Кіріспе

1884 жылғы диссидент республикашыл белсенділер, 1884 жылғы АҚШ диссидент республикашылдары.

Мугвумптар – АҚШ-тағы республикашыл саяси белсенділер, олар саяси жемқорлыққа қарсы күресті. Олар ешқашан ресми түрде ұйымдаспаған. Әдетте, олар 1884 жылғы президенттік сайлауда демократтық үміткер Гровер Кливлендті қолдау арқылы Республикалық партиядан бас тартып, партияны ауыстырды. Олар республикалық үміткер Джеймс Блейнмен байланысты ұзақ жылдарға созылған жемқорлық тарихын қабылдамағандықтан мұндай шешімге келді. Ұсынылған сайлауда мугвумптар Нью-Йорк штатында шешуші рөл атқарғанын және сайлауды Кливлендтің пайдасына бұрғанын мәлімдеді. 1832 жылға дейін қолданылған "мугвумп" сөзі алгонкин тілінен алынған, "маңызды адам, көшбасшы" (мугумкумптан, "соғыс жетекшісі") деген мағынаны білдіреді, бұл мугвумптардың партиялық саясаттан өздерін алыс ұстағанын көрсетеді. Сайлаудан кейін "мугвумп" сөзі американдық саясатта партиядан шығып кеткендерді сипаттау үшін он жылдан астам уақыт бойы қолданылып келді. Көптеген мугвумптар демократтарға қосылды немесе тәуелсіз болып қалды, ал көпшілігі 20 ғасырдың басына дейін реформаларды қолдауды жалғастырды. Үшінші партиялық жүйе кезінде партиялық адалдыққа жоғары баға берілді және тәуелсіздер сирек кездесті. Теодор Рузвельт 1884 жылы Блейнді қолдап, жоғарғы сыныптағы Нью-Йорк қаласындағы достарын таң қалдырды; мугвумптарды қабылдамау арқылы ол Республикалық партиясының басшылығын сақтап, өзінің саяси амбицияларына жол ашты. Жаңа Англия және Солтүстік-Шығыс Азамат соғысынан бері Республикалық партияның бекінісі болды, бірақ мугвумптар Блейнді сенімсіз және адал емес үміткер деп санады. Олардың идеализмі мен реформалық көзқарастары оларды Алтын ғасыр саясатындағы жемқорлыққа қарсы күреске итермеледі.

