Кіріспе
Жапон тіліндегі "компенсациялық танысу" термині – Enjo kōsai (援助交際), жиырмашасы enkō (援交), бұл Батыс әлеміндегі "қант танысуына" ұқсас транзакциялық қарым-қатынас түрі. Бұл термин жапон тілінде жасы үлкен ер адамдардың, тартымды жас қыздарға сексуалдық қызметтер үшін ақша және/немесе қымбат сыйлықтар беруін білдіреді. Қатысушы әйелдер мектеп оқушыларынан (немесе JK бизнесінен) бастап, үй шаруасындағы әйелдерге дейін болады. Бұл термин көбінесе "компенсацияланған кездесу" немесе "субсидияланған кездесу" деп аударылады. Әйелдердің ерлерге ақы төлеуі сирек кездеседі, бірақ хост-клубтар бар. Ал фишингтік электрондық хабарламаларда жиі кездесетін тәсіл – ойдан шығарылған әйелдердің жыныстық қатынас үшін ақша төлеу туралы ұсыныстар жасауы.
Enjo kōsai ([[wikt:援助交際), shortened to enkō (援交), is a type of transactional relationship similar to the Western sugar dating. It is the Japanese language term for the practice of older men giving money and/or luxury gifts to attractive young women for sexual favors. The female participants range from school girls (or JK business) to housewives. The term is often translated as "compensated dating" or "subsidized dating". The opposite case of women paying men, , is rarer, but host clubs do exist. Fraudulent solicitations from fictive women offering to pay for sex is a common tactic in phishing emails.
Анықтама
Жапонияда "энжо косай" терминінің ең көп таралған мағынасы – бұл балалардың проституциясының бір түрі, онда қыздар өз денелерін дизайнерлік заттар немесе ақшаға сатады. Алайда, кейбір ұйымдар мен жазушылар "энжо косайдың" проституциядан ерекшеленетінін және тек өтемақы үшін бірге уақыт өткізуді қамти алатынын айтады. Жапониядағы кейбір әйелдер орталықтары осы мәселенің бір бөлігі ретінде "қыздың серіктестігін немесе уақытын алмасуды" қарастырады және осы басқа да әрекеттер "энжо косайды" анықтайды деп талап етеді. Антрополог Лора Миллер өз зерттеулерінде "энжо косай" кездесулерінің көпшілігі үлкендердің тобымен бірге бірнеше сағатқа караокеге баратын қыздар тобынан тұратынын және олар өз уақыты үшін ақы алатынын мәлімдейді. Сонымен қатар, 1998 жылы Азия әйелдер қоры жүргізген сауалнамада жоғары сынып қыздарының 10 пайыздан аспайтыны "энжо косайға" қатысатыны, ал сұрауға қатысқан қыздардың 90 пайызы ақшаға сексуалдық қызметтерді ұсынуға немесе сатып алуға ыңғайсыздық сезінетіні анықталды. 2015 жылдың 26 қазанында БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі кеңесінің балаларды сату, балалар проституциясы және балалар порнографиясы жөніндегі арнайы хабаршысы жапондық кәмелетке толмағандардың 30 пайызы "энжо косайға" қатысатынын жариялады. 2 қарашада ол аударма қатесіне байланысты бұл көрсеткішті 13 пайызға түзетті. БҰҰ арнайы хабаршысы жапон үкіметіне жолдаған хатында 13 пайыздық көрсеткішті енді қолданбайтынын және оны БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі кеңесіне ұсынатын есебінде көрсетпейтінін мәлімдеді, себебі бұл көрсеткішті растайтын ресми немесе жаңа деректер жоқ екенін және осы деректерге сілтеме жасау шатастыруға әкелуі мүмкін екенін түсіндірді.
