АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Сан-Хасинто» жеңіл авианосеці

Кіріспе

Independence класты жеңіл авиациялық тасымалдағыш, АҚШ Әскери-теңіз күштері

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS San Jacinto (CVL 30) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен жеңіл авиациялық тасымалдағыш. Ол Техас революциясы кезінде болған Сан-Хасинто шайқасының құрметіне аталған. Болашақ АҚШ президенті Джордж Г.У. Буш Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде осы кемеде қызмет еткен.

Пайдалану тарихы

Бастапқыда 1942 жылғы 26 қазанда Нью-Йорк кеме құрылысы компаниясымен "Ньюарк" (CL 100) жеңіл крейсері ретінде салынды; 1942 жылғы 2 маусымда CV 30 болып қайта белгіленді және "Репресал" деп аталды; 1943 жылғы 30 қаңтарда "Сан-Джасинто" деп аталды, құрылыс кезінде жеңіл авиатасымалдағышқа айналдырылды және CVL 30 ретінде қайта жіктелді; 1943 жылғы 26 қыркүйекте суға түсірілді; АҚШ Сауда министрі Джесси Х. Джонстың әйелі Мэри Гиббс Джонс демеушілік етті; және 1943 жылғы 15 қарашада капитан Гарольд М. Мартиннің басқаруымен қолданысқа енгізілді. Кариб теңізінде сынақтан өткеннен кейін, "Сан-Джасинто" Панама каналы, Сан-Диего және Перл-Харбор арқылы Тынық мұхитының соғыс аймағына бет алды. Маршалл аралдарының Маджуро қаласына жеткеннен кейін, ол Тынық мұхиты флотының жылдам шабуыл тобы вице-адмирал Марк Митчердің 58/38 арнайы тобына қосылды. Сол жерде "Сан-Джасинто" 51-ші әуе тобын қабылдады, оның истребительдері мен торпедалық ұшақтары шайқаста кеменің басты қаруы болды.

