Кіріспе

Шотланд юморисі (1898–1951)

Уолтер Карратерс Селлар (27 желтоқсан 1898 – 11 маусым 1951) – «Punch» журналы үшін жазған шотланд юморисі. Ол 1930 жылғы «1066 және барлығы» кітабымен ең көп танымал, бұл кітап «есіңізде сақтай алатын барлық тарихқа» әжуалы сыңарлы нұсқаулық болып табылады және ол Р.Ж. Йейтменмен бірлесіп жазған.

Ерте өмір

Селлар Сатерлендтегі Голспиде, Таулы жерлерді тазартуда басты рөл атқарған Патрик Селлардың ұрпағы және шотланд классигі Уильям Янг Селлардың туысы ретінде дүниеге келді. Ол 1917 жылы бас оқушы болған Феттс колледжіне стипендиямен қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың қайнаған кезінде мектепті тастап, Британ армиясына қосылды. Офицерлік кадеттік бөлімде оқығаннан кейін, 1917 жылдың 31 қазанында Корольдің Шотландия шекаралық полкіне екінші лейтенант болып кірді. Ол Оксфордтағы Ориел колледжінде заманауи тарихтан білім алды (1066 және All That еңбегінде айтылғандай, 1922 жылы денсаулығына байланысты диплом алды). Ориелде ол замандасы Йейтменмен танысып, өмір бойына созылатын достық қарым-қатынас орнатты. Екеуі бірлесіп керемет жұмыстар жасағанмен, мінездері мүлдем бөлек болды: Селлар актерлікке құмар болса да, көбінесе ұялшақ және іштен тыйылуға бейім болды. Ол құрғақ юмормен қатар, көңілді көңілсіз өлеңдер де жазды.

Оқытушылық мансап

Ориелден кеткеннен кейін Селлар өзінің бұрынғы мектебі Феттесте мұғалім болып жұмыс істеді. 1928 жылы ол толық уақытты жазушы болу ниетімен Букингемширдегі Грейт-Марлоуға көшіп барды. Дегенмен, екі қызын тәрбиелеуге байланысты қаржылық қиындықтар оны 1929 жылғы оқу жылының басынан бастап Дорсеттегі Канфорд мектебінде жұмыс істеуге мәжбүр етті. Ол 1932 жылдан өмірінің соңына дейін Чартерхаус мектебінде сабақ берді. Бастапқыда тарих пәнін оқытса, кейін ағылшын тіліне ауысты. 1939 жылдан бастап Дэвис үйінің меңгерушісі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол жеке қаражатын және үлесін үйдің оқушыларына қосымша тамақ алу үшін жұмсады, бұл оны өте танымал етті. 1946-1950 жылдары ол қайтадан Чартерхауста тарихтан сабақ берді, тіпті қарт күнінде де әзілқойлығын сақтап, бір жылы мектепте екі сот процесін қойды. Біріншісінде ол бірден Испания королі және Англияның Лорд-бас судьясы рөлін сомдады, ол Американы ашқандығы үшін Христофор Колумбтың (бас оқушы рөлінде) соты болды. Екіншісі, оның сөзімен айтқанда, "тарихтағы ең маңызды немқұрайлылыққа қатысты сот" – әрине, Гай Фоксқа қарсы сот, "ол Парламент ғимаратын жарылқауға сәтсіздікке ұшырады" деген айыппен. Оқушылардың бәрі (сол кезде Чартерхаус тек еркектерге арналған мектеп еді) мұны ұнатып, сонымен қатар директорға тақта сүрткішін лақтыру әдетін де жақсы көретін.

Жазу

Селлар 1925 жылы үш әзілді әңгімесі «Punch» журналында жарияланғанда (сол кезде ол басқа журналдарға да материалдар жазды) «Punch» журналына үлес қоса бастады. Оның университеттегі бұрынғы әріптесі Йейтменмен, ол да «Punch» журналына жазған, 1928 жылы оқыту қызметінен қашқан кезінде ынтымақтастығы басталған сияқты. «1066 және оның бәрі» атты туындының бірінші бөлігі 1930 жылдың 10 қыркүйегінде «Punch» журналында жарық көрді, атауы Роберт Грейвстің «Жақсы сау болыңыз, бәріңізге!» атты автобиографиясынан алынған. Селлардың үлесі әсіресе комикалық асыра көрсетулер мен есімдерді шатастыруда ерекше көзге түседі; оның ағылшын әдебиеті жөніндегі білімі кітаптағы көптеген әдеби сілтемелер мен пастиштерге де әсер етті. Кітапты аяқтағаннан кейін Селлар Йейтменмен бірге жалғасын, «And Now All This» атты жалпы білімге арналған пародиенің үстінде жұмыс істеді, онда география, тоқыма және топология сияқты түрлі тақырыптар қамтылған. 1933 жылы жарық көрген «Жылқының ақымақтығы» кітабы екеуіне де жатқызылған, бірақ негізінен Йейтманның еңбегі, ал «Бақша қоқысы және басқа да ауылдық қиындықтар» да екеуіне жатқызылған, бірақ негізінен Селлардың еңбегі.