Блок-гранттар – үлкен үкіметтен жергілікті билікке берілетін қаржылай көмек. Бағдарламаларды жүзеге асыруда икемділік, бірақ білім саласына толық инвестиция емес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мемлекеттік гранттың түрі
Government grant type
Блок-грант – ірі мемлекеттік органдан кішігірім аймақтық мемлекеттік органға белгілі бір сомада берілетін қаржылай көмек. Блок-гранттарға үлкен мемлекеттен бақылау аз болады және бағдарламаларды жобалау және іске асыру мәселелерінде әрбір қарастырылатын мемлекеттік органға икемділік ұсынылады.
A block grant is a grant in aid of a specified amount from a larger government to a smaller regional government body. Block grants have less oversight from the larger government and provide flexibility to each subsidiary government body in terms of designing and implementing programs.
Графикалық бейнелеу
Бұл сурет білім беруге бөлінетін блокты гранттың қала бюджетіне тигізетін әсерін көрсетеді. Микроэкономикалық теория бойынша, грант қаланың бюджеттік мүмкіндіктерін кеңейтеді, нәтижесінде қала білім беруге де, басқа да тауарлар мен қызметтерге де көбірек қаржы жұмсай алады, бұл табыс әсерінен туындайды. Бұл қаланың әл-ауқатын арттырса да, білім беруге жұмсалатын қаржыны максималды деңгейге жеткізбейді. Сондықтан, егер грант бағдарламасының мақсаты нақты бір тауарға жұмсалатын шығындарды көтермелеу болса, онда осы мақсатқа жету үшін категориалық грант, блокты гранттан гөрі тиімдірек болуы мүмкін, көптеген блокты грант сыншыларының пікірінше.
The figure demonstrates the impact of an education block grant on a town's budget constraint. According to microeconomic theory, the grant shifts the town's budget constraint outwards, enabling the town to spend more on both education and other goods, due to the income effect. While this increases the town's utility, it does not maximize the town's spending on education. Therefore, if the goal of a grant program is to encourage spending on a particular good, a categorical grant may be more effective in achieving this goal than a block grant, as most block grant critics would argue.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тағы блок грант – бұл заң қызметін, әлеуметтік қызметтерді, денсаулық сақтауды және қоғамдық дамуды сияқты кең ауқымды бағдарламаларды қолдау үшін АҚШ федералды үкіметінен штаттар мен жергілікті билік органдарына берілетін белгілі бір сомадағы грант. Мысалы, әр штат федералды үкіметтен белгілі бір сомада ақша алады. 2019 жылғы 11 қаңтардағы Politico басылымында жарияланған мәліметке сәйкес, Трамп әкімшілігі Конгрестің бақылауынсыз, кедейлерге медициналық көмек көрсету шығындарын азайту мақсатында Medicaid жүйесін қайта құру үшін жаңа нұсқаулар әзірледі. Сол мақалада Medicare және Medicaid қызметтерінің орталықтарының (CMS) басшысы Сема Верма 2018 жылдың күзінде штаттық Medicaid директорларымен өткен кездесуде CMS-тің өкілеттіктерін пайдаланып, блок гранттарды қарауға тырысқанын айтты. Верма блок гранттарды жақтады, бірақ федералдық басшылық құжаттарына блок гранттар туралы ережелерді енгізу әрекеттері кезінде CMS юристтерінің қатаң сынға ұшырады. 2017 жылғы 16 наурыздағы New England Journal of Medicine журналында авторлар 1950 және 1960 жылдардағы кедейлерге арналған денсаулық сақтау шаралары туралы ақпарат берді. 