Мариананың іс-әрекеттері

Маркус аралына шабуыл жасаған басқа тасымалдаушыларды қорғау үшін іздеу патрульдерін жүзеге асырғаннан кейін, Сан-Хасинто 1944 жылдың 21 мамырында 58-ші жедел әскерлік топқа қосылды және 23 мамырда Уэйк аралына қарсы тиімді шабуылдарға қатысты (бұл операцияда АҚШ әскерлері түсірілген жоқ, Уэйк жапондықтардың бақылауында қалды); Уэйк аралына бұрын 1943 жылдың 5-6 қазанында 14-ші әскерлік топ шабуыл жасаған болатын. Бұл Сан-Хасинтоның алғашқы шабуылдық миссиялары болды, және ешқандай жауынгерлік құрбандықтар болған жоқ, бірақ бір TBF Avenger ұшағы жоғалып кетті, және оның экипажы су астына қарсы патрульден оралмағандықтан жоғалған деп есептелді. 1944 жылдың 5 маусымында Сан-Хасинто екі жыл бұрынғы Мидуэй шайқасынан бері өткен ең ірі флоттық операцияға қатысуға дайын болды. Сол күні 58-ші жедел әскерлік топ Маджуродан шығып, Сайпанды АҚШ-тың басып алуына дайындық жасау және басып алу күштерін жаудың әуе және теңіз шабуылынан қорғау мақсатымен Мариан аралдарына бет алды. Американдықтардың бұл қимылы жапондықтардың күшті реакциясын тудырды; 19 маусымда жапондық флот басып алу флотына және тасымалдаушы күштерін жабуға 400-ден астам ұшақты жіберді. Американдық ұшқыштардың "Мариан құс атуы" деп атаған ұшақ шайқасында 300-ден астам жау ұшағы атып түсірілді. Сан-Хасинтоның ұшақтары соғыстағы ең бір жақты жеңіске жеткен кезде, оның артиллериялық экипажы американдық кемелерге жақындаған шабуылшыларды атып түсіруге көмектесті. Содан кейін, адмирал Митчер түске қарай кері шегініп келе жатқан жапондық флотқа қарсы барлық тасымалдаушылардан шабуыл жасады. Қайтып келген ұшақтарды түнгі уақытта қалпына келтіру процесі айтарлықтай шатасумен жүзеге асырылды. Хабарлауынша, жапондық тасымалдаушы ұшағы Сан-Хасинтоға қонуға тырысқан, бірақ қону сигналы офицері оның ілгіші түспегендіктен оны тоқтатып қайтарды. Сан-Хасинто кейін Рота және Гуамға қарсы шабуылдарға қатысып, өзінің әскерлік тобы үшін жауынгерлік әуе патрулін (CAP) және суастына қарсы патрульді (ASP) қамтамасыз етті. Осы шабуылдар кезінде Сан-Хасинтоның Гуам үстіндегі ұшқышы атып түсірілді және 17 күн құтқару салдарында назар аударуға тырысып, 16 түн аралда жасырынды. Эниветок атолында жанармай құю және жабдықтау тоқталысынан кейін, Сан-Хасинто 15 шілдеде Палауға қарсы шабуылдарға қосылды. 5 тамызда оның нысаналары Чичи, Хаха және Иво Джима болды. Эниветоктағы қысқа тоқталыстан кейін, таңнан кешке дейін CAP және ASP міндеттерін орындады, ал басқа тасымалдаушылар Яп, Улити, Ангуар және Бабелтуапқа шабуыл жасады, 15 қыркүйекте Палау шайқасы кезінде жапондық әуе күштерін шектеді. 2 қыркүйекте, VT 51-ден TBF Grumman Avenger #46214 ұшағын басқарған болашақ президент Джордж Буш Чичизима аралындағы жапондық нысандарға шабуыл жасаған кезде әуеге қарсы оқтардан атып түсірілді. Буш бір кезде тарихтағы ең жас теңіз ұшқышы деп есептелді, және ол Екінші дүниежүзілік соғыста американдық торпедалық бомбалаушы эскадрильясына қосылған ең жас ұшқыш ретінде танымал. Буш бомбалауды аяқтағаннан кейін, өзінің зардап шеккен ұшағын теңізге шығарды. Екі басқа экипаж мүшесі жоғалып кетті, бірақ лейтенант (JG) Буш теңізге парашютпен секіріп, оны су асты кемесі Финбек жапондық каннибализм офицерлерінен құтқарып алды. Сәтті шабуылға қатысқандығы үшін 20 жастағы Буш "Ерекше ұшқыш кресімен" марапатталды. Манус аралдарындағы толықтырудан кейін, Сан-Хасинто Окинаваға қарсы шабуылға қосылды және болашақ шабуыл жоспарларына қажетті ақпарат алу үшін фотосуретші ұшақтарды ұсынды. Теңізде жанармай құюдан кейін, ол 12-19 қазан аралығында Формозаға, солтүстік Лусонға және Манила шығанағына қарсы шабуылдар жіберген кезде тағы да таңнан кешке дейін әуе қорғанысын қамтамасыз етті. 17 қазанда ұшақ өте қиын жерге қонды және кемеге автоматтан оқ атып, екі адам қаза тауып, 24 адам жараланды, оның ішінде кеме командирі де болды, және радарға айтарлықтай зиян келтірді. Осы оқиғаға қарамастан, Сан-Хасинто шайқасқа қабілетті болып қалды. 20 қазанда американдық әскерлер Филиппиннің орталық бөлігіндегі Лейте аралына қонған кезде, Сан-Хасинто жақыннан әуе қолдауын көрсетті. 24 қазанда бұл миссия жапондық флоттың үш бағыттан жасаған шабуылы туралы хабарлармен тоқтатылды, бұл теңіз тарихындағы ең ірі флоттық шайқасқа әкелді.

