Кіріспе

Қытай тарихындағы әйгілі сұлу әйелдер

Төрт сұлулық немесе Төрт ұлы сұлулық – сұлулығымен танымал болған төрт қытай әйелдері. Бұл төрт әйел әдетте Си Ши, Ван Чжаоцзюнь, Диаочан және Ян Гуйфэй деп аталады. Олар туралы тарихи жазбалардың аздығы олар туралы бүгінгі күні белгілі көптеген мәліметтердің аңыздармен толықтырылып, көркейтілгенін көрсетеді. Олардың барлығы өз дәуірінде билік құрған патшаның немесе императордың назарын аударған делінеді. Осы мәтіннен "балық суға батып, құстар ұшып түсетіндей" деген қытай мақалының шығуы бар, ол әйелдердің көркіне қатысты айтылады (沉魚落雁 қараңыз).

Си Ши

Си Ши б.з.д. 7-6 ғасырларда, Көктем және Күз кезеңінде өмір сүрген. Чжуанцзидегі оқиғаға ұқсас, ол соншалықты әдемі болғандықтан, балықтар оның судағы көрінісін көргенде жүзуді ұмытып, суға батып кеткен дейді. Си Ши Ежелгі Юэ патшалығының астанасы Жуджи қаласынан шыққан. Юэ патшасы Гуцзянь, өш алу мақсатымен У мемлекетіне бағыныш білдірген. Оның жоспарының бір бөлігі – Си Шиді У патшасы Фучайға сыйлық ретінде жіберу еді, Фучай оған ғашық болып, мемлекеттік істерден ығысып қалады деп үміттенеді. Бұл жоспар сәтті аяқталды, Фучай барлық уақытын Си Шиді құдалап өткізіп, әскери мәселелерге көңіл бөлмеді. Фучайдың осылай алаңдауының нәтижесінде Гуцзянь дайындықсыз Фучайды шайқаста жеңіп алды. Фучай өкінішпен, өз-өзіне қол жұмсады. Си Шидің кейін тағдыры туралы екі әңгіме бар. Біріншісінде Гуцзянь оны суға батырып өлтірді, өйткені оның сұлулығы өзіне де әсер етеді деп қорқыпты. Екіншісінде ол, сүйіктісі Фан Лимен бірге болып, уақытты шегініп өмір сүрген.

Ван Чжаоцзюн

Ван Чжаоцзюнь б.з.д. 50 жылдары Батыс Хан әулеті тұсында дүниеге келген. Бұл да Чжуанцзыдағы сияқты, оның сұлулығы соншалық, көрінісімен ұшып бара жатқан құстар аспаннан құлап түсетін болған. Оның сұлулығымен және пипада ойнау шеберлігімен жергілікті жерде танымал болғандықтан, жас болса да, император Юньдің гареміне қабылданды. Оның сұлулығына қарамастан, император оның бөлмесіне ешқашан бармады, себебі ол портретшілерге пара беруден бас тартқан, соның салдарынан оның портреті жағымсыз болып шықты. Б.з.д. 33 жылы Хунну Чанью Хуханье Хан астанасы Чанъаньға ресми сапармен келді және Хан әулеті мен Хунну арасындағы одақ жүйесінің аясында Хан сұлуын әйелі ретінде сұрады. Жаңа император, император Хуань, гаремдегі ең қарапайым әйелді Хуханьеге беруге бұйырды, сондықтан Ван Чжаоцзюнь оның жағымсыз портретіне сүйене отырып таңдалды. Суретші Мао Яншоу кейіннен императорды алдағаны үшін жазаланды.

Диаочан

Диаочан Шығыс Ханның соңғы жылдары мен одан кейінгі Үш патшалық дәуірінде өмір сүрген. Оның сұлулығы соншалық, ай тіпті оның келбетімен салыстырылғанда ұялып, жасырынып қалар екен. Қытай тарихындағы жазбаларға сәйкес, батыр Лю Бу Донг Чжуоның бір қызымен құпия қарым-қатынаста болған және Донг Чжуо бұл туралы біліп қояр деп үнемі қорқып жүрген. Ол 192 жылы Донг Чжуоға опасыздық жасап, оны өлтіргенінің бір себебі осы еді. Бірақ, сол қыздың аты тарихқа түспеген. Кейінірек, «Үш патшалықтың романсы» сияқты әңгімелерде, бұл әйел «Диаочан» деп аталды – бұл лақап аты, шені немесе нағыз аты болуы мүмкін, және оның өміріне қатысты қияли деректер ғасырлар бойына қосылып келді.

Ян Гуйфэй

Ян Гуйфэй 8-ші ғасырда өмір сүрген және Тан императоры Сюаньцзунның сүйікті әйелі болған. Оның әдемі беті барлық гүлдерді басып тастаған деседі. Император Сюаньцзун оған осылай қатты әуес болғандықтан, оны өзінің туысы Ян Гуочжунды бас канцлер етіп тағайындауға көндірді. Ан Лушан көтерілісі кезінде император Сюаньцзун және оның свитасы астана Чанъаньнан Чэндуға қашып бара жатқанда, императордың сақшылары оны Ян Гуйфэйді өлімге кесуге мәжбүр етті, себебі олар көтерілісті оның туысы Ян Гуочжун мен оның отбасының кінәсінде көрді. Император мойынсұнып, өзінің жеке күзетшісі Гао Лишиге Ян Гуйфейді өлімге жіберуді бұйырды. Кейінгі бейнелеулерде Ян Гуйфэй трагедиялық тұлғаға айналды. Әсіресе, Тан дәуірінің ақыны Бай Джуйидің "Чан хен ге" ("Мәңгілік қайғы туралы жыр") атты ұзын поэмасы зор әсер етті.