1965 жылы Medicaid құрылғанға дейін денсаулық сақтау қызметтерін ұсынған провайдерлерге жан басына шаққанда төлем жасалатын. Егер белгіленген сома толық жұмсалса, штаттар денсаулық сақтау шығындарын қысқарату арқылы шығындарды өтеуге жауапты болды, соның салдарынан қандай, қанша көлемде және кімге көмек көрсетілетіні шектелді. Осының нәтижесінде 1960 жылдарға дейін АҚШ-та Medicaid-ке қол жеткізе алған адамдардың саны 3,4 миллион ғана болды. ACIR есебінде айтылғандай, жақтаушылар блок гранттар жергілікті билік органдарына басқа штаттар мен жергілікті шенеуніктер үйрене алатын жаңа тәсілдерді сынауға мүмкіндік береді дейді. Мұндай инновация шектеулі категориялық гранттар арқылы қаржыландырылса мүмкін болмас еді. Рейганның кезінде табысты бөлісу федералдық қолдаудан айырылып, 1987 жылы кішігірім көлемдегі блок гранттармен алмастырылды. Президент Рейганның 1981 жылғы Қоғамдық қызметтерге арналған блок гранты 77 қолда бар кедейлікке қарсы грантты тоғыз жаңа блок грантқа біріктірді, олардың бюджеті бұрынғы бағдарламаларға қарағанда шамамен 25% кем болды. Бас есептік кеңсе мәліметінше, 1980 жылдан 2001 жылға дейін федералдық блок грант бағдарламаларының саны 450-ден 700-ге дейін өсті. Гранттар білім беруден денсаулық сақтау, көлік, тұрғын үй және терроризмге қарсы күрес сияқты кең ауқымды қызметтерге бағытталған. 1996 жылы HHS және білім беру "ұлттық үрдістерге" қарай бет бұрды, әлеуметтік саясатты децентрализациялауға тырысты. 2017 жылғы CBPP зерттеуіне сәйкес, 2000 жылдан бері 13 негізгі төмен кірісті әлеуметтік қызметтерге, денсаулық сақтауға және тұрғын үйге арналған блок гранттардың қаржыландырылуы инфляция мен халық санының өсуін ескере отырып, 37% төмендеді. Қаржыландырудың осы күрт азаюы блок гранттардың негізгі құрылымымен байланысты болуы мүмкін. Блок гранттар жергілікті билік органдарына федералдық қаражатты пайдалануда кең икемділік береді, сондықтан алушылар оларды үнемдеу үшін немесе басқа мақсаттарға жұмсай алады. Осының салдарынан осы қаражаттың қалай жұмсалатынын және оның қандай әсер ететінін егжей-тегжейлі бақылау қиын, сондықтан блок гранттар қаржыландыруды қысқартуға немесе тоқтатуға бейім. 2003 жылы Ішкі қауіпсіздік грант бағдарламасы және маңызды инфрақұрылымды қорғау аясында ең аз халқы бар Вайоминг штаты 17,5 миллион доллар, ал ең көп халқы бар Калифорния штаты 164 миллион доллар алды. 2004 қаржы жылында Вайомингке кем дегенде 15 миллион доллар, Калифорнияға 133 миллион доллар кепілдік берілді. Осылайша, Вайомингке бір адамға шаққанда 35,3 доллар, ал Калифорнияға 4,7 доллар ғана тиді. Штаттарга берілетін ақша мөлшерін анықтайтын формулалар кіші штаттарға артықшылық береді. Көптеген грант бағдарламаларында штаттар үшін ең аз сома белгіленген, әдетте бағдарламадағы штаттарға берілген жалпы соманың 0,5% немесе 0,75% құрайды. Басқа блок грант формулаларында да ұқсас үлгілер бар. Бұл туралы "Сенаттың көлемін арттыру" кітабында талдап жазылған. Сонымен қатар, штаттар округтер, қалалар және мектеп аудандары сияқты өздерінің әкімшілік бөлімшелеріне блок гранттар беруі мүмкін. Блок гранттарды жақтауға арналған әртүрлі теориялық аргументтерге қарамастан, қазіргі зерттеулер блок гранттардың саясаттың мақсаттарына жетуде тиімді еместігін көрсетіп тұр. 