Кіріспе

Касабланка класының эскорт-тасымалдауышы USS Attu (CVE 102) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі. Ол Алеут аралдарындағы Ату шайқасының құрметіне аталған және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін салынған. 1944 жылдың мамыр айында суға түсіріліп, маусым айында қолданысқа берілді. Ол Иво Джимаға шабуыл жасау және Окинава шайқасына қолдау көрсету үшін көлік тасымалдаушы, авиатасымалдаушы және жабдықтаушы кеме ретінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол "Magic Carpet" операциясына қатысты. 1946 жылдың маусым айында қызметтен босатылып, 1947 жылдың қаңтар айында металлға тапсырылды. Еврей агенттігінің сатып алу әрекеті сәтсіз аяқталып, 1949 жылы кеме жартылай бұзылып, жойылды.

Дизайн және сипаттама

Атту – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндірілуге арналған. Бауырларымен стандартизацияланған, оның жалпы ұзындығы 512 фут (156 м), ені 65 фут (20 м), суға бату тереңдігі 20 фут (6 м) болды. Ол стандартты түрде, толық жүктемемен ауыстырды. Ұшақ ангары 257 фут (78 м) ұзын, ал ұшу палубасы 477 фут (145 м) ұзын болды. Кемеде екі Skinner Unaflow поршеньді бу машинасы болды, олар екі шпиндельді қозғалтады, бұл оған жылдамдық беруге мүмкіндік берді. Кеменің круиздік радиусы болды, сағатына жылдамдықпен. Кеменің ықшамдығына байланысты, ұшақтарды катапультке орнату қажет болды, сондай-ақ ұшу және ангар палубалары арасында ұшақтардың қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болды: біреууі алдында, біреуі артқы жағында. Кеменің кормасында 38 калибрлі қос мақсатты зениттік қару орнатылған. Ұшаққа қарсы қорғанысты сегіз Bofors зениттік пулеметі және палуба периметрі бойынша орналасқан он екі Oerlikon зениттік пулеметі қамтамасыз етті. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы кемелер 30 мм-лік 20 зениттік қаруды тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зениттік қарулардың саны екі есеге көбейтіліп, 16-ға жеткізілді. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған шығындардың өсуіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақты тасымалдауға арналған, бірақ ангар палубасы одан да көп ұшақты сыйдыра алатын.

Құрылыс

1942 жылғы 18 маусымда оның құрылысы Кеме қатынасы жөніндегі комиссияның келісімшарты бойынша Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон компаниясына тапсырылды. Ол "Элбур Бэй" (Elbour Bay) деген атпен, Аляскадағы шығанақтар мен бұғаздардың аттарымен эскорт тасымалдаушыларын атау дәстүрі аясында тапсырылды. 1943 жылғы 6 қарашада Атту шайқасының құрметіне оның аты "Атту" деп өзгертілді, бұл теңіз немесе құрлықтағы шайқастардың аттарымен "Касабланка" класындағы кемелерді атауға қатысты жаңа теңіз саясатының бір бөлігі болды. Эскорт тасымалдаушысы 1944 жылғы 16 наурызда, MC 1139 корпусымен, "Касабланка" класындағы эскорт тасымалдаушыларының 47-шісі ретінде салынды. Ол 1944 жылғы 27 мамырда суға түсірілді; оны Джордж В. Стилдің әйелі демеушілік етті; ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне беріліп, 1944 жылғы 30 маусымда капитан Генри Фанесток МакКомсидің басқаруымен қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

