Кіріспе

Independence класты жеңіл әуе кемесі USS Bataan (CVL 29/AVT 4), бастапқыда USS Buffalo (CL 99) деп жоспарланған және CV 29 ретінде жіктелген, 11 000 тонналық жеңіл әуе кемесі болды. Ол 17 қараша 1943 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі қызметке қабылданып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы операцияларға қатысты, оның ішінде Жаңа Гвинея аймағындағы шайқастар, Мариан аралдарына шабуыл, Филиппин теңізіндегі шайқас, Окинава шайқасы және Жапонның ішкі аралдарына жасалған шабуылдар болды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, ол суасты қайықтарға қарсы күрес кемесіне айналдырылып, 11 ақпан 1947 жылы резервке жіберілді. 13 мамыр 1950 жылы Филадельфияда Корея соғысына қатысу үшін қайтадан қызметке кірісті. Соғыстан кейін ол Пёрл-Харборға оралды және 26 тамыз 1953 жылы жаңадан қызметке кіріспес бұрын күрделі жөндеуден өтті. Сан-Франциско әскери-теңіз кеме жасау орнына ауысқаннан кейін, "Батан" 9 сәуір 1954 жылы қызметтен босатылды және Сан-Францискодағы Тынық мұхиты резервтік флотына қосылды. 15 мамыр 1959 жылы ол көмекші әуе тасымалдауыш ретінде қайта жіктелді және AVT 4 болып тағайындалды, бірақ 1 қыркүйек 1959 жылы Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды. 19 маусым 1961 жылы Беверли-Хиллз, Калифорниядағы "Николай Джофф Корпорейшн" компаниясына металл терісін шығару үшін сатылды.

Дизайн және құрылыс

Батаан жеңіл авианосегіне айналған кеме бастапқыда "Буффало" (CL 99) деп жоспарланған еді. 1941 жылдың желтоқсан айында Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін, көбірек авианосецтерге қажеттілік туды. Жауап ретінде Әскери-теңіз күштері құрылыс кезіндегі тоғыз "Кливленд" класындағы жеңіл крейсерлерді жеңіл авианосецтерге айналдыруға бұйрық берді. Осылайша, CL 99 CV 29 болып қайта жіктелді және 1942 жылдың 2 маусымында "Батаан" деп аталды. 1943 жылдың 15 шілдесінде CVL 29 болып қайта жіктелді. "Батаан" толық жүктемеде және тоннадағы суырыққан сыйымдылығы болды. Оның жалпы ұзындығы 622 фут (190 м), ал су сызығының ұзындығы 600 фут (183 м) құрады. Ең үлкен ені 33 метр, ал су деңгейіндегі ені 22 метр болды. Суға батып кетуі максимум 8 метрге жететін. Қару-жарақ ретінде ол 24 "Бофорс" 40 мм зениттік пулеметтерімен және 22 "Оерликон" 20 мм зениттік пулеметтерімен жабдықталған. Әдетте ол 30 ұшақ тасыды. Оның бронясы белдеулік бронядан, палубада және бастион мұнарасында құралды. Ол төрт "Бэбкок & Уилкокс" бу қазандықтарымен және төрт винтіне қуат беретін "General Electric" дөңгелекті турбиналарымен жабдықталған. Оның жобалық жылдамдығы болды және қашықтығы болды. Кемеге 1940 жылдың 16 желтоқсанында жеңіл крейсер ретінде тапсырыс берілді және 1942 жылдың 2 маусымында жеңіл авианосец ретінде қайта тапсырыс берілді. Осыдан кейін оның ұшақтары Окинава мен Кюсюға қарсы бірнеше апталық әуе шабуылдарына қатысты. Жапондықтардың ең ауыр қарсы шабуылы 14 мамырда болды, нәтижесінде сегіз экипаж мүшесі қаза тауып, 26-сы жараланды. Сәуір және мамыр айларындағы осы операциялар кезінде оның мергендері мен ұшқыштары 9 ұшақ пен 4 экипаж мүшесінің өліміне әкеп соқтырған ондаған жау ұшағын жойғанын мәлімдеді. Соңында 29 мамырда ол Филиппинге қарай оңтүстікке бет бұрып, 1 маусымда Сан-Педро шығанағына жетті. Соғыс кемесіне бір ай бойы шағын жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен және экипаж демалыс алғаннан кейін, "Батаан" 1 шілдеде TG 38.3 тобымен бірге Жапонияның үй аралдарына бағыт алды. Онда оның ұшақтары 10 шілдеде Токио шығанағы аймағындағы әуежайларға шабуыл жасады, 14 және 15 шілдеде Хоккайдо мен Хонсюдің солтүстігіндегі жағалаудағы нысандарға шабуыл жасады және 18 шілдеде Йокосука портындағы жапондық "Нагато" соғыс кемесіне зақым келтіруге көмектесті. Содан кейін оның ұшақтары 24 шілдеде Куредегі теңіз базасына шабуыл жасады, нәтижесінде жапондық "Хюга" соғыс кемесі мен порттағы 15 шағын кеме батырылды. Айдың соңындағы жаман ауа райы оның көптеген әуе шабуылдарын тоқтатты, ұшақтарын 28 және 30 шілдедегі шабуылдармен шектеді. Аймақтан тайфун өткендіктен, рейдтер 9 тамызға дейін қайта жаңғырған жоқ. Сол күні оның ұшақтары Жапонияның солтүстігіндегі Мисава әуе базасына шабуыл жасады, ал 10 тамызда Аомориге шабуыл жасады. Ол 13 тамызда Хонсюға оралды және 1945 жылдың 15 тамызында сағат 06:35-ке дейін Токио аймағында жұмыс істеді, одан кейін жапондықтар капитуляциялауға ниетті екені туралы жаңалықтардан кейін барлық шабуылдар тоқтатылды. Келесі күні, 22 сәуірде, коммунистік әскерлер Сеулге тағы да ауыр шабуыл жасады, ал "Батаан" ұшақтары келесі төрт күн ішінде оларға қарсы 136 тікелей әуе қолдау шабуылын жасады. 27-30 сәуір аралығында Сасебода қысқа уақытқа толысқаннан кейін, "Батаан" 1 мамырда Сары теңізге оралды. Британдық авианосецпен бірге ол жау әскерлерінің шоғырлануына қарсы 244 шабуылдық рейд жасады, бұл 10 мамырға қарай коммунистердің шабуылын тоқтатуға және кері қайтаруға көмектесті. Айдың соңында "Батаан" корсарлары Таэдун Ганг сағасындағы шұңқырлар мен сампандарды жоюға толы болды, бірақ жаман ауа райы ұшу операцияларын тоқтатты. Осы шабуылдар кезінде Анактан шығысқа қарай 40 миллиметрлік жер астынан атқан оқтығынан бір ұшқыш пен ұшақ қаза тапты. 3 маусымда британдық авианосецпен алмастырылған "Батаан" VMF 312 эскадрильясының ұшақтары мен қызметкерлерін түсіріп алып, Жапония арқылы үйге қарай бет бұрып, 25 маусымда Сан-Диего портына жетті. Екі апта демалыс пен ойын-сауықтан кейін "Батаан" 9 шілдеде Вашингтон штатының Бремертон қаласына "Puget Sound Naval Shipyard" кеме жасаушылығында кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін бағыт алды. Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, "Батаан" 7 қарашада Сан-Диегоға қайта оралып, жаттығулар жүргізді. Келесі 10 аптада ол ұшақ тасымалдауыштарының қону біліктілігін және Қиыр Шығысқа екінші рет жіберілуге дайындық үшін су астына қарсы жаттығуларды өткізді.

