Кіріспе

Culross (/ˈkurəs/) (Шотландияның гэль тілінде: Cuileann Ros, 'қасиетті жиде орны немесе мүйіс') – Шотландияның Фиф аймағындағы ауыл, бұрынғы патшалық қаласы және приход. 2006 жылғы бағалау бойынша, ауылдың халқы 395 адамды құрайды. Алғашқыда, Калрос Форт фиордындағы порты қаласы болған және 6-шы ғасырда Әулие Серф құрған деп саналады. 2011 жылы азаматтық приходтың халқы 4 348 адамды құрады.

Құрылтайшы аңыз

Бір аңыз бойынша, лотиан патшасының қызы, бритондық ханшайым (кейіннен әулие болған) Тенеу, үйленбестен жүкті болған соң, оның отбасы оны биік жартастан лақтырып жіберді. Ол құлаудан ешқандай зардап шекпестен аман қалды, жақын арада адамсыз қайықпен кездесті. Баруға үйі жоқ екенін білген ол қайыққа мініп, Форт шығанағы арқылы Кульросқа жетті, онда әулие Серф оған күтім жасады; ол оның ұлы, әулие Кентигерн (немесе Мунго) үшін асырап алушы әке болды.

Батыс Кирк және Аббатхана

Бұл аудан бастапқыда батысқа қарай ортасталған сияқты. Кейін "Батыс Кирк" деп аталған алғашқы шіркеу, шамасы, 11 ғасырда салынған, бірақ 1500 жылы тасталып, сол себепті 1560 жылғы Реформация кезінде рөл атқармады; алайда, ол 20 ғасырға дейін жерлеу үшін пайдаланыла берді, өйткені ол ұзақ жылдар бойы қалыптасқан жерлеу орны еді. Мәриям және Сент-Серфқа арналған Систерциандық аббат 1217 жылы шығысқа қарай шамамен бір мильдей жерде, Фиф графы Малкольм құрған. 1560 жылы оның бір бөлігі ауылдық шіркеуге айналып, 1905 жылы қайта жаңартылды. 1503 жылы Глазго архиепискобы Роберт Блэкаддер Санкт-Мунго капелласын (қазір толығымен жоғалған) тұрғызды. Алғашқы дін қызметкері Джон Дайкс (1567) болды. 1593 жылы оның орнын Линлитгоулық Роберт Колвилл басты, ол 1629 жылға дейін қызмет етті, содан кейін оның көмекшісі Роберт Мелвилл келді. Джон Дункан М.А. 1632 жылы басшылықты өз қолына алды. Дункан 1642 жылы зейнеткерлікке шықты, бірақ 1646-47 жылдары Англия азамат соғысы кезінде Ньюкаслде генерал Леслидің жасағына қосылғаны тіркелген. Кен шахтасында қазіргі Үстіңгі Хирст көмір қабатында жұмыс істелді, үнемі жоғарыдан ағып келетін суды құрғату үшін епті құрылғылар қолданылды. Бұл шахта 17 ғасырдың басында Британ аралдарының кереметтерінің бірі саналды, оны Джон Тейлор, Су ақыны, "таңғажайып, теңдесі жоқ еңбек" деп сипаттады, бірақ 30 наурыздағы дауылда Моат шахтасы қирады. Кулростың қосымша өнеркәсібі тұз қайнату болды. Бұл өнеркәсіптердің өнімдері теңіз арқылы кең көлемде экспортталды, ал Кулрос және Файфтың басқа ауылдарында қызыл шатыр плиткаларының көптеп кездесуі Кулросқа Голландиялық шатыр плиткаларын балласт ретінде әкелген көмір кемелерінің тікелей салдары деп есептеледі. Қала сонымен қатар ашық отта пісіруге арналған жалпақ темір табақтарды – белдеулерді жасау бойынша монополиясымен де танымал болды.

Мұралық

Бургтағы көрнекті ғимараттарға бұрын сот үйі және түрме ретінде пайдаланылған Culross Town House, 16 ғасырдағы Culross сарайы, 17 ғасырдағы Study және 1217 жылы негізі қаланған Culross Abbey цистерциандық монастырінің қалдықтары жатады. Аббат шіркеуінің мұнарасы, науқасханалары және хоры қазіргі таңда приход шіркеуі ретінде қолданылуда, ал қираған монастырь ғимараттарын Historic Environment Scotland қамқорлыққа алған. Батыс Кирк 1633 жылға дейін қолданыстан шығып, енді приход шіркеуі ретінде қызмет етпеді. Батыс Кирк сонымен қатар 1675 жылы колдовство жасады деген айыппен жазаланған төрт әйелдің жиналған жері болған деп есептеледі. Қаланың сыртында 18 ғасырдағы Дунимарл қамалы орналасқан, оны Ерскиндер әулеті бұрынғы ортағасырлық қамалдың орнына салдырған. Томас Кокрейн, Дундональдтың 10-шы графы, өмірінің көп бөлігін Кульроста өткізді, онда оның отбасының мүлігі болды. Оның құрметіне Скотт Сазерленд жасаған бюсті қала үйінің алдында орналасқан. Ол Чилидің алғашқы вице-адмиралы болды. Соғыс ескерткіші 1921 жылы сэр Роберт Лоримердің жобасы бойынша орнатылды. 20 ғасырда Кульростың көптеген ерекше тарихи ғимараттары бар екені анықталды және Шотландияның Ұлттық сенімі 1930 жылдан бері оларды сақтау және қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп келеді.

Әкімшілік

1890 жылдарға дейін Кулросс қауымы Пертширдің анклавы болған. Ол Данфермлин және Батыс Файф Вестминстер парламенттік округіне кіреді.

Кулрос фильм түсіру орны ретінде

Бірнеше фильм Кульросты түсіру алаңы ретінде пайдаланған, оның ішінде "Қашқын" (1971), "Кішкентай вампир" (2000), "Жоғалып бара жатқан түр" (2007), "39 қадам" (2008) және "Капитан Америка: Бірінші кекші" (2011). 2013 жылдың қыркүйегінде Starz телеарнасының "Outlander" сериалы 2014 жылдың тамызында Culross қаласында түсірілімдерге кірісті.

Туған қалалар мен бауырлас қалалар

Кулрос голландиялық Вере қаласымен қалаластырылған, бұл қала бұрын оның экспорттық тауарлары Төмен елдерге түсетін порты болған.