Рок мюзиклдерінің тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Рок-музыкалы – рок музыкасымен ұсынылатын музыкалық театрлық туынды. Рок-музыка жанры альбомдық мюзиклдермен, тұжырымдамалық альбомдармен және ән циклдерімен кейде қабаттасуы мүмкін, себебі олар кейде рок музыкасы арқылы оқиғаны баяндайды, ал кейбір альбомдық мюзиклдер мен тұжырымдамалық альбомдар рок-музыкалыға айналады. Рок-музыкалының белгілі мысалдары – «Next to Normal», «Spring Awakening», «Rent», «Grease» және «Hair». The Who тобының «Tommy» және басқа рок-опералары кейде сахнада мюзикл ретінде қойылады.

Тарих

1957 жылы «Цигфелд ақымақтықтары» мюзиклі алғашқы музыкалық туынды болып, алдағы өзгерістерге ишара жасады. Бұл қойылымда 50 жастағы Билли Де Вулф орындаған «Жас қылмыскер» атты бір рок-н-ролл нөмірі болды. Одан кейін тағы бір рок-музыкальдың белгісі – «Bye Bye Birdie» (1960) мюзиклінде екі рок-н-ролл нөмірі қойылды. 1960-шы жылдардың соңында рок-музыкаль музыкалық театр сахнасының маңызды бөлігіне айналды. «Америкалық тайпалық махаббат рок-музыкалы» деп аталған, соғысқа қарсы, еркін махаббат пен хиппи тақырыбындағы, жалаңаш сахналанған «Шаш» мюзиклі 1967 жылы «Халық театрында» сахналанған алғашқы қойылым ретінде дебют жасады. 1968 жылдың қазан айында ол Бродвейге көшірілді. «Your Own Thing» 1968 жылы ашылды, ол Уильям Шекспирдің «Он екінші түн» ромасының жыныс алмастырылған нұсқасы болды. Эндрю Ллойд Вебер мен Тим Райс жазған «Иисус Христос Суперстар» 1970 жылы альбом түрінде пайда болды. Альбом сатудан түскен қаржы 1971 жылдың соңында сахналық қойылымды қаржыландыруға жұмсалды. Бұл шоу және диалогы жоқ немесе операға ұқсас, драмалық және эмоционалдық тақырыптары бар басқа да рок-музыкальдар кейде «рок-опералар» деп аталады. «Godspell» (1971) мюзиклінде діни тақырыптар (бірақ аз даулы) және поп/рок әсері болды. Рок-музыкаль көп ұзамай басқа бағыттарға бұрылды, мысалы, «The Wiz», «Raisin», «Dreamgirls» және «Purlie» сияқты шоулар R&B және соул музыкасының ықпалында болды. 1980-ші жылдары рок-музыкальдың танымалдылығы төмендеді. «Little Shop of Horrors» (1982) және «Chess» (1986) сияқты рок-музыкальдың шағын ошақтарынан басқа, көрермендердің талғамы еуропалық поп-музыкаға, мысалы, «Les Misérables» және «The Phantom of the Opera» сияқты туындыларға, сондай-ақ ностальгиялық қойылымдарға қарай бұрылды. Алайда, рок-музыкаль 1990-шы жылдары қайта жанданды, бұл Джонатан Ларсонның «Rent» (1996) рок-музыкалының танымалдылығының арқасында болды. Одан кейін «Bat Boy: The Musical» (1997) және «Hedwig and the Angry Inch» (1998) сияқты Бродвейден тыс рок-музыкальдары пайда болды, соның ішінде Джон Камерон Митчеллдің трансгендерлік рокер туралы Бродвейден тыс шоуы. 1980-ші жылдардың соңында «Buddy – The Buddy Holly Story», «Mamma Mia!» және «Jersey Boys» сияқты жюкебокс мюзиклдерінің жаңа түрі пайда болды, олар танымал топтың, орындаушының немесе жанрдың әндерін қамтиды. Рок-музыкаль 1990-шы жылдардың соңынан бері қайта жандануда, Элтон Джонның («Aida», 1998) және рок-музыкасы бар көптеген табысты жюкебокс мюзиклдерінің арқасында. Соңғы жылдардағы маңызды түпнұсқа рок-музыкальдық қойылымдар: «Spring Awakening» (2007), «Passing Strange» және «Bloody Bloody Andrew Jackson» (екеуі де 2008), «Rock of Ages» және «Next to Normal» (екеуі де 2009), «American Idiot» (2010).

