Кіріспе

Барбара Строцци (Barbara Strozzi; 6 тамыз 1619 – 11 қараша 1677) – итальяндық барокко кезеңінің әншісі және композиторы. Өмірінде Строцци өзінің музыкасынан сегіз томдық жинақ жариялап, сол дәуірдегі кез келген композитордан көбірек әлемдік музыканы баспаға шығарды. Ол Венецияның Каннареджо ауданындағы Санта-София шіркеуінде крещениеден өтті. Туған күні туралы куәлікте әкесінің аты көрсетілмеген, бірақ оның биологиялық әкесі – XVII ғасырдағы Венециядағы өте беделді ақын және либретто жазушысы Джулио Строцци болған деп есептеледі. Ол Еуропадағы ең ірі және мәртебелі интеллектуалдық академиялардың бірі – Accademia degli Incogniti мүшесі болды, сонымен қатар Венеция Республикасында және одан тыс жерлерде маңызды саяси және әлеуметтік күшке ие болды. Ол поэзия, опера, проза, пьесалар және әндердің мәтіндері сияқты әдеби жанрлардың көптеген түрлерінде жазды. Барбараның анасы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ тарихшылар Изабелла Джулионың қызметшісі болған деп күдіктенеді, себебі Барбара мен оның анасы Джулионың үйінде тұрды және оның өсиетіне енгізілген. Барбара сол дәуірдегі ең көрнекті әдеби және музыкалық тұлғалардың арасында өсті. Барбараның өмірі туралы толыққанды мәліметтер оның балалық шағының соңы мен жасөспірімдік кезеңінің басымен байланысты. Балалық шағында Венеция жұқпалы аурулардан зардап шекті, олар халықтың көп бөлігін құртты. Барбара мен оның анасы аман қалды. Ол 1631 жылғы алғашқы Festa della Salute мерекесіне 12 жасқа толды. Осы кезде ол музыкант ретінде қалыптасып, виртуоздық вокалдық талантын көрсетті. Бұған қоса, ол лютня немесе теорбода өзін-өзі сүйемелдеу қабілетін дамытты. Тарихшы Анна Бир өзінің «Sounds and Sweet Airs» кітабында Строццидің музыкалық қабілеттері оның жасөспірім кезеңінде айқын байқалғанын, соның нәтижесінде Джулио оған жетекші композиторлардың бірі – Франческо Каваллиден композиция сабақтарын алуға мүмкіндік бергенін айтады. Строцци үйінен жұмыс істейтін Unisoni Барбараға әнші ретінде өнер көрсетуге, сондай-ақ өзінің шығармаларын жартылай қоғамдық ортада орындауға мүмкіндік берді. 1637 жылы, 18 жасында Барбара әкесінің Строцци тегін қабылдап, өмірінің соңына дейін сақтап қалды.

Кейінгі өмір, балалары мен өлімі

1640 жылдары Строццидің өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Дегенмен, ол венециялық дворян Джованни Паоло Видманның күйеуі болған деп есептеледі. Ол өнерді қолдаушы және Джулио Строццидің әріптесі болды. Строцци ешқашан оған (немесе басқа біреуге) үйленбесе де, осы қарым-қатынастан үш немесе, мүмкін, төрт бала дүниеге келді. Видман оның ұлы Джулионың, содан кейін 1642 жылы Изабелла және 1644 жылы Лаура есімді екі қызының, сондай-ақ, мүмкін, тағы бір ұлы Массимоның әкесі болды. Оның екі қызы монастырьға, ал бір ұлы монах болып кетті. Строцци қайтыс болғаннан кейін жазылған хатта, ол «Венециялық граф Видманнан зорлық көрді» деп айтылған. Оның ұлы да [әкесі сияқты] Джулио Строцци деп аталған. Зорлық көрсету туралы айыптау Строццидің абыройын сақтау үшін таратылған әңгіме болуы мүмкін деген пікір бар, себебі оның некеден тыс туған балалары болған. Алайда, оның осы қарым-қатынасқа мәжбүрленгенін көрсететін дәлелдер де бар. Осы кезеңде Строцци мен Видман арасында қаржылық амалдар болды. Ол оған қайтыс болғаннан кейін қайтарылуға тиіс қарыз берген деген болжам бар. Шамамен 10% пайыздық үстеме Строцци мен оның балаларына оның өлімінен кейін біршама көмек көрсету үшін жасалған болуы мүмкін. Строцци 1677 жылы 58 жасында Падуада қайтыс болды. Ол Эремитаниде жерленген деп есептеледі. Ол өсиетнама қалдырмағандықтан, оның ұлы Джулио Пьетро оның қайтысынан кейін мұраның барлығын алды.

Жас музыкант ретінде өмірі

Кейінгі жасөспірім шағында Строцци әншілік талантымен аты шыға бастады. 1635 және 1636 жылдары Николь Фонтей "Bizzarrie poetiche" ("Поэзиялық ерекшеліктер") деп аталатын екі томдық әндер жинағын жариялады, онда Строццидің ән айту қабілетіне жоғары баға берілді. Unisoni-де алған орындау тәжірибесі оған вокалдық шеберлік сыйлады, ол кейінірек жарық көрген шығармаларында да көрінді, оның композиторлық дарынын көрсетеді. Жас музыкант ретінде Строцци қолдау іздеді, бірақ әрқашан сәтті болмады. Оның 2-опусы, Австрияның Фердинанд III және Мантуялық Элеонораның үйленуіне арналған, назарсыз қалды. Басқа да белгілі арнау иегерлері: Австрияның архигерцогинясы Анна де Медичи, кейіннен Венеция дожы болған Николо Сагредо, оған ол 7-опусын арнады, сондай-ақ Брансвик және Люнебург герцогинясы София. 1665 жылы, оның соңғы жарияланған туындыларынан бір жыл өткен соң, ол Мантуя герцогы үшін бірнеше ән жазған деген болжам бар.

Кәсіби мансап

Строцци 17 ғасырдың ортасында Венециядағы басылған ән музыкасының ең өнімді композиторы – ер немесе әйел – деп есептелді. Оның шығармаларының ерекшелігі тек ғана ән музыкасын қамтуында, бір том қасиетті әндерден басқа. Ол композиторлық талантымен қатар, ақындық шеберлігімен де танымал болды. Оның өлеңдері көбінесе поэзиялық және көркемдікпен ерекшеленді.

Композициялық стилі

Көптеген замандастары сияқты, Строцци ақын Мариноның мәтіндерін негізгі орындарда қолданды. Бұл маринист мәтіндері өзін-өзі таныстыру құралы ретінде ғана емес, сонымен қатар өз заманының гендерлік рөлдеріне қарсы тұруға да мүмкіндік берді. "Il primo libro di madrigali, 2–5 дауысқа және бассо continuo, op. 1" (1644) Венецияда туған Тоскананың ұлы герцогинясы Виттория делла Ровереге арналған. Мәтін – оның әкесі Джулио Строццидің өлеңі. Строцци діни шығармалардың бір ғана белгілі еңбегін жариялады. Оның 1655 жылы жазылған 5-ші шығармасы Инсбрук архигерцогинясы Анна де Медичиге арналған. Оның "Mater Anna" мотеті католик әулиесіне / Марияның анасына ғана емес, сонымен қатар архигерцогиняға да құрмет көрсетті. Строцци мәтіндеріндегі жасырын мағынаға өте сезімтал болды, және Архангела Таработти сияқты, ол музыкаға қойған мәтіндер көбінесе гендерлік мәселелерге байланысты жасырын мәселелерді білдірді.