Кіріспе

басқа Томас Сопвифтер

[[Мұзды хоккейден әлем чемпионаттары
1910 Ұлыбритания ұлттық мұзды хоккей командасы

Сер Томас Октав Мурдок Сопвиф, CBE, Hon FRAeS (18 қаңтар 1888 – 27 қаңтар 1989) – британдық авиацияның алғашқы дамушысы, кәсіпкер және яхтсмен.

Ерте өмір

Сопвиф 1888 жылдың 18 қаңтарында Лондонның Кенсингтон қаласында дүниеге келді. Ол Томас Сопвифтің (азаматтық инженер және Испанияның Хаэн провинциясындағы Линарес қаласында орналасқан Испан қорғасын кендері компаниясының бас директоры) сегізінші баласы және жалғыз ұлы болды. Оның анасы – Лидия Гертруда Месситер. Ол тау-кен инженері Томас Сопвифтің немересі еді. Білімін Хоувтегі Коттсмор мектебінде және Хилл-Хедтегі Сифилд Парк инженерлік колледжінде алды. 1898 жылдың 30 шілдесінде, он жасында Шотландиядағы Обан қаласына жақын Лизмор аралында отбасымен демалыс кезінде, жас Томас тізесіне қойылған мылтық кездейсоқ оқ атқызып, әкесі қаза тапты. Бұл оқиға Сопвифтің өміріне орныққан қайғыға айналды. Ол сондай-ақ, әуе шарымен ұшуға да тырысты, алғашқы рет 1906 жылдың маусымында С.С. Роллстың шарымен көтерілді. Фил Паддонмен бірге Short Brothers компаниясынан жеке шарын сатып алды. 1910 жылы Еуропа чемпионатында алтын медаль жеңіп алған Ұлыбританияның ұлттық хоккей құрамасының құрамында да өнер көрсетті.

Авиация саласындағы мансап

Сопвифті ұшуға Джон Мозанттың Канал арқылы алғашқы жолаушылар рейсін ұшқанын көргеннен кейін қызығушылық туды. Оның алғашқы ұшуы Густав Блондомен Бруклендтегі Farman ұшағында болды. Көп ұзамай ол Howard Wright Avis монопланымен ұшуды үйреніп, 1910 жылғы 22 қазанда алғаш рет әуеге көтерілді. Ол шамамен 275 метр (300 ярд) ұшып, құлады, бірақ жақын арада жақсартып, 22 қарашада Royal Aero Club Aviation Certificate No. 31 нөмірін алды, Howard Wright 1910 жылғы екіұшақпен ұшып. 1910 жылғы 18 желтоқсанда Сопвиф 3 сағат 40 минутта Англиядан континентке британдық ұшақта 272 километр (169 миль) ұшып, ең ұзақ ұшу үшін 4000 фунт стерлингтік "Барон де Форест" сыйлығын жеңіп алды. Ол ұтып алған ақшаны Бруклендтегі Sopwith ұшқыштар мектебін ашуға жұмсады. 1912 жылғы маусымда Сопвитт Фред Сигрист және басқалармен бірге бастапқыда Бруклендте Sopwith Aviation Company-ны құрды. 1912 жылғы 24 қазанда Сопвиттің толыққанды қайта құрастырылған және ABC 40 ат күші бар қозғалтқышы бар Wright Model B ұшағын пайдаланып, Гарри Хокер 8 сағат 23 минут ұшып, британдық Michelin төзімділік сыйлығын жеңіп алды. Sopwith Aviation 1912 жылғы қарашада алғашқы әскери ұшаққа тапсырыс алды, ал желтоқсан айында Кингстон-на-Темзадағы Canbury Park Road-тағы үлкен ғимаратқа көшті. Зауыт орналасқан жері қазір жеке тұрғын үйлерден тұрады. Бастапқы ғимараттың шағын бөлігі Elm Crescent және Canbury Park Road тоғысында сақталған; ғимараттан ақ боялған терезелер көрінеді, бұл Сопвитке ұшақ жобаларын жасауға арналған үлкен бөлмеге мүмкіндігінше көп жарық түсуіне мүмкіндік берді. Компания одақтас күштер үшін 18 000-нан астам Бірінші дүниежүзілік соғыс ұшақтарын, оның ішінде 5747 Sopwith Camel бір орындық истребителін шығарды. Сопвитке 1918 жылы CBE ордені табысталды. Соғыстан кейін пайда табуға қарсы салықтар мен мотоциклдерді өндіруге жасаған сәтсіз әрекет салдарынан банкротқа ұшыраған ол 1920 жылы авиация бизнесіне өзінің бас инженері және сынақ ұшқышы Гарри Хокердің есімімен аталған жаңа фирмамен қайта оралды. Сопвиф жаңа Hawker Aircraft компаниясының төрағасы болды. 1953 жылы ол рыцарь атағын алды. 1977 жылы Hawker Siddeley авиациялық мүдделері мемлекеттендірілгеннен кейін, ол 1980 жылға дейін компанияның кеңесшісі ретінде жұмыс істеді. 1979 жылы Сопвиф Сан-Диего әуе және ғарыш мұражайындағы Халықаралық әуе және ғарыш даңқы залына енгізілді. Ол әуе эскадрильясының ұшқыштар клубының мүшесі болды.