The first musical to hint at what was to come was the final Ziegfeld Follies in 1957. This production featured one rock and roll number, "The Juvenile Delinquent", performed by fifty year old Billy De Wolfe. This was followed by another precursor to the rock musical, Bye Bye Birdie (1960), which included two rock and roll numbers. The rock musical became an important part of the musical theatre scene in the late 1960s with the hit show Hair. Styled "The American Tribal Love Rock Musical," the anti war free love hippie themed, nude scened Hair premiered in 1967 as the first production staged at The Public Theater. It moved to Broadway in October 1968. Your Own Thing also opened in 1968 and featured a gender switching version of William Shakespeare's Twelfth Night. Jesus Christ Superstar, composed by Andrew Lloyd Webber and Tim Rice, began as an album musical in 1970. The money made from album sales was used to fund the subsequent stage production in late 1971. This show and some other rock musicals that have no dialogue or are otherwise reminiscent of opera, with dramatic, emotional themes, are sometimes styled "rock operas". The musical Godspell (1971), had similar religious themes (albeit with a less controversial treatment) and pop/rock influences. The rock musical soon moved in other directions with shows like The Wiz, Raisin, Dreamgirls and Purlie, which were heavily influenced by R&B and soul music. The rock musical saw a decline in popularity through the 1980s. Except for a few outposts of rock, like Little Shop of Horrors (1982) and Chess (1986), audience tastes turned to shows with European pop scores, like Les Misérables and The Phantom of the Opera, as well as to more nostalgic fare. However, the rock musical achieved a renaissance in the 1990s, due in no small part to the popularity of Jonathan Larson's rock musical Rent (1996). This was followed by Off Broadway rock musicals like Bat Boy: The Musical (1997) and Hedwig and the Angry Inch (1998), John Cameron Mitchell's Off Broadway show about a transgender rocker. The end of the 1980s saw the beginning of a new form, jukebox musicals, such as Buddy – The Buddy Holly Story, Mamma Mia! and Jersey Boys, which feature the songs of a popular band, performer or genre. The rock musical has seen a resurgence since the late 1990s, with shows by composers like Elton John (Aida, 1998), as well as a number of successful jukebox musicals with rock scores. Recent major original rock musical productions include Spring Awakening (2007), Passing Strange and Bloody Bloody Andrew Jackson (both 2008), Rock of Ages and Next to Normal (both 2009), American Idiot (2010)

Талдау

2010 жылы The New York Times сыншысы Джон Парелес сол жылы «Тони» сыйлығының «Ең үздік мюзикл» номинациясына ұсынылған төрт мюзиклдің барлығын рок-музыкалық деп сипаттауға болатынын атап өтті. Ол Бродвейдегі роктың тарихы мен болашағын талдады:
Роктың Бродвейді басып алуы – бұл қорқыныш тудырған немесе күтілген революция емес. «Hair» мюзиклі шыққаннан бері көп жылдар бойы Бродвей жастар мәдениетіне қарсы бекініс болып келді. Роктың Бродвейге енуі, керісінше, демографиялық өзгерістер, ауысатын талғамдар мен музыканттардың амбициялары арқылы ұзаққа созылған, бірте-бірте жүзеге асырылған науқан болды. Бірнеше жылда бір рет тағы бір қойылым толыққанды рок-музыканы музыкалық театрға әкелді деп жарияланды: «Rent», «Hedwig and the Angry Inch», «Spring Awakening». Рок музыканттары Бродвейді қарсылас немесе қызық оқиға ретінде қарауын біртіндеп тоқтатты. Ал жанкүйерлер үшін бұл тағы бір ойын-сауық мүмкіндігіне айналды, себебі арена шоуларының бағасы Бродвей деңгейіне жетті. Парелес: «Рок – қарсылас емес, жаңалыққа, содан кейін негізгі құрамдас бөлікке айналды. Бродвей қойылымдары рок-концерттің дыбыстық әсерімен – әсіресе, күшімен – теңесе алмайды. (Олар оны ынтамен және шебер бимен өтеуге тырысады.)» Рок-музикалдардың тағы бір мәселесі – рок-шоулар «көрермендерді кейіпкерлердің бетке айтпайтындығына шағымдануға әкеледі. [Дегенмен,] Бродвей қазіргі рок үшін екі маңызды мүмкіндік ұсынады. Альбомның көркемдік тұтастығы жойылды, бірнеше MP3 файлдарына дейін ығысып кетті. Музыкалық театр ұзақ әңгімелер айтқысы келетін әнші-жазушыларға пана болады, мысалы, Стью өзінің автобиографиялық рок-музыкалы «Passing Strange»-де жасағандай». Парелес сондай-ақ: «Бродвей Америкадағы, мүмкін, тіпті белгілі ғаламдағы рок әлі де бунтарлық деп есептелетін соңғы орын болуы мүмкін. Бродвей театрлары сияқты әдемі кішкентай залдардағы әдепсіздік одан да әдепсіз көрінеді, ал рок-музикалдар төрт әріпті сөздер мен құмарлықты көрсетеді. Әрине, коммерциялық ынталандырулар да бар. Бродвейдің орта жастағы көрермендері қазіргі уақытта рок пен R&B-де өскен ұрпақ, және олар кішкентай театрлардағы арнайы орындықтарда отыруды, клубтағы көрермендердің қалың тобының арасында немесе аренадағы шулы көрермендермен араласудан гөрі ыңғайлырақ сезінеді». Парелес роктың театрға қабылдануының себептерін «American Idol» және оған ұқсас шоуларға байланыстырды, сондай-ақ шоу жұлдыздарының кейбіреулері театрға ауысқанын атап өтті. Сондай-ақ, «Роктың шынайылыққа деген талаптары (Бродвейдің ойлап тапқандарына қарсы) құлдырап барады. 70-ші жылдардағы глэм-рок пен 80-ші жылдардағы музыкалық клиптер рокты театр ретінде көрсетуде жеткілікті болмаса, поп-видео дәуіріндегі ареналық көріністер Лас-Вегас ревюлері мен Бродвей шоулары сияқты технологияны қолданады». Роктың қабылдануының тағы бір себебі – оның өзінің орта жасқа енуі, деді Парелес, «рок тарихының ұзаққа созылуы оны джукбокс-музикалдарды жалғастыратын таныстық пен ностальгияға толы етеді». Дегенмен, Парелес «рок қойылымының соңғы, маңызды қызықтылығы – болжау мүмкін емес – Бродвейдің қол жеткізбейтін жерінде қалады. «Американдық ақымақ» фильмінің ресми ашылуынан екі күн өткен соң, Green Day өзінен хабарланбаған бис ойнады. Қойылым барлық жарқын көрінісін көрсетті. Бірақ Green Day пандемия тудырды. Green Day мүшелері актерлік шеберлікке немесе хореографияны орындауға қабілетті болмаса да, олардың қолында рок-музыканың «дикий картасы» бар: оның спонтандылыққа бейімділігі, іске асырылған немесе асырылмаған».

