Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық редактор және белсенді (1895–1923)
Japanese editor and activist (1895–1923)
Ито Ноэ (伊藤 野枝) – жапондық анархист, әлеуметтік сыншы, жазушы және феминист. Ол «Seitō» (Bluestocking) феминистік журналының бас редакторы болды. Оның прогрессивті анархо-феминистік идеологиясы өмір сүрген Мэйдзи және Тайшо дәуірлерінің қағидаларына күшті қарсылық көрсетті. Ол жеке және саяси ойларын өзінің туындыларына шеберлікті білдіре отырып енгізгендігі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. Бірақ, Жапон үкіметі оны сол заманғы қалыптасқан нормаларға сын көзбен қарағаны үшін айыптады. Амакасу оқиғасы кезінде, анархистік идеологияның шейіті болды – ол анархист жазушы Осуги Сакаэ және оның жүрегіне жақын туысымен бірге қанымен суаралды.
Itō Noe (伊藤 野枝) was a Japanese anarchist, social critic, author, and feminist. She was the editor in chief of the feminist magazine Seitō (Bluestocking). Her progressive anarcha feminist ideology challenged the norms of the Meiji and Taishō periods in which she lived. She drew praise from critics by being able to weave her personal and political ideas into her writings. The Japanese government, however, condemned her for challenging the constructs of the time. She became a martyr of the anarchist ideology in which she believed during the Amakasu Incident, when she was murdered along with her lover, anarchist author Ōsugi Sakae, and his nephew.
Ерте өмір және білім
Ито 1895 жылғы 21 қаңтарда Жапонияның Фукуока қаласына жақын орналасқан Кюсю аралында дүниеге келді. Ол аристократиялық отбасында туды және Токиодағы Уэно қыздар орта мектебінде білім алуы үшін бір туысын көндірді, оны ол бітірді. Осы мектепте ол әдебиетке деген құштарлығын дамытты. Батыс және жапон жазушыларының сол кездегі прогрессивті идеялары оған өте ұнады. 1910 жылы Уэно қыздар мектебінде екінші жазғы демалысында отбасы оны Америка Құрама Штаттарынан Кюсюге жақында оралған Суэматсу Фукатароға үйленуге мәжбүрледі. Суэмацуға үйлену – білімін жалғастыру үшін оның келісуі керек болған талап. Ито толық еркіндікке ие болғысы келгендіктен, бірден осы қарым-қатынастан қашып, Токиода өмір сүрудің жолын іздеді. Ол Токиоға көшіп, Уэно қыздар орта мектебінде танысқан бұрынғы мұғалімі Цудзи Цзюньге үйленді. Бітіргеннен кейін Итоның Цудзимен қарым-қатынасы романтикалыққа айналды және олардың екі ұлы болды: Макото (1914 жылғы 20 қаңтарда туған) және Рюджи (1915 жылғы 10 тамызда туған). Олар 1915 жылы ресми түрде неке қиды. Олардың қарым-қатынасы шамамен төрт жылға созылды.
Itō was born on the island of Kyushu near Fukuoka, Japan on January 21, 1895. She was born into an aristocratic family and convinced an uncle to pay for her education at Ueno Girls High School in Tokyo, from which she graduated. It was at this school where she developed an affinity for literature. She was particularly fond of the progressive ideas of the time from Western and Japanese writers. It was during her second summer vacation, in 1910, at Ueno Girls School that her family pressured her to marry Suematsu Fukutaro, a man who had recently returned to Kyushu from the United States. Marrying Suematsu would be a stipulation that she had to agree to in order to continue her education. Itō wanted her own complete freedom, so she immediately started to plot a way to escape the relationship and make her home in Tokyo. She made a major move in her life to Tokyo, marrying an ex teacher, Tsuji Jun, whom she had met at Ueno Girls High School. After graduation, Itō's relationship with Tsuji became romantic and they had two sons, Makoto (born January 20, 1914) and Ryūji (born August 10, 1915). They were officially married in 1915. Their relationship lasted about four years.
