Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армян Киликиясының иегері шамамен 1130-1137 жылдар аралығында Арменияның тағы бір Лео I.
Lord of Armenian Cilicia from c. 1130 to 1137
another Leo I of Armenia
Лео I, сондай-ақ Левон I немесе Леон I, (белгісіз – Константинополь, 14 ақпан 1140) Армян Киликиясының бесінші иегері болды. Лео мен оның екі ұлы тұтқынға алынып, Константинопольде түрмеге қамалды, Лео тұтқындықтан кейін көп ұзамай қайтыс болды.
Leo I , also Levon I or Leon I, (unknown – Constantinople, February 14, 1140) was the fifth lord of Armenian Cilicia Leo and two of his sons were taken captive and imprisoned in Constantinople where Leo died shortly after.
Оның билігі
1129 жылы (немесе 1130 жылы) Торос I қайтыс болды, ал оның ұлы Константин II бірнеше айдан кейін сарайдағы қастандық салдарынан қайтыс болды. Басқа авторлар (мысалы, Якоб Г. Газарян, Вахан М. Куркджиан) Торос I еркек бала мұрагері болмағандықтан тікелей Леомен ауыстырылды деп санайды.
Thoros I died in 1129 (or in 1130), and his son Constantine II died a few months later, in the course of a palace intrigue. Other authors (e. g., Jacob G. Ghazarian, Vahan M. Kurkjian) suggest that Thoros I died without a male heir and was directly succeeded by Leo.
Франктармен қақтығыстар
1130 жылдың ақпан айында Антиохия князі Богемонд II, өзінің княздығын қайта жаңартуды көздеген, Аназарбусты (Торос I-нің иелігіне өткен Антиохияның бұрынғы қаласы) қайтаруға енді мүмкіндік туды деп ойлады. Ол шағын әскермен Жихан өзені бойымен мақсатына қарай жол тартты. Лео алаңдап, Данияменд әмірі Газиден көмек сұрады. Богемонд II өзен бойымен салмақсыз жол жүргенде, армяндардан тек жеңіл қарсылыққа тап болды, сонда Данияменд түркілері оған шабуыл жасап, әскерінің барлығын қырды. Бірақ түркілер жеңісін дамытуға Византияның араласуы кедергі болды; және Аназарбус армяндардың қолында қалды. Михаил Сириялық, Иоанн II Комнен түркілерге қарсы дереу шабуылға шықты деді. Богемонд II-нің қазасынан кейін Лео, Данияменд әмірімен одақтасып, жазыққа түсті; Селеукияны қысқаша қоршағаннан кейін, 1131 жылы Мамистра, Тарс және Адана қалаларын басып алды. 1133 жылы Лео Мараштан Балдуиннен Аманус тауларының етегіндегі Сарвентикарды жаулап алды. Бірақ Киликиядағы армяндардың билігі әлсіз болды: қарақшылар осы жерде паналады, ал жағалауларында қарақшылар кездесетін. 1136 жылы Антиохияның жаңа князі Раймонд I, Киликияны қайтаруды өз мақсатының бірінші қадамы деп шешті. Иерусалим патшасы Фульктің рұқсатымен ол Мараштан Балдуинмен Леоға қарсы жорыққа шықты. Бірақ Лео, Эдесса графы Иоскелин II-нің (оның немере інісі) көмегімен Антиохия әскерін кері шегіндірді. Жеңіске жеткен Лео, Мараштан Балдуинмен жеке кездесуге келісті, бірақ Балдуин оны опасыздықпен тұтқынға алып, Антиохияға құлдыққа жіберді. Леоның болмауынан оның үш ұлы араздасқан: үлкені Константин ағалары тарапынан тұтқынға алынып, көзі жоқ қылды. Осы уақытта Данияменд әмірі Мұхаммед II ибн Гази Киликияға шабуыл жасап, егістікті жойды. Осы апаттардан қалжыраған Лео, Киликия қалаларын (Сарвентикар, Мамистра және Адана) Раймонд I-ге беруге уәде беріп, бостандығын сатып алды; сондай-ақ ол 60 000 алтын монета төледі және ұлын кепіл ретінде берді; бірақ үйіне оралған соң уәдесін ұмытты. 1137 жылдың басында Жоселин II екі тарап арасында бітімге келісім жасады. Содан кейін Антиохия мен Киликияға қарсы талаптарын алға тартқан император Иоанн II Комненға қарсы одақ құрылды.
