 жылдардың соңында ол суастына қарсы тасымалдаушы (CVS) ретінде қайта тағайындалды. Lake Champlain бірінші экипаждық Mercury жобасының (Freedom 7), екінші экипажсыз Gemini жобасының (Gemini 2) және үшінші экипаждық Gemini (Gemini 5) ғарыш миссиясы үшін негізгі құтқару кемесі болды. Lake Champlain ерекше жаңғырту тарихына ие. Ол Essex класындағы жалғыз кеме болды, ол SCB 27 түрлендіруін алды, бұл суперқұрылымды, ұшу палубасын және басқа да ерекшеліктерді қайта құруды білдірді, бірақ сонымен қатар бұрышты ұшу палубасы мен дауылдық мұрынды қамтамасыз ететін SCB 125 түрлендіруін алмады. Осылайша, ол американдық ұшақ тасымалдаушылардың соңғы осілік ұшу палубасы болды. Lake Champlain 1966 жылы қызметтен шығарылды және 1972 жылы металл тескісіне сатылды.
USS Lake Champlain (CV/CVA/CVS 39) was one of 24 s completed during or shortly after World War II for the United States Navy. She was the second US Navy ship to bear the name, and was named for the Battle of Lake Champlain in the War of 1812. Commissioned on 3 June 1945, Lake Champlain did not participate in World War II, but did serve as a transport, bringing troops home from Europe as part of Operation Magic Carpet. Like many of her sister ships, she was decommissioned shortly after the end of the war, but was modernized and recommissioned in the early 1950s, and redesignated as an attack carrier (CVA). She participated in the Korean War but spent the rest of her career in the Atlantic, Caribbean, and Mediterranean. In the late 1950s, she was redesignated as an antisubmarine carrier (CVS). Lake Champlain was the prime recovery ship for the first crewed Project Mercury mission (Freedom 7), the second uncrewed Gemini mission (Gemini 2), and for the third crewed Gemini (Gemini 5) space mission. Lake Champlain had a unique modernization history. She was the only Essex class ship to receive the SCB 27 conversion which was a rebuild of the superstructure, flight deck and other features but without also receiving the SCB 125 conversion which would have given her an angled flight deck and hurricane bow. Therefore, she was the last operational US aircraft carrier with an axial flight deck. Lake Champlain was decommissioned in 1966 and sold for scrap in 1972.
Құрылыс және іске қосу
Шамплен көлі "ұзын корпусты" Эссекс класындағы кемелердің бірі болды. Ол 1943 жылдың 15 наурызында Вирджиния штаты, Портсмут қаласындағы Норфолк әскери-теңіз кемежайының No. 8 құрғақ догінде салынды. Кеменің қаптамасы 1944 жылдың 2 қарашасында құрғақ доктан суға түсірілді. Lake Champlain 1945 жылдың 3 маусымында капитан Логан Рамзидің басқаруымен қолданысқа кірісті. Кеменің демеушісі Вермонт штатының сенаторы Уоррен Остиннің әйелі болды.
" Сиқырлы кілем " операциясы
Нью-Йорк пен Филадельфияға сапар жасағаннан кейін, "Шамплен көлі" американдық әскери қызметкерлерді елдеріне қайтару ("Magic Carpet") міндетіне бекітілді. Ол 14 қазанда Норфолктан Англияға жол тартты және 19 қазанда Саутгемптонға жетіп, ардагерлерді алып, оларды Нью-Йоркке қайтарды. 1945 жылғы 26 қарашада ол Атлантика мұхитын кесіп өтудегі жылдамдық рекордын орнатты – 32,048 теңіз шақырымын сағатына орташа жылдамдықпен. Гибралтардан 3360,3 теңіз милясын 4 күн, 8 сағат, 51 минутта жүзіп өтіп, Вирджиния штатының Норфолк қаласына келді. Бұл рекорд 1952 жылдың жазында басқа кемемен бұзылды. "Шамплен көлі" 1947 жылғы 17 ақпанда Норфолк қаласындағы резервтік флотқа қойылды.