2004 жылы жарық көрген "Блок гранттар: Буш ұсыныстарының егжей-тегжейі" атты кітапта блок гранттардың сыншылары блок грант бағдарламалары жергілікті билік органдарына берген икемділік федералдық әкімшілердің осы бағдарламалардың тиімділігін бағалау мүмкіндігін төмендетті деп мәлімдеді, әсіресе штаттар арасындағы бірыңғай бағдарламалық деректерді жинау бойынша федералдық талаптар болмаған жағдайда. Оппозиция өкілдері сондай-ақ, жергілікті шенеуніктерге блок грант қаражатын жұмсауға қатысты шектеулердің болмауы олардың ең көп мұқтаж жамағаттардан ең көп саяси ықпалы бар жамағаттарға ресурстарды қайта бағыттауына мүмкіндік беретінін айтты. 2009 жылы Карл Стенберг блок гранттар "мемлекеттік басқару жүйесіне үлкен икемділікті қосуы мүмкін, бірақ олардың әлеуеті көбінесе жоғары бағаланған және іске асыру қиын" деп жазды. Ол блок гранттар әкімшілік шығындарды азайтатынына эмпирикалық дәлелдер жоқ екенін, себебі бұл шығындар федералдық үкіметтен алушы штаттарға ауыстырылғанын айтты. 2013 жылғы Американдық прогресс орталығының мәліметінше, 2008 жылдан 2013 жылға дейін 50 штаттың 29-ы үшін категориялық гранттардың және блок гранттардың қаржыландырылуы төмендеді. 2009 жылғы АҚШ Басқару және бюджет кеңсесінің есебінде 2008 жылы блок гранттар Программалық бағалау рейтингтік құралы (PART) бойынша ең төменгі орташа балл алды, бұл Жорж У. Буш әкімшілігі әртүрлі федералдық қаржыландыру бағдарламаларының тиімділігін бағау үшін әзірлеген сауалнамалар жиынтығы. 2014 жылғы Конгресс зерттеу қызметінің (CRS) "Блок гранттар: Көзқарастар мен даулар" атты есебінде "2014 қаржы жылында 21 қаржыландырылған блок грант бар, олардың жалпы сомасы шамамен 50,8 миллиард долларды құрайды", бұл "федералдық грант көмегінің жалпы сомасының 10% кемі" екені айтылды. 2015 жылғы маусымдағы Бюджет және саясат мәселелері орталығының есебінде блок гранттар ұсынатын негізгі көмектің көлемі де азайды, себебі жергілікті билік органдары федералдық қаражатты басқа мақсаттарға жұмсайды. Мысалы, 2015 жылы ТАНФ (Мұқтаж отбасыларға уақытша көмек) блок грантынан алынған қаражаттың жартысы ғана ақшалай көмек, жұмыс істеуге қатысу және балаларға күтім сияқты негізгі әлеуметтік реформаларға жұмсалды. Қалған қаражат бағдарламамен байланысы жоқ әртүрлі мәселелерге жұмсалды. CBPP зерттеуінде "Блок гранттардың айырмашылығы, Medicaid және SNAP сияқты құқықтық бағдарламалар мұқтаждық өзгерістеріне жақсы жауап береді. Мұқтаждық артқанда олар дереу және автоматты түрде өседі. Бұл өсім рецессия кезінде өте маңызды. Medicaid және SNAP сияқты бағдарламалар блок гранттарына айналса, бұл жауап беру қабілетін жояды." делінген. немесе Гренландияның жалпы ЖІӨ-сінің шамамен бір төртінші бөлігі. Экономикалық тұрақтылық Даниядан толық саяси тәуелсіздіктің негізі ретінде қарастырылады. Ким Киелсен 2017 жылы ең ірі гренландтық тәуелсіздік партиясы Сиумуттың басшысы ретінде үлкен көпшілік дауысымен қайта сайланғанда, бақылаушылар бұл "баяу тәуелсіздік" фракциясының жеңісі деп сарды, "қазір тәуелсіздік" фракциясының есебінен. (Оның қарсыласы Виттус Куяукитсок тәуелсіздікке қол жеткізу үшін Дания мемлекетінен келетін үлкен жылдық блок грантты жоғалтуға дайын екенін айтқан). Егер Гренландия тәуелсіз ел болса, Даниядан Гренландияға берілетін жылдық блок грант тоқтатылар еді.