"Атту" кемесі іске қосылғаннан кейін, батыс жағалаудан Сан-Диегоға қарай тестілеу сапары жасады. 7 тамызда ол Сан-Диегодан ұшақтар мен жолаушыларды Перл-Харборға тасымалдауды бастады. Содан кейін ол тағы бір ұшақ пен персонал жүктеп, батысқа қарай бет алды, Гуадалканал мен Эспириту-Сантода тоқтады. Көліктік миссиясын аяқтаған соң, 31 тамызда кері сапарына шықты. 13 қыркүйекте Сан-Диегоға жетіп, күрделі жөндеуден өтті. 28 қыркүйекте ол солтүстікке қарай Калифорния штатының Аламеда қаласына жүзіп, отын, жабдықтар және қосымша ұшақтарды жүктеп алды. 1 қазан күні Батыс жағалаудан Финшхафенге, Жаңа Гвинеяға қарай жолға шығып, 18 қазанда сонда келді. Одан кейін Манус аралындағы Сиэдлер портына тоқтап, Перл-Харбор арқылы Аламедаға оралды. 23 қарашада ол тағы да Перл-Харборға қарай бет алды. Перл-Харбор мен Гуам арасында әскер мен жүкті тасымалдауды бастады. Міндеттерін аяқтаған соң, 1945 жылғы 4 қаңтарда Сан-Диегоға оралды. Ұзақ емес демалыстан кейін, 20 қаңтарда тағы да теңізге шығып, 27 қаңтарда Перл-Харборға жетті. Ол Оаху аралының жанындағы суларда артиллериялық жаттығулар өткізді. Жаттығуларын аяқтаған соң, 1 ақпанда Эневетак атолына қарай жүзіп кетті. Ұзақ тоқтамай, Улитиге бет алды. 16 ақпанда Улитиден шығып, 50.8.4-тік міндеттік топқа (логистикалық қолдау тобы) қосылды, сонымен қатар Адмиралтейство аралдары, Бугенвилл және Виндхэм шығанағындағы эскорттық тасымалдаушылармен бірге болды. Бұл топтың міндеті – Иво Джимаға шабуылға қолдау көрсеткен Бесінші флот пен оның тасымалдаушыларына қосымша ұшақтарды жеткізу және беру болды. Барлық ұшақтарын тапсырғаннан кейін, "Атту" ұшақтары мен жабдықтарын ауыстыру үшін Гуамға оралды. Содан кейін ол батысқа қарай қайта жүзіп, Окинаваға қонуға қолдау көрсету үшін қайтадан жабдықтау кемесі ретінде қызмет етті. Бұл жолы оның тобы арал үстінде жұмыс істейтін эскорттық және флоттық тасымалдаушыларды жабдықтауды қамтамасыз етуге жауапты болды. 4 маусымда Окинаваның шығысында танкерлерден отын алды. Күн бойы жел күшейе бастады, ал түстен кейін тропикалық дауылдың күшіне жеткен жел туралы хабарламалар түсті, соның салдарынан отын құю операциясы тоқтатылды. Шындығында, "Аттудың" тобы солтүстікке қарай жылжып келе жатқан "Конни" тайфунының тікелей жолында болды. Үшінші флоттың қолбасшысы адмирал Уильям Холси-младший тайфун туралы хабар алғаннан кейін, оның бұйрықтары флоттың көп бөлігін дауылдың тікелей қаупіне жіберді. Қызығы, 1944 жылдың желтоқсан айында Холси бұрын "Кобра" тайфунына тап болған, ол көптеген зақымдар мен өлім-жұлымға әкелген. Логистикалық қолдау тобының құрамында "Атту" дауылдың ең қатты соққан жерін бастан кешірді. Түн құлай бастағанда, топтың тайфуннан қашып құтылу мүмкін еместігі анық болды. Дауылдың көзі 5 маусымның таңертеңгісінде соқты, ал сағат 3:30-да дауылдық желдің күші туралы хабарламалар түсті. Сағат 4:00-ге қарай, кеменің бірнеше жалаулары жыртылып, радар экранына оралып, оны айналасындағы кемелердің орналасқан жерін анықтаудан айырды. Соның салдарынан, қозғалтқыштарды сақтап басқару арқылы танкерлермен қақтығыстан мүжілді. Экипаж кеменің басы бір танкердің қақпағына дейін 15,24 метрге жақын келгенін атап өтті. Тайфунның желдері палубасындағы бірнеше ұшақтарды жанына ұшырып жіберді, ал көптеген ұшақтарды жұмыссыз қалдырды немесе зақымдады. Дауылдың көзінен өткен кезде экипаж радарды жауып тұрған жалауларды түзеп, дауылдың екінші жартысынан көп зақымсыз өтуге мүмкіндік берді. 10 маусымда капитан Пол Хьюберт Рамзи кеменің басқаруын өз қолына алды. Шілде айының басында Сан-Диегоға тайфуннан келген зақымды жөндеу үшін қайтып келді. 24 шілдеде жөндеу жұмыстары аяқталып, батысқа қарай жүзіп кетті. Батыс Тынық мұхитындағы жанармай құю аймағынан өтіп бара жатқанда, Жапонияның капитуляциялағаны туралы жаңалық келді.

Соғыстан кейінгі

Соғыс аяқталғаннан кейін ол Калифорнияға қайтып келді, 11 қарашада жетті. 25 қарашада ол "Magic Carpet" флотына қосылды, ол Тынық мұхитының әртүрлі аймандарынан АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтарды. Ол Тынық мұхитында саяхаттап, әскери қызметшілерді материкке жеткізіп, тоқтаулар жасады. "Magic Carpet" міндеттерін аяқтағаннан кейін, 1946 жылдың басында қызметтен босатылды. 1946 жылдың мамырында "Атту" кемесін Әскери-теңіз күштерінен шығаруға шешім қабылданды. Ол Панама каналы арқылы өтіп, Флорида штатындағы Джексонвилл қаласында тоқтады. 8 маусымда кеме қызметтен шығарылды, ал 3 шілдеде тізімнен алынып тасталды. "Атту" қызметтен босатылғаннан кейін, Нью-Йорктегі еврей агенттігінің өкілдері оны сатып алды. Ехуда Арази басқарыған өкілдер кемені 10 000-ға дейін еврейді Палестинаға тасымалдауды жоспарлады, онда олар еврей мемлекетін құруды көздеді. Бұдан өзге, олар кемені 1948 жылы Израиль қорғаныс күштерінің жарымәскери алдағысы Хаганаға көп мөлшерде қару-жарақ жеткізу үшін пайдалануды ниеттенді. Шамамен 10 000 АҚШ долларынан (1948 жылғы 10 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) бастапқы төлем келісілді және кемені дайындау үшін жөндеу жұмыстары жоспарланды. Алайда, АҚШ Мемлекеттік департаменті жоспарды анықтап, келісімді бұзды, нәтижесінде "Атту" 1949 жылы сүріп тасталды. "Атту" Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін екі шайқас жұлдызымен марапатталды.