Сейтомен уақыт
Ито 1915 жылы феминистік өнер және мәдениет журналы «Сейто» (青鞜) продюсері ретінде «Блюстокинг қоғамына» (青鞜社 Сейтоша) қосылды. Бас редактор ретінде соңғы жылы ол мазмұнға қатысты ашық көзқарас танытты; ол «аборт, жезөкшелік, еркін махаббат және аналық туралы кеңінен талқылауға мүмкіндік берді». «Сейто» негізін қалаушы Хиратсу Райчо оны күшті және табиғи эмоциялы жазушы ретінде сипаттады. Итоның редакторлық қызметі қиын болды, өйткені көптеген адамдар жас редактор басылымды басқара алмайды деп ойлады. 1916 жылғы шілдедегі санында Ито өзінің «Анти-манифестін» жариялады, онда ол оқырмандардың өзінің қабілеттері туралы пікірлерін талқылайды. Ол редактордың жазбасын журнал «барлық әйелдер үшін, идеологиясы мен философиясы жоқ журнал» болады деген мәлімдемемен аяқтады. Итоның редакторлығымен «Сейто» радикалды журналға айналды, бұл үкіметке кокутайға (ұлттық үкімет жүйесіне) қауіп төндіретін бес санын тыйым салуға әкелді. 1914 жылдың ақпан айындағы басылымы цензурамен тыйым салынды, өйткені Итоның «Шупон» («Қашқындау») атты журналда жариялаған қысқа әңгімесі, ұйымдастырылған некеден қашып кеткен жас әйел туралы, содан кейін онымен бірге Жапониядан қашып кетуге уәде берген сүйіктісі сатып кетті. 1915 жылдың маусым айындағы басылым Жапонияда абортты заңдастыруға шақыратын мақала үшін тыйым салынды. «Сейтоның» тағы үш басылымына тыйым салынды: біреуі эротикалық қысқа әңгіме үшін, онда әйел кешегі жыныстық қатынасты бақытты еске алады; екіншісі – ұйымдастырылған некедің бұзылуы туралы қысқа әңгіме, ал үшіншісі – әйелдерді сүйіспеншілікпен некеге тұруды шақыратын «Әлемнің әйелдеріне» атты мақала үшін. Итоның әңгімелерінде ортақ тақырыптар болды: олардың барлығына оның саяси және жеке нанымдары туралы ойлары әсер етті, сол кезде оны мазалаған мәселелердің жарқын әдеби суретін жасайтын. «Сейтода» жарияланған жеке жазбаларында ол өз өмірінде кездескен көптеген проблемалар туралы жазды, мысалы, үйлену, еркін махаббатқа қол жеткізе алмауы және барлық адамдар сезінетін, бірақ басқыншылыққа ұшыраған жыныстық сезімдер. 1914 жылы жазған «Маёй» атты әңгімесі бұрынғы сыныптасымен қарым-қатынас жасағанын білетін, бұрынғы мұғалімімен бірге тұратын оқушының оқиғасын баяндайды. Бұл оқиға оның Тсуджи Жунмен болған өміріне ұқсас. «Тенки» – «Сейтода» жарық көрген тағы бір әңгімесінде басты кейіпкер әлеуметтік белсенділікке тартылып, некеде қиындыққа тап болғандықтан, оның жеке мәселелеріне көбірек көңіл бөлінеді. Итоның жазуы – оның жеке нанымдарын білдірудің жолы болды, ол көбінесе өз оқиғаларын құру үшін өзінің өмірлік оқиғаларын пайдаланды. Барлығы ол журналға 61 материал ұсынды. 1916 жылдан бастап Ито Осугимен бірге өмір сүрді және жұмыс істеді, сонымен қатар феминисттік топта өсуді жалғастырды, сонымен бірге көшбасшылық әлеуетін арттырды. Анархист ретінде Ито Жапониядағы қазіргі саяси жүйені қатты сынға алды, бұл оны «күнделікті тәжірибеде» анархизмнің болуын, атап айтқанда, адамдар әр түрлі шағын жолдармен «кокутайды» әлсіретуге тырысуы керек деп шақыруға итермеледі. Ито жапондықтардың көпшілігі мемлекетке автоматты түрде мойынсұнып, императорға шартсыз мойынсұну керек құдай деген талапты қабылдады, бұл оны көпшілікті сын көзбен қарауға мәжбүрлеу өте қиын деп шағымдануға итермеледі. Кокутайға қарсы шыққан адам ретінде Ито полиция тарапынан үнемі қысымға ұшырайды, ол үйін түрме деп сезініп, полиция қызметкері тоқтатпастан, сыртқа шыға алмайтынын айтты.
Itō joined the Bluestocking Society (青鞜社 Seitō sha), as producer of the feminist arts and culture magazine Seitō (青鞜) in 1915, contributing until 1916. In her last year as Editor in Chief, she practiced an inclusive attitude towards content; she "opened the pages to extended discussions of abortion, prostitution, free love and motherhood". Seitō founder, Hiratsku Raichō, would describe her as a writer with intense and natural emotion. Itō's time as editor was fragile, as many thought the young editor would not be capable of steering the publication. On the cover of the July 1916 issue Itō published her "Anti Manifesto," in which she discusses the views of the readership on her capabilities. She ends the editor's note with a declaration that the magazine will be "for all women, a magazine which has no ideology and no philosophy." Under Itō's editorship, Seitō became a more radical journal, which led the government to ban five issues as threatening the kokutai (national system of government). The February 1914 edition was banned by the censors because of a short story Itō had published in the journal titled Shuppon ("Flight"), about a young woman who escapes from an arranged marriage and is then betrayed by her lover who promised to escape with her from Japan. The June 1915 edition was banned for an article calling for abortion to be legalized in Japan. Three other editions of Seitō were banned: one edition because of an erotic short story where a woman happily remembers having sex the previous night; another edition for a short story dealing with the break up of an arranged marriage, and another edition for an article titled "To The Women of the World" calling for women to marry for love. The narratives in Itō's stories held common themes: they were all influenced by her own thoughts on her political and personal beliefs, painting a vivid literary picture of the issues afflicting her at the time. Her personal writings published in Seitō dealt with the many problems that she had dealt with in her own life such as arranged marriages, denial of the free love she much longed for, and the sexual nature that all humans felt but had been repressed. Her short story "Mayoi" in 1914 told the story of a student who moves in with her ex school teacher, only to find out he had been intimate with her former classmate. This story directly parallels her own life with Tsuji Jun. "Tenki", another one of her stories published by Seitō, dealt with more of her own issues, as the main protagonist is drawn to social activism while her marriage proves to be an obstacle. Itō's writing was a way for her to express her personal beliefs, and she often used her own real life events to draw upon in order to create her stories. In total, she contributed 61 pieces to the magazine. Beginning in 1916, Ito lived and worked with Ōsugi, and continued to rise in the feminist group while showing growing leadership potential. As an anarchist, Itō was highly critical of the existing political system in Japan, which led her to call for an anarchism to exist in "everyday practice," namely that people should in various small ways seek routinely to undermine the "kokutai". Itō was especially critical of the way that most Japanese people automatically deferred to the state and accepted the claim that the emperor was a god who had to be obeyed unconditionally, leading her to complain that it was very difficult to get most people to think critically. As someone who had challenged the kokutai, Itō was constantly harassed by the police, to the point that she complained of feeling that her home was a prison, as she could not go out without a policeman stopping her.