Жайықпен жүзу

Сопвиф 1934 жылы Endeavour яхтасымен және 1937 жылы Endeavour II яхтасымен Америка кубогына қатысты. Екі яхтаның да дизайнын Чарльз Э. Николсон жасаған. Сопвиф яхталарды қаржыландырып, ұйымдастырып, тізгінге алды. Ол кубокты жеңе алмаса да, 1934 жылы жеңіске жақын келгені үшін кубок тарихындағы аңызға айналды. 1995 жылы Америка кубогының Даңқ залына енгізілді. 1927 жылы Сопвиф Кампер және Николсонс яхта құрылысшыларына Vita деп аталатын сәнді моторлы яхта жасауды тапсырды. 1929 жылы ол сэр Джон Шелли Роллсқа сатылып, Аластор деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштері оны Странгфорд-Лаухтың кіреберісіндегі кемелерге азық-түлік жеткізу үшін қолданды. 1946 жылы өрт шығып, ол Странгфорд-Лаухтағы Рингхэдди-Саундқа батып кетті. 1937 жылы Сопвифке де Кампер және Николсонс жасаған Philante яхтасы табысталды. Екінші дүниежүзілік соғыста кеме Корольдік теңіз күштеріне алынып, HMS Philante болып конвойды сүйемелдеуге пайдаланылды. Соғыстан кейін кеме Сопвифке қайтарылды, ол 1947 жылы Норвегияға сатылып, Норвегия королінің патшалық яхтасы болды.

Жеке өмір

Сопвиф 1914 жылы Беатрис Хоре Рутвенге (1871–1930) үйленді, бірақ олардың балалары болмады. Беатрис 1919 жылы Гоури бароны Рутвен атанған Уолтер Хоре Рутвеннің қызы болды. Беатрис қайтыс болғаннан кейін 1932 жылы Филис Броди Гордонға (1892–1978) үйленді. Олардың ұлы Томас Эдвард Броди Сопвиф автомобиль жарыстарында жетістікке жетті. Сопвифтің 1934 жылдан 1940 жылға дейін тұрған 46 Грин-стриттегі үйінің қабырғасында естелік тақта орнатылған. 1940 жылы ол өткен жылы сатып алған Беркширдегі Уорфилд Холлға көшті. Сопвифтің 100 жылдық мерейтойы Гэмпшир штатының Кингс-Сомборн қаласындағы Комптон сарайының үстінен әскери ұшақтардың сәлемдесумен атап өтілді. Ол 1989 жылдың 27 қаңтарында, 101 жасқа толғаннан кейін тоғыз күн өткен соң Гэмпширде қайтыс болды. Оның және екінші әйелінің (Филис Броди) қабірі Уинчестердің жанындағы Литтл Сомборндағы Барлық Әулиелер шіркеуінің қорымында орналасқан.

Мұра және құрмет көрсетулер

Оның авторлық өмірбаяны Алан Брамсонның "Таза сәттілік" (2005) кітабы, ал кіріспе сөзін Уэльс принці жазған. Сэр Томас 1978 жылғы 8 қарашада өнер тарихшысы Анна Малиновскаямен сұхбаттасты; бұл сұхбат 2006 жылы "Ұшудағы дауыстар" кітабында жарияланды. Сопвиттің қола бюстін оның ұлы 2014 жылғы 26 қыркүйекте Лондонның Кингстон кітапханасында ашты. Мүсінші – Амброз Барбер, бұрынғы "Хокер" компаниясының басшысы. Осы жылдың басында Сопвиттің ұлы Кингстон-на-Темзадағы Кенбери бағында Сопвит авиациялық компаниясын еске алу үшін тақташа ашты. Кингстон-на-Темзадағы Сопвиф Уэй Томас Сопвиттің құрметіне аталған. Бұрынғы Хестон әуежайының орнында салынған Сопвифт жолы да оның есімімен аталады. Сопвиф Роуд Уорфилдте (Бракнелл, Беркшир), оның бұрынғы үйі Уорфилд Холлға жақын және жаңадан салынған Вудхерст мектебінің (Уорфилд CE бастауыш мектебінің бөлігі) орналасқан жері де оның есімімен аталған.