After providing search patrols to protect other carriers striking at Marcus Island, San Jacinto rejoined the Fast Carrier Task Force, Task Force 58, on 21 May 1944 and was part of effective strikes against a weakened Japanese held Wake Island on 23 May (there were no US troop landings in this action, Wake remained in Japanese hands until their surrender); Wake Island had previously been attacked by Task Force 14 on 5–6 October 1943. These were San Jacintos first offensive missions, and no combat casualties were incurred, but one TBF Avenger was lost and its aircrew listed as missing when it failed to return from an anti submarine patrol. By 5 June 1944, San Jacinto was ready to participate in the largest fleet action since the Battle of Midway, almost exactly two years before. On that day, Task Force 58 sortied from Majuro and headed toward the Marianas to conduct air strikes preparatory to American seizure of Saipan and to protect the invasion forces from enemy air and naval attack. This American thrust triggered a strong Japanese reaction; on 19 June, the Japanese Fleet launched more than 400 planes against the invasion fleet and the covering carrier force. In the ensuing air battle, known to American pilots as the "Marianas Turkey Shoot," more than 300 enemy planes were shot down. While San Jacintos planes were achieving their most one sided victory of the war, her gunners helped to shoot down the few attackers able to get near the American ships. Then, at dusk, Admiral Mitscher dispatched an all carrier attack after the retreating enemy fleet. The night recovery of the returning planes was accomplished amid considerable confusion. Reportedly, a Japanese carrier plane attempted a landing approach on San Jacinto, only to be waved off by the landing signal officer because its hook was not down. San Jacinto then participated in strikes against Rota and Guam and furnished combat air patrol (CAP) and antisubmarine patrol (ASP) for her task group. During these raids, a San Jacinto fighter pilot was shot down over Guam and spent 17 days in a life raft trying to attract attention and 16 nights hiding on the island. After a refueling and replenishment stop at Eniwetok Atoll, San Jacinto joined in carrier strikes against the Palaus on 15 July. On 5 August, her targets were Chichi, Haha and Iwo Jima. A brief stop at Eniwetok preceded dawn to dusk CAP and ASP duty while other carriers struck at Yap, Ulithi, Anguar and Babelthuap, pinning down Japanese air forces while the Palaus were being assaulted on 15 September. On 2 September, while piloting a TBF Grumman Avenger #46214 from VT 51, future President George H. W. Bush was shot down by anti aircraft fire while attacking Japanese installations on the island of Chichijima. Bush for a time was considered the youngest navy pilot in history, and is known as the youngest pilot in WWII history to join an American torpedo bomber squadron. Bush completed his bombing run, then guided his crippled plane out to sea. The two other crew members were lost, but Lieutenant (J. G.) Bush parachuted into the sea and was rescued by the submarine Finback from capture by cannibalistic Japanese Officers stationed on Chichijima. For his actions in the successful attack, 20 year old Bush received the Distinguished Flying Cross. Following a replenishment stop at Manus, Admiralty Islands, San Jacinto joined in strikes against Okinawa and furnished photographic planes to get information necessary for future invasion plans. After refueling at sea, she once again supplied dawn to dusk air protection as other carriers sent strikes against Formosa, northern Luzon, and the Manila Bay area from 12 to 19 October. During operations on 17 October, a fighter plane made a very hard landing and inadvertently fired its machine guns into the ship's island structure, killing two men and wounding 24, including her commanding officer, and causing considerable damage to radar. Despite this accident, San Jacinto remained battle worthy. As American troops landed on Leyte in the central Philippines on 20 October, San Jacinto provided close air support. On 24 October, this mission was interrupted by news of the three pronged approach of the Japanese fleet which precipitated the largest fleet battle in naval history.

