Кіріспе

Үстел үстіндегі батыс рөлдік ойыны
Madder Mortem альбомы

Deadlands – батыс және қорқыныш жанрларын, сондай-ақ кейбір стимпанк элементтерін біріктіретін, тарихтың баламалы нұсқасын қолданатын рөлдік ойын. Алғашқы ойынды Шейн Лейси Хенсли жазды және 1996 жылы Pinnacle Entertainment Group баспасынан шықты. Сегіз рет Origins Award жүлдесіне ие болған осы әлем жылдар бойы көптеген жүйелерге бейімделді және бастапқы Классикалық ережелерде, қайта қарастырылған Классикалық ережелерде, d20 жүйесінде, GURPS нұсқаларында және Deadlands: Reloaded деп аталатын Savage Worlds нұсқасында қолжетімді.

Даму

Шейн Лейси Хенсли 1994 жылы өзінің Pinnacle Entertainment Group компаниясын құрып жатқанда, White Wolf Publishing баспасының жақын арада шығатын Necropolis: Atlanta қосымшасының мұқабасында Бром салған Конфедерациялық вампирдің суретін көріп, ковбойлар мен зомбилер туралы жаңа ойын идеясы туды. Ол Deadlands аталған ойынды жаза бастады, ал алғашқы нұсқасын аяқтаған соң Хенсли екі ойын дизайнер достарын – Грег Горден мен Мэтт Форбекті шақырды. Екеуі де ойынды ұнатып, Pinnacle компаниясына үлестес болуды сұрады.

Орнату

Ойын 19 ғасырдың соңғы тоқсанында АҚШ-та өтеді. "Deadlands" кітабының алғашқы басылымының канондық жылы 1876 жыл. Кейінгі толықтыру, "Tales o' Terror", ойынның тарихын және метасюжетін бір жылға жылжытады, 1877 жылға дейін. "Deadlands" екінші басылымы 1877 жылғы жаңартылған тарихты канондық бастау нүктесі ретінде пайдаланады. "Deadlands: Reloaded" тарихты одан әрі жаңартып, канондық бастау нүктесін 1879 жылға жылжытады. Негізгі ережелер "Жабайы Батыс" жанрындағы фильмдер мен таспалы әдебиеттерде кездесетін кейіпкерлер мен оқиғаларды қарастырады, ал ойындағы көптеген оқиғалар Америка Батысының жабайы шекараларында немесе Томбстоун (Аризона) және Додж-Сити (Канзас) сияқты жартылай жайылған шекаралық қалаларда өтеді деп есептеледі. Дегенмен, кейінгі толықтырулар ойындағы оқиғалар аймағын Оңтүстік, Миссисипи өзені, Мексика және АҚШ-тың Солтүстік-Шығысы сияқты жерлерді қамтиды. Бұл толықтырулар көбінесе Нью-Орлеан, Нью-Йорк немесе Бостон сияқты қалалық аймақтарда өтетін оқиғаларды ұсынады. Канондық, негізгі оқиға орны ойынның қорқынышты және фантастикалық элементтерімен Батыс ортасының үйлесуіне байланысты "Еретін Батыс" деп аталады. "Еретін Батыстың" тарихы 1863 жылдың 3 шілдесіне дейін нақты тарихпен сәйкес келеді. Осы күні ойында әртүрлі тайпалардан шыққан американдық үндістер тобы, "Қарға" деп белгілі Сиу шаманының басшылығымен, еуропалық қоныс аударушыларды қуу үшін рәсім өткізді. Бұл рәсім "Есептеушілер" деп аталатын зұлым күштер мекендейтін рухани әлемге жол ашты. "Қарғаның" рәсіміне байланысты оқиғалар "Есептеу" деп белгіленеді. Есептеушілер жағымсыз сезімдермен, әсіресе қорқынышпен қоректенеді. Белгілі бір жердегі қорқыныш деңгейі жеткілікті болса, Есептеушілер сол жердің ортасын жасырын түрде өзгерте алады: күн аздап сөнеді, ағаштар қисаяды және "жаман" көрінеді, тау жыныстары өліктерге немесе монстрларға ұқсайды және т.б. Қорқыныш неғұрлым күшті болса, қоршаған ортаның өзгеруі де соғұрлым айқын болады. Есептеушілердің басты мақсаты – бүкіл Жерді зұлымдыққа толы, қираған далаға айналдыру – тікелей Жер бетіндегі тозаққа айналдыру. Дегенмен, Есептеушілер жалпы планетадағы қорқыныш деңгейі жеткілікті жоғары болмаса, Жер әлеміне тікелей кіре алмайды. Осы мақсатта олар өздерінің күштерін монстрлар, ақылсыз адамдар, зомбилер және басқа да жаратылыстар мен жауларды жасау үшін пайдаланады, олар елде қорқыныш пен үрей сезімін тудырады. Бұл алғаш рет 1863 жылдың 4 шілдесінде, Геттисбург шайқасы аяқталған жерде болды; екі жақтың да өлген сарбаздары майданнан көтеріліп, аман қалған сарбаздар мен бейбіт тұрғындарға шабуыл жасады. Содан бері өлмеген қарулы адамдар, жауыз рухты үндістер, ерекше культтар және қауіпті жаратылыстар әлемді қорқыта бастады. Есептеушілердің іс-қимылының нәтижесінде Америка Азамат соғысы жалғасуда, ал ел "даулы аумақтармен" бірге АҚШ және Конфедерация бөлімдеріне бөлінген. Федералды агенттер мен Техас рейнджерлері құдайға қарсы қатерлермен күресіп, шындықты көпшіліктен жасырады. Жер сілкінісі Калифорнияның көп бөлігін мұхитқа лақтырып, "Ұлы Лабиринт" деп аталатын шөлді аймақты құрды. Ұлы Лабиринттегі кеншілер "көмекей тасы" деген минералды табады, ол көмірден гөрі ұзақ және ыстық жағады және "Deadlands" технологиясының, алхимиялық эликсирлердің және жартылай сиқырлы материалдардың негізін құрайды. Есептеушілердің босатылуы бірқатар маңызды қосымша әсерлерге әкелді. Сиқырдың нақты екені анықталды, бірақ ол әлемдік рухтармен, "манитулармен" күресті білдіреді, олар келіссөздер немесе ерік-жігердің сынағы ретінде қарастырылады. Осы манитулар жаңадан қайтыс болған денеге иеленіп, оны қайта тірілтіп, "Жаралы" жасай алады. Жаралылар кейде рухтың бақылауында болады (ол қорқыныш тарату мүмкіндігін пайдаланады), ал кейде қайтыс болған адамның бақылауында болады. Ғылыми прогресс қарқынды дамиды, өйткені Есептеушілер әдетте жұмыс істемейтін тәжірибелік жобаларды қолдайды. Бұл прогресс "Deadlands" технологиялық деңгейін тарихи деңгейден "стимпанк" ортасына көтереді. Ойыншылар әртүрлі қарапайым немесе құпия кейіпкерлердің рөлін ойнайды, соның ішінде қарулы адамдар, заң сақтаушылар (АҚШ маршалы немесе жергілікті шерифтер), алхимиктер (сиқыр қолданушылар), шамандар, имандылар және ақылсыз ғалымдар, Есептеу және оның артындағы құпия күштер туралы білу үшін.