Жапон қоғамындағы түсініктер
1997 жылы жапондық "TV Asahi" телеарнасының "朝まで生テレビ!" бағдарламасында жүргізілген сауалнама көрсеткендей, респонденттердің 70 пайызы жыныстық қатынаспен байланысты "энджо косайға" қарсы болды, ал 30 пайызы мақұлдады. Көбінесе, бұл Жапонияның өсіп келе жатқан материализмге назар аударуының бір көрінісі ретінде қарастырылады, және сыншылардың пікірінше, осының көп бөлігі "энджо косайдың" себебі болып табылады. Сыншылар "энджо косайға" қатысқан қыздардың бойжеткеннен кейін лайықты әйелдер мен аналар бола алмайтынан қорқады. Мұндай пікір осы қыздар ересек болғанда ақша мен материалдық пайдаға қызығып, отбасына деген адалдығы мен міндеттемелерін жеңіл-жеңіл тастап кетеді деген күдіктен туындайды.
БАҚ-тағы бейнелеу
Жапонияда бұқаралық ақпарат құралдары енджо косайды керісінше көрсетуде. Бұл сценарийде қыз ақшаға мұқтаж болғандықтан, ендо-косайға қатыса бастайды. Кейін ғана досы немесе басқа біреу оған араласып, оның әрекеті қандай қауіп-қатер төндіретінін және оның салдары қандай болатынын түсіндіреді. Төменде фильмдер мен телесериалдардан бірнеше мысал келтірілген. Масато Хараданың 1997 жылғы "Bounce Ko Gals" фильмі Токиодағы жапондық мектеп оқушысының оқиғасын баяндайды. Ол тоналғаннан кейін тез ақша жинаудың жолы ретінде ендо-косайға тырысады. Харада сюжетті жапондық тұтынушылықты метафора ретінде қолданады, онда адамдармен қоса барлық нәрсе өнімге айналады. Хидэаки Анноның 1998 жылғы "Love & Pop" фильмінде басты кейіпкер, 16 жасар Хироми есімді мектеп оқушысы, өзіне ұнайтын сақина сатып алу үшін субсидиялы кездесулерге барады. Ата-анасы оған көп көңіл бөлмейді, ал Хироми жиі субсидиялы кездесулерге баратын үш жақын досымен бірге болады. Хироми достарына ілесіп, солай істей бастайды. Фильм барысында олар әртүрлі ер адамдармен кездесіп, әр түрлі іс-шараларда бірге жүреді. Бұл - мейрамханада тамақтану, басқа адамның тағамдарын татып көру, караоке барасында ән айту және видеосабаққа бару. Хироми құлпынынан қашып, балдаққа кеткен ақшаның қалған бөлігін жыныстық қатынасқа түседі, бірақ оның жігіті оған неге бұлай істемеу керектігін үйретеді. Жапондық GTO (Ұлы ұстаз Онидзука) драмалық сериясында Мияби есімді студент қыз үйде үлкендердің қадағалауынсыз және қажып қалғандықтан, достары Чикако мен Эрикаға қарт еркектермен субсидияланған кездесулерге баруды және ерлер душқа түскен кезде ақшаларын ұрлауды талап етеді. Чикако кездейсоқ осы кездесулердің бірінде өздерінің мұғалімі Онизуканы кездестіреді. Қонақ үйде Чикако Онизуканың суға түсуін талап етеді. Онизука тұзақты түсінеді, Чикаконың қашуға тырысуын тоқтатады және оған алғашқы жыныстық тәжірибе неге махаббаттан туындауы керектігін және ақшаға қатысы жоқ екенін үйретеді. Онидзука (өзінің де пәктігі) осы оқиғадан дәл осындай сабақ алады. Ендо-косайдың жан-жақтылығы туралы әңгіме тіпті 11 мен 14 жас аралығындағы қыздарға арналған шоуларға (шоджо) да жол табады. 2001 жылғы аниме сериясы. Сериалдың бірінші эпизодында А-сынып оқушысы Айя басқа қыздар сияқты ақша табу және көңіл көтеру үшін субсидиялы кездесулерге барады, сонымен қатар қатаң ата-анасы мен кестесі оған жұмыс істеуге мүмкіндік бермейтіндіктен. 