Филиппин

Сан-Хасинто Сибуян теңізіндегі орталық күшке қарсы ұшақтар жіберді, содан кейін солтүстікке жылдамдап, солтүстік күшке шабуыл жасады, нәтижесінде жапондық авиатасымалдаушылары мен су үстіндегі кемелері Эньяно мүйісінде ауыр зақымдарға ұшырады. 30 қазанда оның истребительдері Лейте үстінде әуе қорғанысын қамтамасыз етті, ал кеменің үстіне өзін-өзі өлтіруге тырысқан екі ұшақтың қысқасынан атып түсірді. Улитиде қысқа тоқталыстан кейін, авиатасымалдаушы Манила шығанағы аймағына шабуылдарға қатысты; содан кейін Гуамға әуе топтарын алмастыру үшін, 45-ші әуе тобын қабылдап, аттанды. 1944 жылдың желтоқсан айында тайфун кезінде ол жеңіл зақымдар алды. Улитиде жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін Сан-Хасинто және оның жылдам авиатасымалдаушы күшінің қалған бөлігі Оңтүстік Қытай теңізіне еніп, Формозадағы әуежайларға және Камрань шығанағындағы, Француз Индоқытайындағы және Гонконгтағы кемелерге қарсы кең ауқымды әуе шабуылдарын жүргізді. Теңізде отынмен толықтыру және жабдықтау арқасында 38-ші жедел әскер тобы жауға күшті қысым жасауды және Рюкю аралдарына шабуылдар арқылы Лузонға американдық шабуылға стратегиялық қолдау көрсетуді жалғастыра алды.

Жапонияға шабуылдар

"Сан-Хасинто" кемесі Жапонияның отандық аралдарына қарсы алғашқы авиациялық шабуылдарына қатысты. 1945 жылдың 16 және 17 ақпанындағы шабуылдар кезінде, авианосец негізделген ұшақтар Токио аймағындағы әуежайлар үстіндегі қатыгез тікұшақ шайқастарында көптеген жау ұшақтарын атып түсірді. Бұл операциялар Иво-Джимаға жоспарланған шабуылды қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылды. Содан кейін десанттанған теңізшілерге әуеден қолдау көрсетілді, ал "Сан-Хасинто" Улитиге оралғанға дейін Токио мен Окинаваға қарсы тағы шабуылдар жасалды. Кюсю, Жапония маңында операциялар жүргізу кезінде, ол "Франклин" авианосецінің өртенуін көрді және 19 наурыз 1945 жылы камикадзе шабуылынан тым жақын өткендіктен, жойылудан аман қалды. "Айсберг" операциясы кезінде жаудың одан да күшті шабуылдары болды, себебі авианосецтер тобы Окинаваға шабуыл жасау үшін әуе қолдауын қамтамасыз етті. 5 сәуірде 500-ден астам ұшақ, басым түрінде камикадзелер шабуыл жасады. Истребительдер мен зениттік артиллерия шамамен 300 ұшақты атып түсірді, бірақ көптегені бұзып өтті. "Сан-Хасинтоның" артиллериялық ұшақтары өзіне-өзі қол жұмсауға ниеттенген ұшақтың қанатын атып, оның құлауын бұрды; ол кеменің сол жақ қанатынан 50 фут қашықтықта суға түсті. Окинаваға шабуылды қамтамасыз ету миссиясы ауыр әуе шайқастарын талап етті және кеме жердегі күштерге қолдау көрсету және камикадзелердің жиі шабуылдарын тойтару кезінде, кемені дерлік үнемі жоғары дайындық күйінде ұстады. 7 сәуірде "Сан-Хасинтоның" бомбалаушылары жапондық эсминецтері "Хамаказе" мен "Асасимоны" торпедалады, бұл жапондық "Ямато" суперлинкордың да батып кеткен теңіздік камикадзе шабуылының бір бөлігі болды. Содан кейін "Сан-Хасинто" камикадзе шабуылдарына қарсы қорғанудың қауіпті жұмысына оралды, Кюсюдегі камикадзе әуежайларына шабуылдар жасады және Окинавадағы жердегі күштерге жақыннан әуе қолдауын көрсетті. 5 маусымда ол тағы бір тайфуннан сәтті өтті, ал Лейтеде жабдықталып, 58-ші жедел топтың құрамында соңғы шабуылдарға шықты. Оның ұшақтары 9 шілдеде Хоккайдо мен Хонсюге шабуыл жасады және 1945 жылдың 15 тамызында жаулық әрекеттер тоқтағанға дейін Жапония жағалауында жұмыс істеді. Жапонияның ресми капитуляциясына дейін атысты тоқтату туралы келісімге қол қойылғаннан кейін, оның Жапониядағы әуе миссиясы одақтас әскери тұтқындар лагерлеріне гуманитарлық рейстерге айналды, олар адамдарды құтқаруға дейін азық-түлік пен дәрі-дәрмектерді тастады. 1945 жылдың 2 қыркүйегінде ол Токио шығанағында Жапонияның капитуляциясын күздеді. Соғыс кезіндегі миссиясын аяқтағаннан кейін, "Сан-Хасинто" үйіне оралды және 1945 жылдың 14 қыркүйегінде Калифорния штатының Аламеда қаласындағы NAS-қа тоқтады.