In 2010, critic Jon Pareles of The New York Times pointed out that all four of the musicals nominated for the Tony Award for Best Musical that year could be described as rock musicals. He analyzed the history and future of rock on Broadway:
Rock’s takeover of Broadway was not the revolution that had been feared – or anticipated – ever since Hair Broadway held out for many years as a bastion against youth culture. Rock’s Broadway invasion has been, instead, a lengthy campaign of attrition, via demographics, shifting tastes and musicians’ ambitions. Every few years another production [was] touted as finally bringing full fledged rock to musical theater: Rent, Hedwig and the Angry Inch Spring Awakening. Very gradually rock musicians have stopped treating Broadway as an adversary – or a punch line. And for fans it has become one more entertainment option, as prices for arena shows reach Broadway levels. Pareles commented, "rock has been transformed from nemesis to novelty to mainstay. Broadway productions can’t match the visceral impact – starting with volume – of a rock concert. (They try to make up for it with enthusiasm and slicker dancing.)" Another problem for rock musicals is that rock shows "still leave theatergoers complaining that the characters are hollow. [However,] Broadway does provide current rock two major incentives. As the artistic unit of the album has been shattered, down to a handful of shuffled MP3’s, musical theater offers a refuge for songwriters who want to tell longer stories, the way the songwriter Stew did in his autobiographical rock musical Passing Strange." Pareles also noted, "Broadway may be the final place in America, if not the known universe, where rock still registers as rebellious. In the decorous little jewel boxes that are Broadway’s theaters, raunch seems raunchier, and rock musicals flaunt four letter words and lascivious simulations. There are, of course, commercial incentives. Broadway’s unbudgingly middle aged audience is currently a generation that grew up on rock and R&B and generally feels more comfortable taking reserved seats in small theaters than plunging into the scrum of a standing room club audience, or dealing with a rowdy arena mob." Pareles attributed some of the new acceptance of rock as theatre to American Idol and its ilk, noting that some of the show's stars have moved to theatre. Also, "Rock’s old protestations of authenticity (versus Broadway contrivance) have been crumbling. As if glam rock in the ’70s and music video in the ’80s weren’t obvious enough in presenting rock as theater, pop’s video era arena spectacles use the same technology as Las Vegas revues and Broadway shows." Another driver of rock's acceptance is its own entry into middle age, Pareles said, noting that "as rock’s history stretches out ever longer it offers just as much room for the familiarity and nostalgia that keep the jukebox musicals running. Still, Pareles concluded, "the last, crucial thrill of a rock performance – the unpredictability – stays just beyond Broadway’s reach. Two nights after the official opening of American Idiot, Green Day itself played an unannounced encore. The show had poured on its razzle dazzle. But Green Day set off pandemonium. Green Day’s members may not be able to act or execute choreography but they also hold rock’s wild card: the potential, realized or not, for spontaneity."