Николсон Бейкер: Америкалық жазушы және эссеист

Кіріспе

Қазіргі заманғы американдық романист, эссеші, көркем емес әдебиет жазушы

Николсон Бейкер (7 қаңтар 1957 жылы туған) – американдық романист және эссеші. Оның көркем шығармалары көбінесе баяндаудан гөрі мұқият сипаттау мен кейіпкерлерді сомдауға баса назар береді. "Мезаннин" және "Бөлме температурасы" сияқты оның алғашқы романдары кейіпкерлері мен баяндаушыларының сана ағынын ерекше зерттеуімен ерекшеленеді. Он романның барлығынан үшеуі эротикалық туындылар: "Вокс", "Фермата" және "Тесіктер үйі". Бейкер сонымен қатар көркем емес әдебиеттер де жазады. Оның Джон Апдайкпен қарым-қатынасы туралы "Сен және мен: Шын оқиға" кітабы 1991 жылы жарық көрді. Одан кейін ол 2001 жылы "Double Fold: Libraries and the Assault on Paper" кітабында американдық кітапхана жүйесі туралы жазды, осы еңбегі үшін Ұлттық кітап сыншылары шеңберінің сыйлығы мен неміс тіліне аударғандығы үшін Калв Герман Гессе сыйлығын алды. Бейбітшілдік көзқарасын ұстанатын Бейкер 1991 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жағдайды сипаттайтын "Адам түтіні" (2008) атты кітап жазды. Бейкер "Harper's Magazine", "London Review of Books" және "The New Yorker" сияқты журналдарда мақалалар жариялаған. Бейкер 1999 жылы американдық газеттер қорынын құрды. Ол сонымен қатар "Уикипедия" туралы жазып, оны редакциялады.

Өмір

Николсон Бейкер 1957 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Ол қысқа мерзімге Истман музыка мектебінде оқыды және Хаверфорд колледжін ағылшын тілі мамандығы бойынша бітірді. Бейкер өзінің "әрқашан бейбітшілдікке ұмтылғанын" айтады. Бейкер әйелі Маргарет Брентаномен колледж кезінде танысқан; олар Мэн штатында тұрады және екі ересек балалары бар.