Next, San Jacinto joined in the first carrier strikes against the home islands of Japan. During the raids on 16 and 17 February 1945, carrier based aircraft shot down many enemy planes during fierce dogfights over airfields in the Tokyo area. These operations were designed to cover the imminent invasion of Iwo Jima. Next came air support for the landing Marines, followed by further strikes against Tokyo and Okinawa before San Jacinto returned to Ulithi. While conducting operations off Kyūshū, Japan, she witnessed the conflagration on the carrier Franklin; and, on 19 March 1945, escaped destruction when a kamikaze narrowly missed her. More massive enemy attacks came with Operation "Iceberg" as the carrier force furnished air support for the invasion of Okinawa. On 5 April, more than 500 planes, primarily kamikazes, attacked. Fighter planes and anti aircraft guns shot down about 300, but many got through. San Jacintos gunners shot the wing off a would be suicide plane, deflecting its dive; it splashed down only 50 feet off her port bow. Her mission of covering the Okinawa invasion entailed heavy air activity and kept the ship almost constantly at general quarters while supporting ground forces and repelling frequent attacks by suicide planes. On 7 April, San Jacinto'ss bombers torpedoed the Japanese destroyers Japanese destroyer Hamakaze and Japanese destroyer Asashimo, part of a naval suicide attack in which the super battleship Japanese battleship Yamato was also sunk. San Jacinto then returned to the dangerous job of defending against the suicide plane attacks, striking at the kamikaze airfields on Kyūshū, and providing close air support for ground forces fighting on Okinawa. On 5 June, she successfully rode out another typhoon, and after replenishing at Leyte sortied for her final raids as part of Task Force 58. Her aircraft struck at Hokkaidō and Honshū, Japan, on 9 July and continued to operate off the coast of Japan until the end of hostilities on 15 August 1945. After the ceasefire preceding Japan's formal surrender, her air missions over Japan became mercy flights over Allied prisoner of war camps, dropping food and medicine until the men could be rescued. She was present at Tokyo Bay for the Japanese surrender on 2 September 1945. Her wartime mission completed, San Jacinto returned home and tied up at NAS Alameda, California, on 14 September 1945.

Тағдыр

Испания әскери-теңіз күштері Сан-Хасинтоны сатып алуды қарастырды, бірақ оның орнына "Кабот" ұшақ тасушысын таңдады, ол "Дедало" деп қайта аталды. Сан-Хасинто 1947 жылдың 1 наурызында қызметтен босатылды және Сан-Диегода орналасқан Тынық мұхиты резервтік флотына қосылды. 1959 жылдың 15 мамырында ол көмекші ұшақ тасымалдау кемесі (AVT 5) ретінде қайта жіктеліп, 1970 жылдың 1 маусымында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынды; оның корпусы 1971 жылдың желтоқсанында металл тескісіне сатылды.