Кіріспе

101-заңның балалары (les enfants de la loi 101) – ата-аналары Квебекке көшіп келген балалардың буынына берілген атау. Заңның бір бабында 16 жасқа дейінгі барлық балалар бастауыш және орта білімді француз тіліндегі мектептерде алуы тиіс деп көрсетілген, егер баланың ата-анасының бірі ағылшын тілінде білімнің басым бөлігін Канадада алған болмаса, немесе баланың өзі немесе оның бауыры/қарындасы ағылшын тілінде білімнің маңызды бөлігін Канадада алған болса. Егер бала осы шарттардың біріне сәйкес келіп, ағылшын тілінде білім алуға жарамдылық туралы куәлік алса, онда ол куәлік тұрақты болып саналады және бала француз тіліндегі мектепке барса да, келешек ұрпаққа берілуі мүмкін. Тұрақты куәлік тек баланың ата-анасының бірі Канада азаматы болған жағдайда ғана беріледі. Сонымен қатар, Квебекте оқу немесе жұмыс рұқсатымен тұратын шетелдік уақытша тұрғындардың балалары, сондай-ақ дипломаттардың балалары да уақытша жарамдылық куәлігін ала алады, ол тек олардың рұқсатының мерзіміне ғана жарамды. Көптеген 101-заңның балалары, 2001 жылға қарай ересектерге жеткен, олардың саны 93 800 мен 100 600 аралығында, француз тілін негізгі қарым-қатынас тілі ретінде қабылдады, бұл бұрынғы иммигрант буындарына қарағанда әлдеқайда көп, олар ағылшын тілін қабылдаған. 101-заң қабылданғаннан бастап 2010 жылға дейін франкофондар мен аллофондардың балалары мемлекеттік және субсидияланатын жеке ағылшын мектептеріне қатысуы үшін заңдық мүмкіндік болды, егер олар кем дегенде бір жыл субсидияланбайтын жеке ағылшын бастауыш мектебіне барса. 1992 мен 2002 жылдар аралығында Квебекте ағылшын тілінде білім алу үшін шамамен 11 000 бала осы мүмкіндікті пайдаланды. 2010 жылы провинциялық үкімет 115-заң жобасымен бұрынғы мүмкіндікті алмастыру үшін күрделірек ұпалдық жүйені енгізді, бұл ағылшын тілін білмейтін балалардың мемлекеттік қаржыландырылатын ағылшын мектебіне түсуін қиындатты. Заң жобасына сәйкес, ағылшын тілін білмейтін ата-анасы жоқ оқушы мемлекеттік қаржыландырылатын ағылшын мектептеріне түсуге қажетті жарамдылық куәлігін алу үшін кем дегенде үш жыл субсидияланбайтын жеке ағылшын бастауыш мектебінде оқуы керек. Квебек үкіметі бастауыш сыныптарға жеке мектептерге ешқандай субсидия бермейді, сондықтан 7-сыныптан бастап субсидия алған жеке ағылшын мектептері балабақшадан 6-сыныпқа дейін куәлігі жоқ оқушыларды қабылдай алады, ал жоғары сыныптарда оларды талап етеді. Алайда, 115-заң қабылданғаннан кейін, ағылшын тілін білмейтін балалардың 7-сыныпқа дейін куәлік алуы қиын болғандықтан, кейбір жеке ағылшын мектептері осы субсидиялардан бас тартуды шешті, соның арқасында олар жоғары сыныптарында да куәлігі жоқ оқушыларды қабылдай алады.