Жамайка Еңбек партиясы (JLP) – Жамайканың басқарушы консервативтік партиясы. 2020 сайлауында жеңіске жетіп, парламентте көп орын алды. Саяси символдары, мақсаты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ямайканың Еңбек партиясы (JLP;) – Ямайканың екі ірі саяси партиясының бірі, екіншісі – Халықтық Ұлттық партиясы (PNP). Атауы басқа елдердегі, мысалы Австралия, Жаңа Зеландия және Ұлыбритания сияқты елдердегі "Еңбек" партиялары сияқты әлеуметтік-демократиялық партия екенін ұғындырса да, JLP шындығында консервативтік партия. Қазіргі билік партиясы болып табылады, 2020 жылғы жалпы сайлауда парламенттің төменгі палатасының (Өкілдер палатасы) 63 мандатының 49-ын жеңіп алды. JLP сайлау символдары ретінде қоңырау, жеңіс белгісі және жасыл түс қолданады. JLP Карибтік демократтар одағының мүшесі.
The Jamaica Labour Party (JLP; ) is one of the two major political parties in Jamaica, the other being the People's National Party (PNP). While its name might suggest that it is a social democratic party (as is the case for "Labour" parties in several other Commonwealth realms such as Australia, New Zealand and the United Kingdom), the JLP is actually a conservative party. It is the current governing party, having won 49 of the 63 parliamentary seats in the lower house of parliament (House of Representatives) in the 2020 general elections. The JLP uses a bell, the victory sign, and the colour green as electoral symbols. The JLP is a member of the Caribbean Democrat Union.
Жамайкадағы колониялық ЖЛП
Партия 1943 жылғы 8 шілдеде Александр Бустаманте тарапынан Бустаманте өнеркәсіптік кәсіподақтар одағының саяси қанаты ретінде құрылды. Бұрын ол ПНП мүшесі болған. 1944 жылғы жалпы сайлауда ол 32 орынның 22-сін жеңіп алды. 1949 жылғы сайлауда да жеңіске жетті. PNP-ге қарағанда JLP 203 048 дауысқа (JLP – 199 538) көбірек дауыс алды, бірақ JLP 17 орынмен, ал PNP 13 орынмен шектелді. Екі орын тәуелсіз кандидаттарға бұйырды. Дауыс беруге қатысу 65,2% құрады. 1955 жылғы сайлауда JLP билікті PNP-ге жоғалтты. PNP алғаш рет жеңіске жетіп, 32 орынның 18-ін иеленді. JLP 14 орынға ие болды, тәуелсіз кандидаттар болмады. Дауыс беруге қатысу 65,1% болды. Осының нәтижесінде Норман Мэнли жаңа бас министр болды. 1959 жылғы Ямайкадағы жалпы сайлаудан кейін, орын саны 45-ке дейін артты, JLP оппозицияда қалды. PNP кең мандатпен жеңіске жетіп, 29 орын алды, ал JLP 16 орынға ғана ие болды. Мэнли 1959 жылғы 14 тамызда Ямайканың бірінші премьер-министрі болып тағайындалды. 1961 жылғы Федерация мүшелігі жөніндегі референдумда Ямайка халқының 54% Вест-Индия Федерациясынан шығуға дауыс берді. Референдумда жеңілгеннен кейін Мэнли 1962 жылдың сәуірінде Ямайкадағы сайлауға қатысып, аралдың тәуелсіздігі үшін мандат алуға тырысты. 1962 жылғы 10 сәуірде Ямайкадағы жалпы сайлауда 45 орынның ішінде JLP 26 орынды, ал PNP 19 орынды жеңіп алды. Дауыс беруге қатысу 72,9% құрады. Бұл 1962 жылғы 6 тамызда Ямайканың тәуелсіздігіне әкелді, ал келесі он жылда Батыс Үндістандағы бірнеше британдық колониялары да соңдарынан ерді. Бюстаманте сәуір мен тамыз аралығында Мэнлидің орнын бас министр ретінде алмастырды, ал тәуелсіздік алғаннан кейін Ямайканың бірінші премьер-министрі болды.