1998 жылғы Initial D аниме сериясында орта мектеп оқушысы Нацуки Моги ендзо косайға қызығады, ол бай қарт жігітпен ("Папа") шығып, оған сыйлықтар береді. My HiME аниме сериясында Нао Юуки есімді көлеңкелі қыз енджо косайға қызығады деп есептеледі. Ол компьютерді Джульет деген атпен интернет арқылы кездесулер ұйымдастыруға пайдаланады, бірақ оларды тексерудің орнына ол өзінің "Джулия" деген баласын пайдаланып, қожайындарын тонап, ұрып-соғады. Кейінірек Нао мұны ер адамдарға, әсіресе ұрыларға кек алу үшін жасағанын түсіндіреді, өйткені ұрылар оның әкесі мен анасын өлтіріп, Наоның анасын ауыр жарақаттады. 2018 жылғы FLCL Progressive аниме сериясында Айко Горо Моуриге жалдауға арналған қыз. 2020 жылы манга ретінде алғаш рет серияланған Rent A Girlfriend аниме сериясы 2017 жылы манга ретінде алғаш рет серияланған Enjo kōsai бейнелеуін кері қайтарады. Жапондық AKB48 тобының екінші синглі Seifuku ga Jama o Suru (制服が邪魔をする) әннің мәтінін сөзбе-сөз бейнелеу арқылы жұртшылықтың назарын аударды. Тіпті теледидар жарнамасында "Отосан, гоменнасай" (お父さん、ごめんなさい) деген сөзді жазған, бұл сөзді оның видео клипіне басты рөлді атқарған Ацуко Маэда айтқан.
Қоғамдық жағдай
Жапон қоғамының көп бөлігі осы сияқты әрекеттерге қарсы болғанымен, мұғалімдер, монахтар, үкімет шенеуніктері, компания басшылары және жоғары әлеуметтік статусы бар басқа да адамдар энжо косайға қатысқандары үшін қамауға алынған жағдайлар болды.
Мемлекеттік реттеу
Жапонияда 1958 жылдан бері жезөкшелік заңсыз, бірақ тек жезөкшелер мен оларды пайдаланушылар жазаланды, ал клиенттер заңнан жазадан қашып құтылды. SCAP Жапонияны оккупациялаған кезде, балаларды «әдепсіз мінез-құлықтан» қорғау мақсатында Балаларға қатысты заң қабылданды. Көптеген адамдар бұл заңның жапондық балаларды сексуалдық зорлық-зомбылықтан қорғау үшін тым жалпы екенін сынады және ол қыздарды сексуалдық саудадан алшақтатуға жеткіліксіз дейді. Сыртқы ҮЕҰ-лар мен дамыған елдердің қысымымен Токио үкіметі балаларды эксплуатацияға қатысты заңдарын жаңартты. 1999 жылы «Балалардың жеңіл жүрісі және балалар порнографиясына қатысты әрекеттерді жазалау және балаларды қорғау туралы заң» қабылданды, ол 18 жасқа толмаған адамға ұялы әрекеттер үшін ақша төлеуді тыйым салды. Эндзё косай және жасөспірімдердің басқа да жаман мінез-құлқымен күресу үшін көптеген префектуралар ходо ([[:ja:補導]) бағдарламасын енгізді. Ходоин – бұл қара киім киген полиция қызметкерлері мен еріктілер, олар жасөспірімдер қылмысына қатысқан сияқты жастарға (кешкі сағат 23:00-ден кейін, жасөспірімдердің темекі шегуі, ішуі және т.б.) жақындасып, оларға мұндай мінез-құлықтан бас тартуға кеңес береді. Полиция қажет деп тапқан жағдайда, жасөспірімдерді «формалды кеңес беру» үшін кәмелетке толмағандар орталығына немесе полиция бөліміне алып барып, құпия полиция тізіміне енгізеді. Осының нәтижесінде, екі мәдениеттегі жасөспірімдер де осы әрекетке қатысқандары үшін жазаланбайды деп ойлайды. Жапония мен Тайваньдағы эндзё косай арасындағы басты айырмашылық – қыздардың клиенттермен кездесуді қалай ұйымдастыруы. Жапонияда эндзё косай көбінесе телефондық клубтар арқылы жүзеге асырылса, Тайваньда интернет қыздар мен клиенттер арасындағы кездесулерді жеңілдетеді. Осыған байланысты бірнеше ҮЕҰ және Тайвань үкіметі интернет сайттарын реттеуге тырысты. Регламенттеуге жасалған әрекеттерге ҮЕҰ мен Тайвань үкіметінің «эндзё косай» терминін жасөспірімдердің ақылымен жүзеге асырылатын қарым-қатынасқа ғана емес, сонымен қатар жезөкшелік пен интернет порнографиялық сайттарына да қолдануы себеп болады.