Мансап

Бейкер «Мезаннин» (1988) және «Бөлме температурасы» (1990) романдарымен танымал болды. Екі романның да сюжеті өте шектеулі уақыт аралығында өрбиді. «Мезаннин» эскалатормен саяхат барысында, ал «Бөлме температурасы» әкесінің кішкентай қызын тамақтандыру кезінде орын алады. «U and I: A True Story» (1991) – оқырманның автордың туындысымен қарым-қатынасын зерттейтін ғылыми еңбек. Бұл Бейкердің Джон Апдайк туындыларын бағалауы және өзінің ішкі әлемін зерттеуі туралы. Дәстүрлі әдеби талдау жасаудың орнына, Бейкер кітапты ол осы уақытқа дейін оқыған Апдайктан артық оқымайтынын мәлімдеумен бастайды. Кітапта қолданылған Апдайк цитаталарының барлығы тек естеліктерден алынғандай көрсетіледі, бірақ көпшілігі дұрыс емес, дұрыс нұсқалары мен Бейкердің (кейінірек) қателіктерге жасаған түсініктемелері де бар. Сыншылар «Vox», «The Fermata» және «House of Holes» туындыларын эротикалық романдар ретінде біріктіреді. «Vox» (1992) екі жас, жалғыз адамның ақы төленетін телефон арқылы сөйлесу эпизодынан тұрады. Бұл Бейкердің «New York Times» бестселлері тізіміне алғаш рет енген кітабы, және Моника Левински президент Билл Клинтонға осы кітаптан бір данасын сыйлаған. «Vox» кітабында Бейкер «femalia» сөзін ойлап тапты. «The Fermata» (1994) да эротикалық өмір мен қиялға толы. Басты кейіпкер Арно Страйн уақытты тоқтатып, әйелдердің киімдерін шешуді ұнатады. Бұл туынды сыншылар арасында қызу пікір тудырды. Сонымен қатар, ол бестселлер де болды. Бейкер кітапханалардың қағаз тасушы медиаларды қажетсіз жоюына қатысты сынды қатаң айтады. Ол «The New Yorker» журналында Сан-Франциско қалалық кітапханасының мыңдаған кітапты қоқысқа жібергені, картотекалық каталогтарды жойғаны және ескі кітаптар мен газеттерді микрофильмдерге алмастыруы туралы бірнеше мақала жазды. 1997 жылы Бейкер осы еңбектері үшін Сан-Францискодағы Джеймс Мэдисон ақпараттық бостандық сыйлығын алды. 1999 жылы Бейкер кітапханалардың ескі газеттерді жоюынан сақтап қалу мақсатында «American Newspaper Repository» атты коммерциялық емес ұйым құрды. 2001 жылы ол кітапханалар, газеттер және американдық кітапхана жүйесі туралы «Double Fold: Libraries and the Assault on Paper» атты кітап жариялады. Бұл кітаптың бір бөлігі алғаш рет 2000 жылдың 24 шілдесінде жарық көрген «The New Yorker» журналында «Мерзім: Автордың Американың өткенін сақтауға жасаған әрекеті» деген тақырыппен жарияланды. Бұл еңбек жан-жақты зерттелген (қағаз басылымда 63 беттік түсіндірмелер мен 18 беттік сілтемелер бар), Бейкердің 1980 және 1990 жылдардағы микрофильмдеу бумы кезінде алмастырылған және көбінесе жойылған мыңдаған кітаптар мен газеттердің тағдырын анықтауға жасаған тырысы туралы мәліметтер келтірілген. 2004 жылғы «Checkpoint» романы екі ескі мектеп досы Джей мен Беннің президент Джордж Бушты өлтіру жоспарлары туралы әңгімесінен тұрады. «Human Smoke: The Beginnings of World War II, the End of Civilization» (2008) – Екінші дүниежүзілік соғыстың тарихы, ол одақтастар соғыстан кез келген құнға қашуды қалаған деген кең таралған сенімге күмән келтіреді, бірақ Гитлердің кешірімсіз әрекеттерімен соғысқа тартылды. Бұл кітапта негізінен сол кездегі ресми мемлекеттік транскрипттер мен басқа да құжаттар келтірілген. Ол бейбітшілдік жақтастарының көзқарастары дұрыс болғанын айтады. 2008 жылдың наурызында Бейкер «New York Review of Books» журналында Джон Броутонның «Wikipedia: The Missing Manual» еңбегіне шолу жасады. Шолуда Бейкер Уикипедияның бастауы, оның мәдениеті және «Wageless» пайдаланушы атымен өзінің редакциялық қызметі туралы айтты. Оның «Мен қалай Уикипедияға ғашық болдым» атты мақаласы 2008 жылдың 10 сәуірінде Ұлыбританиядағы «The Guardian» газетінде жарияланды. «The Anthologist» (2009) – ақын Пол Чоудердің баяндауы, ол поэзия антологиясына кіріспе жазуға тырысады. Өміріндегі қиындықтарға алаңдап, ол жазуды бастай алмайды, орнына тарих бойындағы ақындар мен поэзия туралы ойға кетеді. Сондай-ақ 2009 жылы Бейкер Кен Аулеттаның «Googled: The End of the World as We Know It» еңбегіне «New York Times» газетінде шолу жасады. Аулетта Бейкердің шолуының дұрыс еместігін айтып, редакторға хат жіберді. Бейкердің жауабы: Кен Аулетта ойландыратын кітап жазды, мен де ойландырған бірнеше ойды жаздым. Бұл кітап сын-пікір, бульондық емес. Мен автордың айтқандарымен келісетінін «көрсетпеймін» немесе «ұсынбаймын». Google-дың «қорқынышты бұзғыш» ретінде сипатталуында жылылық жоқ, бірақ бұл барлық бағытта таралған бейтараптылық. 2014 жылы Бейкер өзінің 2016 жылғы «Substitute: Going to School With a Thousand Kids» кітабы үшін зерттеу мақсатында Мэйн штатының бірнеше мемлекеттік мектептерінде 28 күн ауыстырып оқытушы болып жұмыс істеді. Бейкер «сыныптағы өмірдің шынымен қандай екенін» білуге тырысты. Ол бұл тәжірибе туралы «The New York Times Magazine» журналында да жазды.