A block grant in the United States is a grant in aid of a specified amount from the federal government of the United States to individual states and local governments to help support various broad purpose programs, such as law enforcement, social services, public health, and community development. for example, each state would receive a set amount of money from the federal government. According to a January 11, 2019 Politico article, the Trump Administration was creating new guidelines to overhaul Medicaid in order to reduce health care costs for the poor through block grants, bypassing Congress. According to the same article, Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) Administrator Seema Verma had mentioned using CMS' authority to "pursue block grants during a meeting with state Medicaid directors in the fall" of 2018. Verma promotes block grants but she has "faced heavy scrutiny" from CMS lawyers in her attempts to "insert block grant language into federal guidance." In a March 16, 2017 New England Journal of Medicine article, the authors provided background on health care provisions for the poor in the 1950s and 1960s. Prior to the creation of Medicaid in 1965, health providers were reimbursed directly on a per capita basis. When the cap was spent, states were responsible for cutting health costs to make up the difference by restricting who, what and how much care one could access. As a result, only 3.4 million people in the US were able to access these benefits in the 1960s before Medicaid. According to the ACIR report, advocates say block grants allow local governments to experiment with new approaches to solving various problems that other state and local officials can learn from. Such innovation would not be possible if funding were provided through restrictive categorical grants. Revenue sharing lost federal support under Reagan and was replaced by block grants in smaller amounts in 1987. The 1981 Community Services Block Grant under President Reagan consolidated 77 existing anti poverty grants into nine new block grants with a budget representing c.25% less than the programs they replaced. According to the General Accounting Office, from 1980 to 2001, the number of federal block grant programs went from 450 to 700. The grants were aimed at a wide range of activities from education to healthcare, transportation, housing and counterterrorism. In 1996, HHS and education moved towards "nationalizing trends", there was an attempt made towards devolution of welfare policy. According to a 2017 CBPP study, since 2000, funding for the 13 major low income health, housing, and social services block grants has fallen by 37%, after adjusting for inflation and population growth. This sharp reduction in funding can be attributed to the basic structure of block grants. Since block grants are designed to give local governments broad flexibility over their use of federal funds, recipients can turn these grants into savings, or spend them on other matters. As a result, it is often difficult to track in detail how these funds are being used, and what greater impact they have, thus making block grants very vulnerable to funding reductions or freezes. In 2003, under the state Homeland Security Grant Program and Critical Infrastructure Protection, the least populous state, Wyoming received $17.5 million and the most populous state, California, received $164 million. In fiscal year 2004, Wyoming was guaranteed to receive at least $15 million, California $133 million. Wyoming thus received $35.3 per person, California only $4.7 per person. The formulas for how much money states receive favors small states. Most grant programs have a minimum amount per state, usually 0.5% or 0.75% of the total money given to states in the program. Similar patterns exist for other block grant formulas. An analysis exists in the book Sizing Up the Senate. Additionally, individual states may provide block grants to their political subdivisions, such as counties, towns, and school districts. Despite the various theoretical arguments in favor of block grants, existing research has mainly found that block grants are generally ineffective in achieving policy goals. According to a 2004 book entitled Block Grants: Details of the Bush Proposals, critics of block grants argued that the flexibility block grant programs gave to local governments diminished the ability of federal administrators to evaluate the effectiveness of these programs, especially given that there were often no federal requirements for uniform program data collection across states. Opponents also said that the lack of restriction regarding where local officials spend block grant funding would enable them to retarget resources away from communities with the greatest need, to communities with the greatest political influence. In 2009, Carl Stenberg wrote that block grants "could contribute a greater degree of flexibility to the intergovernmental system, but their potential [was] often overstated and difficult to realize." He said that there was no empirical evidence that block grants reduce administrative costs as these costs were transferred from the federal government to the recipient states. According to a 2013 Center for American Progress, from 2008 through 2013, categorical grant funding decreased for 29 out of 50 states as did block grants. According to a 2009 U. S. Office of Management and Budget report, in 2008 block grants received the lowest average score based on the Program Assessment Rating Tool (PART), a set of questionnaires developed by the George W. Bush Administration to assess the efficacy of various federal funding programs. A 2014 Congressional Research Service (CRS) report entitled "Block Grants: Perspectives and Controversies" said that there were "21 funded block grants, totaling about $50.8 billion in FY2014" which represented "less than 10% of total federal grant in aid assistance." According to a June 2015 Center on Budget and Policy Priorities report, the amount of basic assistance that block grants provide has also fallen, as local governments spend their federal funds on other purposes. For example, in 2015, only half of the funds received from the TANF (Temporary Assistance for Needy Families) block grant were spent on core welfare reform activities such as cash assistance, work activities, and child care. The rest of the funds were spent on a variety of different matters unrelated to the program. The CBPP study said that, "Unlike block grants, entitlement programs such as Medicaid and SNAP are highly responsive to changes in need. They grow immediately and automatically when need rises. This growth is critically important during recessions Programs like Medicaid and SNAP would lose this responsiveness if turned into block grants." or about one quarter of the entire GDP of Greenland. Economic stability is seen as a basis for full political independence from Denmark. When Kim Kielsen was reelected with a strong majority as the leader of the largest Greenlandic pro independence party Siumut in 2017, observers considered it a win for the "slow independence" faction instead of the "now independence" faction. (His opponent, Vittus Qujaukitsoq, had argued for independence even if it meant losing the large annual block grant from the Danish state.) If Greenland were to become an independent country, the annual block grant from Denmark to Greenland would cease.