Корей соғысы
Шамплен көлі Корея соғысына тағы да қажет болды. 1950 жылдың тамызында ол Ньюпорт Ньюс кеме құрылысы және құрғақ док компаниясында SCB 27A модернизация бағдарламасын бастады. 1952 жылдың 19 қыркүйегінде қайтадан қолданысқа енгізілді. 1952 жылдың 25 қарашасынан 25 желтоқсанына дейін Куба және Гаити суларында сынақ сапары өтті. 1953 жылдың 26 сәуірінде кеме Флорида штатының Мейпорт қаласынан Қызыл теңіз, Үнді мұхиты және Оңтүстік Қытай теңізі арқылы Кореяға бағыт алды. Шамплен көлі Суэц каналын басып өткен ең үлкен кеме болды. 1953 жылдың 9 маусымында Жапонияның Йокосука қаласына жетті. Carrier Task Force 77 (TF 77) тобының флагманы ретінде ол 11 маусымда Йокосукадан шығып, 14 маусымда Кореяның батыс жағалауына келді. Кеменің әуе тобы бірден ұшу-қону жолақтарын қиратып, жау әскерлеріне шабуыл жасап, окоптарды, бекіністерді, қару позицияларын жойып, қиын жағдайдағы құрлық әскерлеріне жақыннан қолдау көрсетті. Оның ұшақтары сондай-ақ жаудың нысандарына ұшып бара жатқан B-29 Superfortress ауыр бомбалаушыларын сүйемелдеді. Шамплен көлі 27 шілдеде бейбіт келісімге қол қойылғанға дейін жауға шабуылдауын жалғастырды. 11 қазанда Кеарсардж кемесімен ауыстырылып, Шамплен көлі 24 қазанда Сингапурға жетіп, Оңтүстік Қытай теңізіне қарай жол тартты. 27 қазанда Тынық мұхитымен қоштасып, үйіне қайтып, Коломбо, Порт-Саид, Канн және Лиссабон қалаларында тоқтағаннан кейін 1953 жылдың 4 желтоқсанында Флорида штатының Мейпорт қаласына жетті.
НАТО, Таяу Шығыс және қайта жіктеу
Келесі жылдары «Шамплен көлі» бірнеше рет Жерорта теңізіне саяхат жасап, НАТО күштерімен бірге қатысты. 1957 жылдың 25 сәуірінде Иорданияның королі мен парламенті арасындағы шиеленіске жауап ретінде (1957 жылғы Иорданиядағы әскери төңкеріс әрекетіне қараңыз), ол өзінің флотының бөлімдерімен бірге Ливанға қарай жылдам бағытталды, онда Хусейн корольді қолдады. Хусейн король Иорданияның конституциялық демократиясын тоқтатты, саяси партияларды таратып, қалалық кеңестерді таратып, баспасөзді цензуралады, әскери комендант сағатын енгізді және әскердегі наразылық білдіргендерді тазартты. Шиеленіс азайды және «Шамплен көлі» 27 шілдеде Мейпортқа оралды. 1 тамызда суастына қарсы кемеге түрлендіріліп, қайта жіктелді (CVS 39). «Шамплен көлі» Мальорка аралының жанында болғанда, 1957 жылдың 14 қазанында испан қаласы Валенсияда су тасқыны болды. Испаниядағы АҚШ елшісі Джон Дэвис Лодж «Шамплен көлінен» құтқару операцияларына көмектесуді сұрады. Кеменің «Чикасо» тікұшақтары көптеген құтқару миссияларын орындады, ал кеме экипажы апаттан кейін болған «палшық шайқаста» күресті. 1958 жылдың 8 ақпанында Нью-Джерси штатының Байонн қаласынан шығып, 30 қазанда Флорида штатының Мейпорт қаласына оралды. Кемежайда күрделі жөндеуден өткен соң, ол 10 маусымда Жерорта теңізіне бағытталды және 9 тамызда Мейпортқа оралғанға дейін Испания, Дания және Шотландияны аралады. Кеме 1958 жылдың 15 маусымына дейін Флорида мен Кариб теңізінде жұмыс істеді, содан кейін ол тағы бір Жерорта теңізі саяхатына шығып, 4 қыркүйекте жаңа тағайындалған портына, Род-Айленд штатының Квонсет-Пойнт қаласына оралды. Кеме 1960 жылдың 29 маусымына дейін Квонсет-Пойнттан жұмыс істеді, содан кейін ол 12 тамызда Халифаксқа (Жаңа Шотландия) курсанттармен сапар жасады. 7 ақпанда Кариб теңізіне саяхат жасап, 2 наурызда қайтып келді.
Меркурий жобасы
Шамплейн көлі Американың алғашқы пилотты ғарыш сапары үшін негізгі құтқару кемесі ретінде таңдалды. Ол 1 мамырда құтқару аймағына бағытталды және 5 мамырда командир Алан Шепард пен оның Freedom 7 ғарыш аппаратымен бірге Кейп-Канавералдан шамамен 300 миль (483 км) қашықтықта суға қонғаннан кейін оны құтқаруға дайын болды. Көліктік кемеден ұшқыштар капсуланың түсуін визуалды түрде бақылады және қонғаннан кейін екі минут ішінде оның үстіне жетті. Олар Шепардты және Freedom 7 капсуласын аман-есен Шамплейн көлінің ұшу палубасына жеткізді. Құтқару операциясы кезінде кеме сол кездегі капитан Ральф Веймуттың басқаруында болды. Алан Шепардты аппараттан құтқаруға арналған тікұшақтарда Меркурий аппаратының радиоантеннасын кесуге қажетті жарылғыш құрылғылар болмағандықтан, құтқару кезінде кейбір қиындықтар туды. Меркурий аппаратының антеннасы, егер аппарат визуалды бақылаудан шығып кетсе, оны табуға көмектесу үшін жасалған еді. Антенна жұмыс істесе, Шепардты аппараттан құтқару қиын болар еді; ақыр соңында, ол істен шығып, жұмыс істемей қалды.