Патронаж және саясат

Саяси меценаттық, сондай-ақ олжа жүйесі деп аталатын, көптеген реформаға ниетті республикашыларды ашуландыратын мәселе болды, бұл оларды Блейннің кандидатурасын қабылдамауға итермеледі. Олжа жүйесінде сайлау алдында өзінің саяси партиясын қолдағандарға жеңімпаз кандидат мемлекеттік лауазымдарды бөліп беретін. 1883 жылғы Пендлтон актісі Америка Құрама Штаттарының мемлекеттік қызмет комиссиясын құрып, құзыреттілік пен лайықтылықты мемлекеттік лауазымдарға арналған негізгі талаптар ретінде белгілесе де, оны тиімді жүзеге асыру баяу болды. Саяси байланыстар көптеген лауазымдарға тағайындалудың негізі болып қала берді. 1880-ші жылдардың басында саяси меценаттық мәселесі бірнеше рет Конгресс сессияларында Республикалық партияны екіге бөліп тастады. Партия екі жақты топқа бөлінді, олардың әрқайсысының аты ерекше. Сан жағынан және халықтық қолдау жағынан басымдықты алған жақ – Мейн штатының сенаторы Джеймс Блейн басқарған «Жартылай тайпалар» болды. «Жартылай тайпалар» мемлекеттік қызмет реформасын қолдады және көбінесе өздерінің негізгі конгресс қарсыластары, Нью-Йорктің Роско Конклинг басқарған «Талғарлар» ұсынған заңдар мен саяси тағайындауларды тоқтатты. Блейн өзінің партиясының реформалық қанатынан еді, бірақ «Мугвамптар» оның кандидатурасын қабылдамады. Республикашылдар арасындағы бұл бөліну 1884 жылы Азамат соғысынан бері Демократиялық партиядан сайланған алғашқы президент Гровер Кливлендтің жеңісіне ықпал еткен болуы мүмкін. 1874 жылдан 1894 жылға дейінгі кезеңде президенттік сайлаулар ұлттық деңгейде қызу бәсекеде өтті, бірақ штаттардың көпшілігінде бір партия басым болды – Оңтүстікте демократтар, ал Солтүстік-Шығыста республикашылар. «Мугвамптардың» қарсылығы Кливлендке өте қатал күрестегі штаттардың бірі – Нью-Йоркте жеңіске жетуге көмектескен болса да, тарихшылар Кливлендтің бүкіл елдегі жеңісін қалалық иммигрант сайлаушылардың күшінің артуымен байланыстырады. Джеймс Картер (1827–1905) – Нью-Йорктің жетекші заңгері және «Мугвамптардың» арасында ықпалды заң теоретигі болды. Картер саясаткерлер мен сайланған лауазымды адамдарға сенімсіздікпен қарады. Оның орнына ол мүддесін ойламайтын сарапшыларға, әсіресе судьяларға сенім білдірді. Ол жалпы заңды әдет-ғұрыппен теңестірді, ал оның әдет-ғұрыпқа сәйкес келмейтін заңнаманы айыптауы оның «мугвамптығын» көрсетті. Ол дәстүрлі ойлау мен заманауилықты біріктіруге тырысты. Мысалы, Картер соғыс алдындағы вигтерден үйренген үкіметтің белсенді араласуын қолдады, бірақ ол соғыс алдындағы Джексондықтарға тән үкіметке қарсы ұстанымдарды көбірек қабылдады. Ол уақытсыз, объективті моральдық қағидаттарға сенуді эволюциялық әдеттегі нормалардың заманауи көрінісімен синтездеуге тырысты. Индустриялық қалалық қоғамның өрбуімен байланысты туындаған мәселелерді ескере отырып, ол оң үкіметтің қажеттілігін сезді, бірақ саясаткерлер емес, судьялар билік етсін деді. Жаңа сарапшылар класы жаңа оқыту әдістерін қажет етті, оларды неміс үлгісінде салынған жаңа американдық аспирантуралары қамтамасыз етті. Бас ұйымдастырушы – неміс білімді ғалымы Герберт Бакстер Адамс (1850–1901), 1882–1901 жылдары Джонс Хопкинс университетінің тарих және саяси ғылымдар бөлімінің меңгерушісі болды. Ол Хопкинсте және бүкіл елде «мугвамп» реформасын алға ілгерілетті. Оның басшылығымен факультет және озық студенттер көптеген реформалар үшін жұмыс істеді, соның ішінде Пендлтон актісінде мемлекеттік қызмет реформасы (1883), Балтимордың жаңа жарғысымен (1895), кәсіби әлеуметтік қызметкерлерді даярлау және еңбек дауларын шешуге бағытталған күш-жігер. Реймонд Каннингем оның реформашылдығы «мугвамп» қозғалысы тек күдікті немесе сақ патрицистерден ғана емес, сонымен қатар оң және оптимистік сарапшыларды тарта алатынын көрсетеді деп мәлімдейді. Чикагода «Мугвамп» реформаторлары Чикагоның Азаматтар қауымдастығы, Чикагоның Азаматтық федерациясы және Муниципальдік сайлаушылар лигасы арқылы жұмыс істеді. Олар жемқорлыққа, мемлекеттік субсидияларға, жоғары салықтарға және мемлекеттік кәсіпорындарға қарсы болды. Алайда олар үкіметтің тез өсіп келе жатқан мегаполистің мәселелерін шешуін де қалады. Бұл сайлаушылардың жақсы ақпараттандырылуымен ғана мүмкін болды. Газеттер «Мугвамптықты» 1871 жылғы өрттен кейінгі екі онжылдықта жұмысшы табының сайлаушылары арасында муниципалды реформаға қолдау көрсету тәсілі ретінде қабылдады. Басты басшы – Джозеф Медилл, Чикаго Трибьюнның иесі және редакторы.