Baker established a name for himself with the novels The Mezzanine (1988) and Room Temperature (1990). Both novels have for the most part a very limited time span. The Mezzanine occurs over the course of an escalator journey and Room Temperature happens while a father feeds his baby daughter. U and I: A True Story (1991) is a non fiction study of how a reader engages with an author's work. It is partly about Baker's appreciation for the work of John Updike and partly a self exploration. Rather than giving a traditional literary analysis, Baker begins the book by stating that he will read no more Updike than he already has up to that point. All of the Updike quotations used are presented as coming from memory alone, and many are inaccurate, with correct versions and Baker's (later) commentary on the inaccuracies. Critics group together Vox, The Fermata and House of Holes since they are all erotic novels. Vox (1992) consists of an episode of phone sex between two young single people on a pay per minute chat line. The book was Baker's first New York Times bestseller and Monica Lewinsky gave a copy to President Bill Clinton when they were having an affair. In Vox, Baker coined the word femalia. The Fermata (1994) also addresses erotic life and fantasy. The protagonist Arno Strine likes to stop time and take off women's clothes. The work proved controversial with critics. It was also a bestseller. Baker is a fervent critic of what he perceives as libraries' unnecessary destruction of paper based media. He wrote several vehement articles in The New Yorker critical of the San Francisco Public Library for sending thousands of books to a landfill, eliminating card catalogs, and destroying old books and newspapers in favor of microfilm. In 1997, Baker received the San Francisco–based James Madison Freedom of Information Award in recognition of these efforts. In 1999, Baker established a non profit corporation, the American Newspaper Repository, to rescue old newspapers from destruction by libraries. In 2001, he published Double Fold: Libraries and the Assault on Paper about preservation, newspapers, and the American library system. An excerpt first appeared in the July 24, 2000, issue of The New Yorker, under the title "Deadline: The Author's Desperate Bid to Save America's Past." The exhaustively researched work (there are 63 pages of endnotes and 18 pages of references in the paperback edition) details Baker's quest to uncover the fate of thousands of books and newspapers that were replaced and often destroyed during the microfilming boom of the 1980s and 1990s. The 2004 novel Checkpoint is composed of dialogue between two old high school friends, Jay and Ben, who discuss Jay's plans to assassinate President George W. Bush. Human Smoke: The Beginnings of World War II, the End of Civilization (2008) is a history of World War II that questions the commonly held belief that the Allies wanted to avoid the war at all costs but were forced into action by Hitler's unforgiving actions. It consists largely of official government transcripts and other documents from the time. He suggests that the pacifists were correct in their views. In March 2008, Baker reviewed John Broughton's Wikipedia: The Missing Manual in the New York Review of Books. In the review, Baker described Wikipedia's beginnings, its culture, and his own editing activities under the username "Wageless". His article "How I fell in love with Wikipedia" was published in The Guardian newspaper in the UK on April 10, 2008. The Anthologist (2009) is narrated by Paul Chowder, a poet, who is attempting to write an introduction to a poetry anthology. Distracted by problems in his life, he is unable to begin writing, and instead ruminates on poets and poetry throughout history. Also in 2009, Baker reviewed Ken Auletta's Googled: The End of the World as We Know It in the New York Times. Auletta responded by sending a letter to the editor bemoaning what he perceived as the inaccuracy of Baker's review. Here is Baker's rebuttal:
Ken Auletta wrote a thought provoking book, and I recorded several thoughts provoked. It’s a book review, not a bouillon cube. I don’t “imply” or “suggest” that the author agrees with the people he quotes. There is indeed an absence of warmth in this chronicle of Google as “dreaded disruptor,” but it’s an impartial chilliness, extending in all directions. In 2014, Baker spent 28 days as a substitute teacher in some Maine public schools as research for his 2016 book Substitute: Going to School With a Thousand Kids. Baker tried to find out "what life in the classroom is really like." He also wrote about the experience for The New York Times Magazine.

Музыка

Traveling Sprinkler-де жұмыс істеп жатқанда, Николсон Бейкер YouTube-та басты кейіпкер Пол Чоудер стиліндегі бірнеше әндерді жариялады. Балладалар би музыкасын наразылық әндерімен үйлестіріп, шетелдік саясат мәселелерін көтерді. Он екі ән романның делюкс электрондық кітап нұсқасында, содан кейін Bandcamp-та қолжетімді болды. 2014: Бейкер және оның неміс тіліне аудармашысы Эйке Шенфельд «Дабл Фолд» кітабының неміс тіліне аудармасы үшін Калв Герман Гессе сыйлығын жеңіп алды. 2018: Бейкер Гуггенхайм стипендиясын алды.