Кариб теңізі мен Куба блокадасы
Келесі жылы кеме Атлантика жағалауында және Кариб теңізінде қызмет етті. 1962 жылдың маусым айында ол және оны сүйемелдеген кемелер бірінші және үшінші сыныпты NROTC мидшипмендерін NAS Quonset Point-тен оқу круизіне шығарды. Круиз бағыттары: теңіздік оқу алаптары, Канада әскерлерінің Галифакс базасы, Гуантанамо шығанағы және Ямайканың Кингстон қаласы. Ол Ямайкада елдің тәуелсіздік күнінің тойлануында АҚШ-ты ұсынып, 3 тамызда шараға қатысты. Мидшипмендер кемеге келген қонақтарға экскурсия өткізіп, сол кездегі вице-президент Линдон Джонсонның жергілікті саябақта сөйлеген сөзі кезінде сақшылық қызметін атқарды. 24 қазанда «Шамплейн көлі» кемесі теңіз күшінің классикалық жаттығуына қатысты – Кубаны карантинге алуға, онда Кеңес Одағы шабуылдық зымырандар базаларын салған болатын. Бұл қауіпті қатерді тоқтату үшін АҚШ әскери кемелері Атлантиканың батыс бөлігіне орналастырылып, Кубаға әскери жабдықтардың ағынын тоқтатты және ресейлік шабуылдық зымырандарды кері қайтару туралы американдық талаптарды күштендірді. Американдық талаптардың көп бөлігі орындалғаннан кейін «Шамплейн көлі» 23 қарашада Сент-Томас арқылы үйіне бет бұрып, 4 желтоқсанда Куонсет-Пойнтқа жетті. Келесі бірнеше ай кеме Нью-Англия суларында жұмыс істеді және жөндеуден өтті. 1963 жылдың қыркүйегінде Гуантанамо шығанағына бағытталған круиз кезінде, «Флора» дауылынан зардап шеккен Гаитиге көмек көрсетуге бұйрық берілді, осыған байланысты оқу кестесі тоқтатылды. Оның тікұшақтары үйсіз қалған адамдарды іздеп тауып, оларға азық-түлік және медициналық жабдықтар жеткізді. 1964 жылдың 6 мамырында Атлант мұхитында «Шамплейн көлі» мен «Декатур» эсминшісі соқтығысып қалды. Апат кезінде ешкім жарақат алмады. «Декатур» мачтасы, үстіңгі құрылысы және түтін құбыры зардап шегіп, өз күшімен Норфолкке қайтып келді.
Солтүстік Атлантика және "Жемен" жобасы
Шамплен көлі 9 қарашада Жаңа Англия суларында операциялар жүргізу үшін Квенсет-Пойнтқа оралды. 1964 жылдың көктемінде ол қысқа ғана уақытқа Бермудаға барды, ал күзде Испанияға, Хюльва маңына десант үшін келді. 6 қарашада Барселонадан АҚШ-қа бағыт алды, Гибралтарда тоқтады және 25 қарашада Квенсет-Пойнтқа жетті. 1965 жылдың бірінші жартысында Шамплен көлі оқу тапсырмаларын орындады және Шығыс жағалау бойында жаттығулар өткізді. 1965 жылдың 19 қаңтарында ол экипажсыз «Джемини-2» ғарыш миссиясын құтқару кемесі болды. 1966 жылғы қаржы жылында Әскери-теңіз күштері Шамплен көлін жаңғырту бағдарламасын ұсынды. Қорғаныс министрі Роберт Макнамара суастына қарсы кемелердің тиімділігі шектеулі екенін айтып, бұл ұсынысты мақұлдаудан бас тартты. Шамплен көлі 1965 жылдың 29 тамызында «Джемини-5» үшін негізгі құтқару кемесі ретінде соңғы маңызды міндетін аяқтады. Одан кейін ол Филадельфия теңіз кемежайына жіберілді, онда оны деактивациядан өткізді. 1966 жылдың 2 мамырында ол қызметтен босатылды және резервтік флотқа қойылды. Испания теңіз күштері Шамплен көлін сатып алуды қарастырды, бірақ оның орнына «Кабот» әуе кемесін таңдады, оған «Дедало» деп ат қойылды. 24 жылдық қызметтен кейін Шамплен көлі 1969 жылдың 1 желтоқсанында Теңіз күштерінің тізімінен шығарылды және 1972 жылдың 28 сәуірінде Қорғаныс қайта пайдалану және сату қызметі (DRMS) арқылы металлға тапсырылды.