Армян Киликиясының королі Лео III

Кіріспе

Киликия армян патшасы (1289–1307) – тағы бір армян монархы, кейде Лео III деп аталады.

Лео III (немесе Леон III; кейде Лео IV; 1289–1307) – Киликия армян патшалығының жас патшасы, 1303 немесе 1305 жылдан 1307 жылға дейін, оның еңісі Хетум II-мен бірге билік жүргізді. Лампрон әулетінің мүшесі, ол Арменияның Торос III-нің және Кипр патшасы Хью III-нің қызы Лузиньян Маргаритасының ұлы болды. 1303 жылы, әлі кәмелетке толмаған кезінде, ол еңісі Хетум II зейнеткерлікке шыққаннан кейін Армения патшасы болып тағайындалды. Киликия Армениясы сол кезде тұрақсыз жағдайда болды, Моңғол империясының вассалдық мемлекеті ретінде нәзік қарым-қатынас сақтап, оңтүстіктен мұсылман мамлюктарының шабуылынан қорғанып тұрды. Леоның өмірінің қысқа кезеңінде Армения тағы бірнеше рет иесін ауыстырды: 1295 жылы оның еңісі Хетум II, 1296 жылы әкесі Торос III, содан кейін тағы бір еңісі Семпад, одан кейін оның інісі Константин III Армения, ал ол 1299 жылы еңісі Хетум II-ге тәуелді болды. 1298 жылы Торос III қаза тапқаннан кейін, Хетум 1303 жылы тақты Торос ұлы Леоға тапсырды. 1305 жылы Хетум мен Лео Армения армиясын жетектеп, Баграста мамлюк шабуылына тойтарыс берді. 1307 жылдың 17 қарашасында Лео мен Хетум Моңғол генералы Биларғуға Аназарбуста қонаққа барғанда, той кезінде олардың серіктерімен бірге өлтірілді. Ислам дініне өткен моңғол Биларғу Арменияның астанасы Сис қаласында мешіт салуға тырысты, бірақ Хетум бұл әрекетке қарсы болды, өйткені ол Арменияның толыққанды христиан мемлекеті болуын қалады және Моңғол Илханатының басшысы Олжейтуге шағымданды. Биларғу Хетумды, Леоны және көптеген басқа да маңызды армян ақсүйектерін Аназарбус бекінісіндегі тойға шақырды, болжам бойынша пікірталас үшін, бірақ содан кейін оның әскерлері кенеттен шабуыл жасап, армяндар тамақтанып жатқанда оларды қырғынға ұшыратты. Лео мен оның еңісі Хетум II-мен бірге барлық армян ақсүйектері қаза тапты. Биларғу осы әрекеттері үшін моңғол Илхан Олжейтумен жазаланды. Хетум II мен Лео патшаның тойда қаза болуынан кейін, Леоның орнына оның тағы бір еңісі Ошин патша болды, өйткені Лео өте жас болғандықтан және оның мұрагерлері болмады.

Leo III (or Leon III; ; occasionally numbered Leo IV; 1289–1307) was a young king of the Armenian Kingdom of Cilicia, ruling from 1303 or 1305 to 1307, along with his uncle Hethum II. A member of the House of Lampron, he was the son of Thoros III of Armenia and Margaret of Lusignan, who was the daughter of King Hugh III of Cyprus. In 1303, while still a minor, he was crowned King of Armenia upon the retirement of his uncle Hethum II, who became Regent. Cilician Armenia at the time was in a volatile situation, maintaining a fragile relationship as a vassal state of the Mongol Empire, while defending from attacks by the Muslim Mamluks from the south. The throne of Armenia had changed hands multiple times during Leo's brief lifetime, being held variously by his uncle Hethum II in 1295, passed peacefully to his father Thoros III in 1296, then usurped by another uncle Sempad, who was usurped by his brother Constantine III of Armenia, who himself was deposed by his brother Hethum II in 1299. Thoros III having been killed in 1298, Hethum then passed the crown to Thoros's son, Leo, in 1303. In 1305, Hethum and Leo led the Armenian army to defeat a Mamluk raiding force at Bagras. On November 17, 1307, Leo and Hethum were murdered with their retinue at a banquet while visiting the Mongol general Bilarghu at Anazarbus. Bilarghu, a Mongol who had converted to Islam, had sought to build a mosque in the capital city of Sis, but Hethum had blocked the move as he wanted Armenia to be a completely Christian kingdom and complained to the leader of the Mongol Ilkhanate, Oljeitu. Bilarghu invited Hethum, Leo, and many other important Armenian nobles to a banquet at the castle of Anazarbus, presumably for discussions, but then his forces suddenly attacked and massacred the Armenians while they were having their meals and all of the Armenian nobles were killed along with Leo and his uncle Hethum II. Bilarghu was later executed by the Mongol ilkhan Oljeitu for his actions. After the murder of Hethum II and King Leo at the banquet, Leo was succeeded as king by another of his uncles, Oshin as Leo had no heirs when he was killed since he was too young.

Отбасы

Ол өзінің туысы Агнес (Мари) де Лузиньянға (1309 жылы қайтыс болды) үйленген, Армения ханшайымы Изабелла мен Амальрик де Лузиньянның қызы, балалары болмаған.