Кіріспе
Театр сахнасы үш жағынан көрермендерге қарай созылады. Театрдағы жылжымалы сахна (платформалық сахна немесе ашық сахна) – көрермендерге үш жағынан созылатын және сахна артымен сахнаның артқы жағынан байланысатын сахна. Мұндай сахна актерлер мен көрермен арасындағы жақындықты арттырады, ал сахна артының мүмкіндіктерін сақтайды. Бұл дөңгелек сахнадан өзгеше, ол барлық жағынан көрерменге ашық, сахна арты жоқ және кіреберіс үшін тек зал ішіндегі немесе сахна астындағы жолдарға тәуелді. Актерлер сахнаға сахна артынан оңай кіре алады, бірақ кейбір театрларда көрермендердің арасымен кіруге арналған есіктер де қарастырылған. Арена сахнасындағыдай, жылжымалы сахнадағы көрермендер спектакльді үш немесе одан да көп жағынан тамашалай алады. Көрермендер әртүрлі бұрыштардан көре алатынын ескере отырып, актерлердің орналасуы, реквизиттер мен декорациялар мұқият жоспарлануы керек, ешқандай көрініс бұғатталмауы тиіс. Мысалы, сахнаның оң жағына қойылған биік арқасы бар кресло, сахнаның сол жағындағы оқиғаны көруге кедеріл келтіруі мүмкін.
In theatre, a thrust stage (a platform stage or open stage) is one that extends into the audience on three sides and is connected to the backstage area by its upstage end. A thrust has the benefit of greater intimacy between performers and the audience than a proscenium, while retaining the utility of a backstage area. This is in contrast to a theatre in the round, which is exposed on all sides to the audience, is without a backstage, and relies entirely on entrances in the auditorium or from under the stage. Entrances onto a thrust are most readily made from backstage, although some theatres provide for performers to enter through the audience using vomitory entrances. As with an arena, the audience in a thrust stage theatre may view the stage from three or more sides. Because the audience can view the performance from a variety of perspectives, it is usual for the blocking, props and scenery to receive thorough consideration to ensure that no perspective is blocked from view. A high backed chair, for instance, when placed stage right, could create a blind spot in the stage left action.
Тарих
Батыс театрларындағы ең алғашқы сахна түрі – алға жылға берілген сахна, ол алғаш рет грек театрларында пайда болды, ал оның орналасуын көшпелі театрлар жалғастырды. Елизавета театрының дамуымен, сол дәуірдегі көптеген туындылар, Шекспирдің пьесалары сияқты, Globe театры секілді ашық алға жылға берілген сахнасы бар театрларда қойылды. Бұл сахна түрі ғасырлар бойы қолданыстан шығып, 1937 жылы Орсон Уэллс Федералдық театр жобасы үшін «Доктор Фауст» спектаклін қойғанда қайта жандандырылды. Онда Максин Эллиотт театрында үш қатар орындықтан асып, 20 футқа дейін созылған сахна бөлігі болды. «Бұл қойылым үшін арнайы салынған және Бродвей театрының проскуниум аркасынан шыққан алғашқы сахналардың бірі болуы мүмкін», – деп жазды сыншы Ричард Франс. Кейін режиссер Тайрон Гатри және суретші Таня Мойсейвич қайта жандандырды, ал 1953 жылы Канаданың Стратфорд Шекспир фестивалінде алға жылға берілген сахна қолданылды. Олардың фестиваль театры бастапқыда шатыр астында орналасқан, 1957 жылы тұрақты алға жылға берілген сахнасы бар ғимарат салынғанға дейін. Осы идея негізінде содан бері ондаған басқа да алға жылға берілген сахналар салынды.