Екінші рет іске қосу

Батан 1952 жылғы 27 қаңтарда Йокосукаға бағыт алды, 11 ақпанда Токио шығанағына жетті, сонда қатты қысқы дауылға тап болды. Кеме 25-ші барлау эскадрильясын (VS 25) қабылдап, Окинавадағы Бакнер шығанағына су астына қарсы жаттығулар үшін оңтүстікке бет бұрды. 24 ақпан мен 12 сәуір аралығында Батан Окинава айналасындағы суларда үш "аңшы-өлтіруші" типтес су асты кемеге қарсы жаттығулар өткізді. Бұл жаттығулар Кореяға кеңестік әскерлер араласса, олардың су асты кемелеріне қарсы күресуге одақтас күштерін дайындау мақсатында ұйымдастырылды. Жатығуларда Батанның ұшақтары, тікұшақтар да бар, "жау" су асты кемелері – Blackfin, Caiman және Greenfish-ке қарсы күштермен қатарға қойылды. Йокосука мен Сасебода жанармай толтырып, жабдықтарын толықтырғаннан кейін, жеңіл авиатасымалдаушы Кобеде VMA 312 эскадрильясын қабылдап, 29 сәуірде Корея маңындағы операциялар үшін Жапониядан шықты. Сол күні ол HMS Glory-ден CTE 95.1.1 міндетін қабылдап, келесі күні жауынгерлік тапсырмаларды орындауға кірісті. 1951 жылғы маусымнан бері Корея соғысы әскери тұрпатта тоқтап, екі тарап та 38-ші параллель бойында бекініп қалған. Ханчон мен Йонан арасындағы коммунистердің жабдықтау жолдарын қиып тастау міндетімен Батанның ұшақтары күніне 30 рет шабуыл жасады, жабдықтау қоймаларын, теміржолдарды, көпірлерді және көліктерді бомбалады. Осы рейс барысындағы жалғыз ұшақ жоғалуы 22 мамырда болды, сол күні Пхеньянның солтүстігінде жерден атылған оқтан Корсар ұшағы құлады. Басқа екі истребитель жақтан қорғаумен болған, ұшқыш Әскери-әуе күштерінің тікұшағымен құтқарылды. Сол күні тағы бір Корсар Батанға қонғанда, істен шыққан ракетасын тастады. Ракета ұшақ палубасына соғылып, жарылып, үш экипаж мүшесіне жарақат келтірді. Ол айда басқа да жоғалтулар болған жоқ. 28 мамырда Батан ұшу палубасын жөндеу үшін Йокосукаға барып келді. Маусым мен шілде айларында Батан үш Сары теңіз желісі бойынша тағы да тур жасады, коммунистік жабдықтау желілеріне шабуылдауды жалғастырды. 4 тамызда кеме үйге қайтып, 26 тамызда Перл-Харбор арқылы Сан-Диегоға жетті. Батан 11 қыркүйекте Лонг-Бич теңіз кеме жасау зауыдына жөндеуге кірді және үш апта бойы онда тұрды. Содан кейін ол екі апта бойы VS 21, VS 23 және VS 871 эскадрильяларымен авиатасымалдаушыларға қондыру бойынша жаттығулар жасады, содан кейін үшінші Шығыс Азияға баруға дайындық бастады. Кеме 28 қазан күні Перл-Харбор арқылы Окинаваға бағыт алды және 15 қарашада Бакнер шығанағына жетіп, түстеді.