Өлім
1923 жылғы 16 қыркүйекте жазушы және белсенді Харуми Сетучидің сөзіне сәйкес, Ито, Осуги және оның 6 жасар шөбересі Мунеказу (Орегон штатының Портленд қаласында туған) әскери полиция жасағы (Кенпейтай деп аталады) басқарған лейтенант Масахико Амакасу тарапынан тұтқындалып, дарға асылып, тастамалған құдыққа лақтырылды. Бұл қырқыс Ұлы Канто жер сілкінісінен кейінгі хаоста орын алды. Денелер құдықтан шығарылғаннан кейін Осуги мен Итоның денелері тексерілді, олардың қатты ұрылғанын көрсететін көк дақтар анықталды. Әдебиеттанушы Патриция Морлидің мәлімдемесіне қарағанда, Ито мен Осуги түрме жасықтарында бауыздалған. Ноэ Ито 28 жаста болған. Мұндай белгілі анархистердің, сондай-ақ жас баланың өлтірілуі Амакасу оқиғасы деп танылып, бүкіл Жапонияда зор дүрлігсім мен ашу-ыза тудырды. Амакасу қамауға алынып, кісі өлтіргені үшін он жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ үш жыл өтеден кейін ғана босатылды. Ито мен Осуги екеуі де Шидзуока префектурасының Аойку ауданындағы Куцуноя зиратында жерленген.
On September 16, 1923, according to writer and activist Harumi Setouchi, Itō, Ōsugi, and his 6 year old nephew Munekazu (born in Portland, Oregon) were arrested, strangled to death, and thrown into an abandoned well by a squad of military police (known as the Kenpeitai) led by Lieutenant Masahiko Amakasu. The atrocity happened in the chaos immediately following the Great Kantō earthquake. Once the bodies were retrieved from the well, both Ōsugi and Itō's bodies were inspected and found to be covered with bruises indicating that they had been severely beaten. According to literary scholar Patricia Morley, Itō and Ōsugi were strangled in their cells. Noe Itō was 28 years old. The killing of such high profile anarchists, together with a young child, became known as the Amakasu Incident and sparked shock and anger throughout Japan. Amakasu was arrested and sentenced to ten years in prison for the murders, but he was released after serving only three years. Itō and Ōsugi are both buried in the Kutsunoya cemetery in Aoi ku, Shizuoka.
Мұра
Режиссер Кию Йошида 1969 жылы Сакаэ Осуги туралы «Эрос + қырғын» фильмін түсірді; Ито бұл фильмде маңызды рөлде ойнайды. Юка Мураяманың 2020 жылғы «Казе йо, Араши йо» романы негізінде Юрико Йошитака Ито рөлінде ойнаған драма NHK телеарнасының үш арнасында көрсетілуде: NHK 8K 2022 жылдың 31 наурызында (120 минуттық бір бөлім), ал NHK 4K және NHK BS Premium 2022 жылдың 4, 11 және 18 қыркүйегінде (үш 49 минуттық бөлім).
Director Kijū Yoshida made Eros + Massacre in 1969, about Sakae Ōsugi; Itō features prominently in the film. A drama based on Yuka Murayama's 2020 novel Kaze yo, Arashi yo, starring Yuriko Yoshitaka as Itō, is being broadcast on three NHK channels: NHK 8K on 31 March 2022 (one 120 minute episode), and NHK 4K and NHK BS Premium on 4, 11 and 18 September 2022 (three 49 minute episodes).
Негізгі дереккөздер
Бардсли, Джен, ред. Жапонияның «көк шұлықтары»: Сейтодан жаңа әйелдер эсселері мен көркем прозасы, 1911-16 жж. (Мичиган университеті, 2007)
Bardsley, Jan, ed. The bluestockings of Japan: new woman essays and fiction from Seitō, 1911 16 (Univ of Michigan, 2007)