Жүйе

Deadlands ойыны үшін ойын кейіпкерлерін құрудың ерекше әдісі бар. Кейіпкерлік ұпайларды жұмсаудың немесе кездейсоқ текше тастаудың орнына, кейіпкердің қабілеттері стандартты 54 картадан тұратын покер палубасынан (жокерлер қоса алғанда) карталар тарту арқылы анықталады, олар кейіпкердің белгілерін (олардың негізгі қасиеттерін) анықтайды. Ойын сонымен қатар «Сүйектер» деп аталатын көпжақты текшелерді (d4, d6, d8, d10, d12 және d20) және «Тағдыр чиптері» деп аталатын ақ, қызыл және көк покер чиптерін пайдаланады. Deadlands ойынында ойын шебері Маршал деп аталады, ал ойыншылар Поссе деп аталады. Әрекетті орындау үшін ойыншы сәттілікке бірнеше текше тастайды және кем дегенде біреуі мақсатты санды немесе одан жоғары көрсеткенін күтеді. Кез келген текшедегі ең жоғары сан «ас» деп аталады, және сол текшені қайта тастауға болады, ал жалпы сома бастапқы тастау мәніне қосылады. Көп жағдайда тек ең жоғары текшенің мәні («ас» қосылған) мақсатты санмен салыстырылады. Мақсатты сандан әрбір бес бірлік артық болса, кейіпкерде «көтеру» бар деп есептеледі, бұл әдетте кейіпкердің әрекетін тиімдірек етеді. Біреуге шабуыл жасағанда, көтеру шабуылшыға құрбанның денесіндегі соққының немесе оқтың қай жерге тиетінін анықтауға көбірек мүмкіндік береді. Қаруды жылдам қайта толтыруға тырысқанда, әрбір көтеру бір әрекетпен бірнеше оқ толтыруға мүмкіндік береді.