Оңтүстік Корея
Түсінікті танысу Оңтүстік Кореяда да кездеседі, онда Оңтүстік Корея үкіметі оны проституцияның бір түрі деп есептейді. 2004 жылы жарияланған ECPAT International ұйымының жылдық есебінде 2000 жылы 18 жасқа дейінгі 222 қыздың енжо косайға қатысқандары үшін ұсталғаны айтылған. Оңтүстік Корея, Жапония сияқты, 2000 жылы балаларды қанау және проституциядан қорғау туралы заң қабылдады. Дегенмен, енжо косайдың ерекшелігіне, әсіресе қыздың осы әрекетке қатысу туралы шешіміне байланысты, енжо косаймен айналысатын қыздар заңмен қорғалмайды және заң бойынша жазаға тартылады.
Гонконг
Әлеуметтік көмек көрсетушілердің айтуынша, 15 жастағы жасөспірімдер "өтемақыға арналған кездесулер" үшін өздерін қолжетімді деп жариялайды. Бұл практика Гонконгтағы жасөспірім қыздар арасында көбірек қабылданады, олар өтемақымен танысуды жезөкшелік деп ойламайды. Кейбіреулер бұл басқаша деп санайды, өйткені бұл жыныстық қатынас емес және олар өз клиенттерін таңдай алады, олар жасөспірімнен бастап үйленген ер адамдарға дейін. Кейбіреулер тіпті өздерін өзгелерге көмектесудеміз деп санайды.
Америка Құрама Штаттары
Экономиканың дағдарыста болуы және оқу ақының өсуіне байланысты көптеген студенттер үлкен қарызға батып отыр. Қаржылық қиындықтарға тап болған, әсіресе қыз студенттер мен жаңа түлектер, қаржылық көмек алу үшін "қамқорға" жүгінеді. 2011 жылы The Huffington Post басылымының хабарлауынша, бұл келісімдерге әйелдер өздерінің университет электрондық пошта мекенжайларын пайдаланып, сайттарда "шәкәрбала" ретінде тегін тіркеледі. "Қамқорлар" деп аталатын ерлер ақы төлеп тіркеліп, өздерінің қаржылық мүмкіндіктерін көрсетеді. Адамдар онлайн режимінде танысып, содан кейін қоғамдық орында, мысалы, кофеханада жеке кездеседі. Әрбір үміткер екінші үміткердің жасына, сыртқы келбетіне, мінез-құлқына қарай сәйкес келіп-келмейтінін анықтайды. Егер үміткер ұнайтын болса, келесі кездесуде жыныстық қатынас болуы мүмкін. The Huffington Post бір түнгі сыйлықтың шамамен 500 долларға жететінін хабарлады. "Шәкәрбалалардың" ең жақсысы – "жиырма жасқа дейінгі" университет студенттері болып есептеледі.