Үшінші пайдалану

Кореяға кеңестік интервенция қаупі азайғанмен, Корея жағалауындағы бөлімшелер үшін ASW жаттығулары маңыздылығын сақтап қалды. «Батан» екі мұндай операция жүргізді, біреуі 1952 жылдың 23-29 қарашасында, екіншісі 17-23 желтоқсанда. Бірінші операцияға «қарсы» шабуыл, «Sea Devil» және «Scabbardfish» нысандарына қарсы, «аңшы-жойғыш» суасты кемелерін іздеу және жалпы ASW патрульдеу кірді. Сонымен қатар, ол Жапониядағы Кадена әуежайынан ұшқан North American F-86 Sabre истребительдерімен реактивті ұшақтарды бақылаумен айналысты. Екінші жаттығуға «Segundo»ға қарсы электрондық контршаралар (ECM) және Lockheed P2V Neptunes ұшақтарымен ұзақ қашықтықтағы ASW жаттығулары кірді. 1953 жылдың 9 ақпанында Бакнер шығанағы мен Йокосука арасындағы екі транзиттік ASW жаттығуын аяқтағаннан кейін «Батан» Корея маңындағы операциялар үшін VMA 312 әскери бөлімін қабылдады. Ол 15-і күні HMS Glory кемесінен 95.1.1 міндеттік топтың (CTU) командирі қызметін қабылдады және сол күні әскери миссияларды орындауды бастады. Әдеттегідей, жағалау бойында қарулы барлау патрульдерін жүргізуге қоса, теңіз корпусының «Corsair» ұшақтары Чиннампоның оңтүстігінде және Онджин түбегіндегі қытай әскерлерінің шоғырлануына шабуыл жасады. Бұл шабуылдарға достық партизандық баяндамалардың нәтижесінде, қытай әскерлері материкке жақын орналасқан БҰҰ бақылауындағы аралдарға шабуылдау үшін күш жинап жатқаны анықталды. «Батан» 7 наурыз бен 5 мамыр аралығында тағы төрт рейс жасады. Көктемгі еріген қардың салдарынан ауа райы нашар болғанына қарамастан, VMA 312 достық партизандар хабарлаған жау әскерлерінің шоғырлануына және жабдық сақталатын қоймаларға шабуылдауды жалғастырды. «Corsair» ұшақтары сонымен қатар жолдарға, теміржолдарға және әсіресе көпірлерге шабуыл жасады, өйткені су тасқыны коммунистердің жөндеу жұмыстарын қиындатты. Йокосукадан демалыстан кейін «Батан» 10 мамырда Перл-Харбор арқылы үйге бет бұрып, 26 мамырда Сан-Диегоға жетті. 27 шілдеде Кореядағы Панмунджом қаласында келісімге қол қойылды. Содан кейін ол Жапонияға жіберілген ұшақтар мен жабдықтарды тиеп алып, 31 шілдеде Кобе және Йокосукаға барып-қайту сапарына шықты.

Пайдаланудан шығару және бөлшектеу

Перл-Харборға қайтып оралған соң, ол 1953 жылғы 26 тамызда деактивацияға дейінгі жөндеуге тіркелді. Сан-Франциско әскери-теңіз кеме жасау орнына көшкеннен кейін, "Батан" 1954 жылғы 9 сәуірде қызметтен босатылды және Сан-Францискодағы Тынық мұхитының резервтік флотына қосылды. 1959 жылғы 15 мамырда көмекші әуе тасымалы ретінде қайта жіктеліп, AVT-4 болып қайта тағайындалғанімен, оның аты 1959 жылғы 1 қыркүйекте Әскери-теңіз тізімінен шығарылды. 1961 жылғы 19 маусымда Беверли-Хиллз, Калифорниядағы "Николай Джофф" корпорациясына металлға тапсыру үшін сатылды.

Марапаттар

Батан кемесі Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін алты, Корея соғыстағы қызметі үшін жеті шайқас жұлдызымен марапатталды.