Сиқырлау

Хукстер кейіпкерлері бар ойыншылар сиқырларын (шехтарды) тастау үшін текшелерден басқа ойын карталарын пайдаланады. Сәтті шеберлік тексеруі ойыншыға бес немесе одан көп карта тартуға және осы карталармен ең жақсы покер комбинациясын жасауға мүмкіндік береді. Комбинацияның күші тек шехтың сәтті тасталғанын ғана емес, сонымен қатар оның әсерінің күшін де анықтайды. Екі жокер де бар және олар универсалды, жақсы комбинация жасау мүмкіндігін арттырады, бірақ қара жокер рухтың хукстерге зиян келтіретінін білдіреді. Иманды кейіпкерлер өздерінің имандылықтарын кереметтерді шақыру үшін пайдаланады – олар өздерінің қамқоршыларынан тілектерін орындауын сұрайды. Кереметтер көбінесе қорғау немесе емдеу сипатында болады, бірақ шабуылға арналғандары да бар. Белгілі бір кереметтің қиындығы (қамқоршының көмегі үшін қажетті имандылықтың мөлшері) әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, қарынға оқ тиген дін қызметкерін емдеу үшін, сынған қолды емдеуге тырысудан гөрі көбірек имандылық қажет болады. Негізгі кереметтер жиынтығы көбінесе христиандық сипатта болғанымен, қосымша дереккөздердің бірінде басқа діндердің кереметтері де бар, және олардың кейбіреулері христиандық ойыншы кейіпкерлеріне рұқсат етілмейді. Американың жергілікті халықтарының шамандары рухтармен келісім жасап сиқыр тастайды. Бұл үш кезеңнен тұрады: шаман жақсылық сұрайды, дәстүр бойынша осы жақсылыққа қажетті рәсімді орындайды, содан кейін оның шеберлігі рухпен сыналады. Егер ол үш сынақтың барлығынан сәтті өтетін болса, оның сәттілігіне қарай «ұсыныс» ұпайларын алады. Егер ол жақсылық үшін жеткілікті ұпай жинаса, тілегі орындалады. Әйтпесе, оның еңбегі зая болады.

Әрекеттік палубалар

Басқа RPG-лердегідей бастаманы анықтаудың орнына, ойыншылар сүйектерді лақтып "шапшаңдық" тексереді – лақтырылатын сүйектердің саны мен түрі әрбір кейіпкердің қабілеттеріне байланысты анықталады, содан кейін осы лақтырудың нәтижесіне сәйкес, ортақ карта палубасынан бірнеше карта тартады. Маршал картаның номиналын айта бастайды, ең жоғарысы – туз, ең төменісі – жиырмалық. Картаның масти (шака, жүрек, ромб, крест – кері алфавиттік тәртіппен және бриджтегі құнымен сәйкес) бірдей номиналдағы карталар тартылған жағдайда кімнің бірінші кезекте болатынын көрсетеді.

Тағдыр чиптері

Сүйектер мен карталармен қатар, кейіпкерлер тағдыр фишкаларын алады, олар көбінесе покер фишкалары болып табылады, бірақ түрлі-түсті тастар немесе монеталар да қолданылуы мүмкін. Бұл фишкалар ойын басында ойыншының кездейсоқ таңдайтын шапқысынан немесе басқа ыдыстан тартылады. Әр ойыншы ойынның басында тағдыр құмырасынан белгілі бір сандағы тағдыр фишкаларын алады, бұл сан ойыншының іс-әрекеттеріне және маршалдың қалауына қарай өзгеруі мүмкін. Тағдыр фишкаларын белгілі бір лақтыру кезінде қосымша текшелерді пайдалану сияқты ойын ішіндегі бонустарға немесе физикалық зақымды болдырмау үшін жұмсауға болады. Маршал да жаулар үшін фишкаларды тартуы мүмкін.

Бонус

Ойын аяқталғанда ойыншылар қолданылмаған Тағдыр фишкаларын Баунти ұпайларына айналдыра алады. Бұл басқа жүйелердегі тәжірибе ұпайлары сияқты және қасиеттер мен қабілеттерді жақсартуға қолданылады. Маршал ойыншылардың миссия мақсаттарын орындауы және көркем ойын көрсетуі үшін сессия соңында қосымша Баунти ұпайларын беруге құқылы.