In February 1130, Bohemond II, Prince of Antioch, whose ambition was to restore his principality, thought that the moment had come to recover Anazarbus (a former Antiochene town which had fallen into the possession of Thoros I). He marched with a small force up the river Jihan towards his objective. Leo was alarmed and appealed for help to the Danishmend emir, Ghazi. As Bohemond II progressed carelessly up the river, meeting only light resistance from the Armenians, the Danishmend Turks fell on him and massacred the whole of his army. However, it was due to Byzantine intervention that the Turks did not follow up their victory; and Anazarbus remained in Armenian hands – Michael the Syrian says that John II Comnenus at once started an offensive against the Turks. Soon after Bohemond II’ death, Leo protected in his rear by an alliance with the Danishmend emir, descended into the plain; after a brief unsuccessful siege of Seleucia, he seized the three cities of Mamistra, Tarsus and Adana in 1131. In 1133, Leo captured Sarventikar, on the slopes of the Amanus Mountains, from Baldwin of Marash. But the Armenian hold over Cilicia was weak: bandits found refuge there, and pirates hung about its coasts. In 1136, the new prince of Antioch, Raymond I decided that his first action must be to recover Cilicia. With the approval of King Fulk of Jerusalem he marched with Baldwin of Marash against Leo. But Leo, with the help of Count Joscelin II of Edessa (who was his nephew), drove back the Antiochene army. Triumphant, Leo agreed to have a personal interview with Baldwin of Marash, who treacherously made him prisoner and sent him off to captivity in Antioch. In Leo’s absence his three sons quarreled: the eldest, Constantine, was eventually captured and blinded by his brothers. Meanwhile, the Danishmend emir, Mohammed II ibn Ghazi, invaded Cilicia, destroyed the harvest. Shaken by these disasters, Leo bought his freedom by offering to give up the Cilician cities (Sarventikar, Mamistra and Adana) to Raymond I; in addition he paid 60,000 gold pieces and gave his son as a hostage; but on his return home he forgot his promise. A desultory war broke out again, till, early in 1137, Joscelin II patched up a truce between the combatants. An alliance was then formed against the Emperor John II Comnenus, who was then pressing his claims against Antioch as well as Cilicia.
Киликияның Византиялықтармен (қайта) басып алынуы
1137 жылдың көктемінде император мен оның ұлдары бастаған император әскері Атталияда (қазіргі Анталия, Түркия) жиналып, шығысқа қарай Киликияға бет түзеді. Лео олардың ілгерілеуін тоқтату үшін Византия шекаралық бекінісі Селеукияны басып алмақ болып, бірақ кері шегінуге мәжбүр болды. Император Мерсин, Тарс, Адана және Мамистраны басып өтіп, олардың бәрі бірден оған бағынды. Лео Аназарбустың мықты бекіністеріне үміт етті. Қала гарнизоны 37 күн бойы қарсылық көрсетті, бірақ византиялық қоршау машиналарын қабырғаларын қиратты, және қала қарсылық танымай берілді. Лео биік Тавр тауларына қарай шегінді, ал император әскерін оңтүстікке қарай Антиохия жазығына жетектеді. Антиохия княздығында билігін орнатып алғаннан кейін, император Киликияға оралып, оны толық жаулап алуды көздеді. Вахка (қазіргі Түркиядағы Фек) отбасылық қамалы бірнеше апта бойы тұрды. Соңында, Джон Леоны жалған бейбітшілікке шақырып, кездесуде ханзаданы тұтқынға алды. Лео мен оның екі ұлы – Рупен мен Торос та тұтқынға алынды.
In the spring of 1137, the imperial army, with the Emperor and his sons at its head, assembled at Attalia (today Antalya in Turkey) and advanced eastward into Cilicia. Leo moved up in an attempt to check its progress by taking the Byzantine frontier fortress of Seleucia, but was forced to retire. The Emperor swept on, past Mersin, Tarsus, Adana and Mamistra, which all yielded to him at once. Leo relied on the great fortifications of Anazarbus to hold him up. Its garrison resisted for 37 days, but the siege engines of the Byzantines battered down its walls, and the city was forced to surrender. Leo retreated into the high Taurus Mountains, while the emperor led his forces southward into the plain of Antioch. After the emperor had asserted his authority over the Principality of Antioch, he returned to Cilicia to finish off its conquest. The family castle of Vahka (today Feke in Turkey) held out for some weeks. Eventually, John invited Leo to a meeting under a false promise of peace, where the prince was captured. Leo and two of his sons, Roupen and Thoros, were subsequently taken prisoner.
Жер аударылудың соңғы жылдары
Лео мен оның екі ұлы Константинополь түрмесіне жіберілді. Бірақ көп ұзамай оларға сарайда бақылауда тұруға рұқсат берілді, ал Джон Леоға құрметпен қарай бастады, олар бірге тамақтанып, аң ауысты. Леоның ұлы Рупен кейін Византияның ықпалды тұлғаларының қызғануынан өлтірілді. Лео Константинопольде қайтыс болды.
Leo and his two sons were sent to prison in Constantinople. They were soon allowed to live in the court under surveillance and John acted more honorably towards Leo, with the two dining and going on hunting parties together. Leo's son Roupen was later murdered by Byzantine grandees that were envious of his strength. Leo died in Constantinople.