Тарихи бағалаулар

1950-1970 жылдар аралығындағы бірнеше тарихшылар Мугвумптарды американдық қоғамдағы өзгерістерден қорқыныш сезінген, өзіне сенімсіз элитаның мүшелері ретінде бейнеледі. Бұл тарихшылар көбінесе зерттеме нысандарының әлеуметтік тегі мен мәртебесіне назар аударды және олар жазған әңгімелерде ортақ көзқарас байқалады. Мугвумптар көбінесе Нью-Йорк пен Жаңа Англияның ескі протестанттық отбасыларынан шыққан, көбінесе мұрагерлікпен келген байлыққа ие болған. Олар жаңадан қалыптасқан бизнес және кәсіби элитаға жататын немесе онымен байланысты болған және көбінесе ең беделді клубтардың мүшелері болған. Бірақ олар машиналық саясаттың күшеуінен, оның бір бөлігі – олжалау жүйесінен, сондай-ақ американдық қоғамдағы иммигранттар мен миллионерлердің өсіп келе жатқан ықпалынан қорқыныш білдірді. Олар көрнекті авторлар мен эссеисттер болды, бірақ олардың жазбалары олардың әлеуметтік жағдайы мен топтық адалдығын көрсетеді. Саясатта олар тиімсіз және сәтсіз болды, меценаттық қағидалар басым болған саяси ортада тиімді жұмыс істей алмады және оған құлық танытпады. 1998 жылғы еңбегінде тарихшы Дэвид Такер Мугвумптардың беделін қайта жаңартпаққа тырысады. Такердің пікірінше, Мугвумптар 19 ғасырдың либерализмін бейнелеген, ал 20 ғасыр тарихшыларының оларды қабылдамауы, олардың «Жаңа мәміле» мен «Ұлы қоғам» үкіметтік араласуын қолдауы таңқаларлық емес. Такердің ойынша, олардың шешен жазбалары өздері үшін сөйлейді және жоғары рухани азаматтық моральдің куәсі болып табылады.

Этимология

Сөздіктер "mugguomp" сөзінің алгонкин тілінде "маңызды адам" деген мағынаны білдіретінін көрсетеді. 1872 жылы "Индианаполис Сентинель" тәуелсіздерге осы лақапты таңдады, бірақ 1884 жылғы наурыз айында қазір құрылмайтын "Нью-Йорк Сан" газетінің әйгілі журналисі және редакторы Чарльз Андерсон Дана оны қайта қолданысқа енгізді, содан кейін ол кеңінен таралды. Дана осы терминді көптеген адамдарға таныстырып, оларды әуесқойлар мен қоғамдық моральдық саясатшылар деп қысым жасады. 1884 жылғы сайлау науқанында олар көбінесе "екі жаққа да қарамастан отырғандар" ретінде бейнеленді, олардың денелерінің бір бөлігі демократтардың, екінші бөлігі республикашылардың жағында болды. Олардың "мығы" қоршаудың бір жағында, ал "умп" ( "rump" сөзінің оқылуындағы келеңсіз қателік) – екінші жағында болды. Роско Конклинг сияқты ашуланған республикашылар кейде олардың гомосексуалды екенін айтып, оларды "еркектердің киім тігушілері" деп атады. 1890 жылдардағы "жақсы үкімет" сөзінің бұрмалануынан пайда болған "goody goody" сөзі де ұқсас қорлау мағынасында қолданылды. "Mugwump" сияқты, бұл атау да ұмытылып, сирек қолданылатын саяси терминге айналды, ал "goo goo" сөзі, әсіресе Чикагода Майк Ройконың саяси бағаналары арқылы қайта жаңғырды.