Рөлдік ойын үшін дереу сыйақылар

Маршалдар ойыншыларды жақсы рөлдік ойын көрсеткені үшін дереу сыйлықтармен марапаттауға ұмтылады. Кейіпкерді жасау кезінде ойыншылар "Кері кетулер" (кемшіліктер) таңдауы мүмкін, мысалы, Мақтаншыл, Қанқұмар немесе Сыңсырлау. Ойыншы осы кемшілікті жақсы ойнаса, Маршал оған бірден Тағдыр Чипін сыйлай алады. Бұл рөлдік ойынды дамытуға және ынталандыруға көмектеседі.

Өлі жерлер: қайта жүктелді

2006 жылдың мамыр айында Great White Games компаниясы Pinnacle Entertainment Group белгісімен Deadlands-тің жаңа басылымын шығарды. Шейн Лейси Хенсли мен Б. Д. Флори жазған және Deadlands: Reloaded деп аталған бұл жаңа басылым Great White Games-тің Savage Worlds жалпы рөлдік ойын жүйесін пайдаланды. 256 беттік кітапта 1879 жылға дейінгі канондық әлем жаңартылып, өткен жылғы оқиғалар туралы ақпарат, сондай-ақ жаңа ережелер келтірілген. Savage Worlds негізгі ережелеріндегі ең күрт өзгерістердің бірі – "Батылдардың жолы" ережесі болды, ол жүйедегі күрес механизмін жаңартты, кейіпкерлер үшін оны қауіпті әрі өлімге қауіпті етіп, жақын арадағы шайқастың тиімділігін арттырды. Бұл кітап сонымен қатар Fate Chips-терін Savage Worlds жүйесімен жұмыс істеуі үшін жаңартты. Great White Games үшін бұл кітап – тұңғыш рет, себебі бұл сценарий немесе сюжеттік кампаниясыз жарық көрген алғашқы әлем кітабы. Баспасөз қызметі Deadlands: Reloaded үшін төрт толық сюжеттік кампания кітабы шығарылатынын мәлімдеді, олардың әрқайсысы ойынның метасюжетіндегі белгілі бір аймақтар мен оқиғаларға назар аударады. 2009 жылы алғашқы кампания – "Су тасқыны" жарық көрді. 2012 жылы осы кампаниялардың екіншісі – "Соңғы ұлдар" жарық көрді. Pinnacle компаниясының Мэтью Каттер сонымен қатар "Жердегі тозақ" және "Жоғалған колония" кітаптары Savage Worlds жүйесі үшін шығарылатынын хабарлады. "Жердегі тозақ" жаңартуы 2012 жылы шықты. Сонымен қатар, 2011 жылы "Смит & Робардс каталогы" атты жабдық туралы нұсқаулық жарияланды. 2012 жылдың мамыр-маусым айларында Deadlands Noir жаңа спин-офф әлемі үшін Kickstarter жобасы табысты қаржыландырылды, өнімнің 2013 жылы шығатыны күтілуде. Reaper miniatures 2012 жылдың тамызында Deadlands Noir әлемі үшін дистрибьюторларға екі ақ металл миниатюрасын ұсынды: "Stone" және "Femme Fatal".

Қабылдау

1996 жылғы желтоқсанда шыққан Dragon журналының (236-шы саны) Рик Сван батыс пен қорқыныш жанрларын үйлестірудің қуаттылығын ұнатып, оны "фантастика мен киберпанктың революциялық қоспасы" деп атады. Дегенмен, Сван оқиға орнының егжей-тегжейлі сипаттамаларының жетіспеуін сынға алды: "Берілген мәліметтер жалпы көріністен аспайды, есімдеріңізге ілгер тұлғалар жоқ. География, саясат, мәдениет туралы дерлік ештеңе айтылмаған. Қалалар, ауылдар, зерттеуге болатын жерлер – іс жүзінде жоқ. Ойнауға дайын бірде-бір оқиға да табылмады". Ол ойынды 6 баллдан 4 баллмен бағалап, "Deadlands жаман емес. Ол әдемі жазылған және керемет идеяларға толы. Ол жоғары деңгейдегі комедия мен қаһармандық арасында шеберлікпен тепе-теңдік сақтайды. Оның мұқабасы тамаша. Бірақ ол толық емес; мұндай негізсіз оқиға орнымен және оқиғалардың болмауымен, жаңадан келген адам қалайша кампания құрастыра алады?"

Телехикая

2014 жылы Microsoft компаниясы Deadlands негізінде Xbox платформасы үшін түпнұсқа телесериал дамытып жатқанын хабарлады.