Ұлыбритания
1990 жылдардың соңында Ұлыбританиядағы децентрализация іске асырылып, Шотландия Парламенті, Уэльс Ассамблеясы және Солтүстік Ирландия Ассамблеясы құрылғаннан бері, Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландияның өкілеттік үкіметтері Ұлыбритания үкіметінен блок-гранттар арқылы қаржыландырылады, себебі өкілеттік үкіметтер жинайтын салық кірісінің үлесі салыстырмалы түрде шамалы. Вестминстер Лондон метрополитенін жұмыс ілету шығындарын және Ұлы Лондон органының Ұлыбританиядағы басқа да қалалық округтер сияқты кеңес салығынан көлік салымын алуға мүмкіндігі болмауын ескере отырып, Лондон көлігіне блок-грант бөледі (бірақ 2012 жылдан бері Лондон қаласының инфрақұрылымдық салымы енгізілді, бұл қала басшысына мүлік құрылысына салымын қоюға және осыған ұқсас функцияларды орындауға мүмкіндік береді). Шотландия заңының 2012 жылғы талаптарына сәйкес, Ұлыбритания үкіметі Шотландияға беретін блок-грант мөлшері азаяды, бірақ Шотландия үкіметі сомасы тең табыс салымын жинауға құқылы болады.
Since devolution in the United Kingdom was implemented in the late 1990s, creating the Scottish Parliament, Welsh Assembly and the Northern Ireland Assembly, the devolved governments of Scotland, Wales and Northern Ireland have been funded by block grants from the government of the United Kingdom because only a relatively small percentage of the tax revenue is collected by the devolved governments. Westminster provides a block grant for Transport for London reflecting the expense of operating the London Underground and the fact the Greater London Authority is unable to raise a transport levy on council tax unlike other metropolitan counties in the UK (though since 2012 the Mayor of London's Community Infrastructure Levy has been introduced, allowing the Mayor to attach a levy on property development to serve a similar function). Under the terms of the Scotland Act 2012, the block grant from the United Kingdom government to Scotland will be cut, but the Scottish Government will be able to collect an equivalent amount of income tax.
Нидерланды
Екінші жағынан, саясаттың нәтижелеріне блоктық гранттардың оң әсерін көрсететін зерттеулер шектеулі. Нидерландыда ADHA (Күнделікті үй шаруасына көмек көрсету) блоктық грантын бағалау бойынша жасалған бір зерттеуде жергілікті билік органдарына берілген әрбір қосымша евроның 50 центы ADHA-ға жұмсалатыны анықталды. Осыған байланысты авторлар блоктық гранттар маңызды нәтижелерге қол жеткізе алатынын, ал нақты мәселелерге қаржы жұмсауды талап ету үшін категориялық гранттардың қажеті жоқ деп тұжырымдайды. Дегенмен, блоктық гранттарды сынға тартатындар бұл 50%-дық ADHA-ға жұмсалатын қаржының тиімсіздіктің белгісі екенін айтуы мүмкін, себебі жергілікті билік қалған қаражатты басқа да мәселелерге жұмсайды.
On the other hand, there is limited research that suggests that block grants have a positive impact on policy outcomes. One study in the Netherlands evaluating the ADHA (Assistance in Daily Housekeeping Activities) block grant finds that for each additional euro of grant money given to local governments, 50 cents is spent on ADHA. Consequently, the authors argue that block grants can achieve important outcomes, and that categorical grants are not necessary to force spending on particular issues. However, block grant critics would likely argue that this 50% spending rate on ADHA is a sign of ineffectiveness, as it means that local governments are spending the rest of the funding on unrelated issues.