The party was founded on 8 July 1943 by Alexander Bustamante as the political wing of the Bustamante Industrial Trade Union. Bustamante had previously been a member of the PNP. It won the 1944 general elections with 22 of the 32 seats. It went on to win the 1949 elections with a reduced majority. The PNP received more votes (203,048) than the JLP (199,538), but the JLP secured more seats, 17 to the PNP's 13. Two seats were won by independents. The voter turnout was 65.2%. The JLP lost power to the PNP in the 1955 elections. The PNP won for the first time, securing 18 out of 32 seats. The JLP ended up with 14 seats, and there were no independents. The voter turnout was 65.1%. As a result, Norman Manley became the new chief minister. The JLP remained in opposition following the 1959 Jamaican general election, when the number of seats was increased to 45. The PNP secured a wider margin of victory, taking 29 seats to the JLP's 16. Manley was appointed Jamaica's first premier on 14 August 1959. In the 1961 Federation membership referendum Jamaica voted 54% to leave the West Indies Federation. After losing the referendum, Manley took Jamaica to the polls in April 1962, to secure a mandate for the island's independence. On 10 April 1962, of the 45 seats up for contention in the 1962 Jamaican general election, the JLP won 26 seats and the PNP 19. The voter turnout was 72.9%. This resulted in the independence of Jamaica on 6 August 1962, and several other British colonies in the West Indies followed suit in the next decade. Bustamante had replaced Manley as premier between April and August, and on independence, he became Jamaica's first prime minister.
Тәуелсіз Ямайкадағы БЖП
1964 жылы Бюстаманте инсульт алды және саясаттан көптеп шеттеді. Дегенмен, ол тағы он жыл партия басшысы лауазымын сақтады. Дональд Сангстер Бюстаманте инсульт алғаннан кейін премьер-министр міндетін атқарушы болды. 1967 жылы ол партияның бірінші орынбасары болып тағайындалды және 1967 жылғы 21 ақпандағы Ямайкадағы жалпы сайлауда партияны жеңіске жеткізді. JLP 53 орынның 33-ін жеңіп алды, ал PNP 20 орынға ие болды. Сангстер миға қан құйылып, сайлаудан кейін шамамен алты аптадан соң, бюджеттік жоспарларын дайындап жатқанда қайтыс болды. Хью Ширер Сангстерден кейін бірінші орынбасар және премьер-министр болды, ол JLP парламентарийлері арасында өткен қайта сайлауда Дэвид Клемент (DC) Таваресті екі дауыспен жеңді. Таварес алғашқы дауыс беруде көш бастады, ал Ширер мен Роберт Лайтборн да кандидаттардың арасында болды. Ширер басшылығымен JLP 1972 жылы тәуелсіз Ямайкадағы билікті алғаш рет Халықтық Ұлттық партия мен Майкл Мэнлиге жоғалтты. PNP 37 орынды жеңіп алды, ал JLP 16 орынға ие болды. Паттерсон 2006 жылғы 26 ақпанда лауазымынан кетті, оның орнына Ямайканың алғашқы әйел премьер-министрі Портия Симпсон-Миллер келді. 2005 жылы Брюс Голдинг Сеагадан партия басшысы лауазымын мұра етіп алды және 2007 жылғы сайлауда тар үстемдікпен (32 орынға 28) жеңіске жеткізді, сайлауға қатысу 61,46% құрады. Бұл сайлау 18 жылдық PNP билігін аяқтады және Брюс Голдинг жаңа премьер-министр болды. Голдинг 2011 жылдың қазан айында партия басшысы және премьер-министр лауазымынан кетті, оның орнын Эндрю Холнес басты. Басшылыққа келгеннен кейін көп ұзамай Холнес конституциялық талаптарға сәйкес мерзімінен бұрын бір жылдан астам уақытқа сайлау жариялады, нәтижесінде партия PNP-ге 2:1 есебімен жеңілді. Портия Симпсон-Миллер мен PNP қайтадан билікке оралды. Орын саны 63-ке дейін артты, ал PNP 42 орынды жеңіп алып, JLP-нің 21 орынын басып алды. Сайлауға қатысу көрсеткіші 53,17% болды. Холнес оппозиция басшысы ретінде партияны басқаруын жалғастырды. Партия 2013 жылғы 10 қарашада басшылыққа сайлау өткізді, онда Холнеске оның орынбасары, қаржы министрінің көлеңкесі Одли Шоу қарсы шықты. Холнес Шоуды 2704 дауыспен жеңіп, Шоу 2012 дауысқа ие болды. Холнес 2016 жылғы жалпы сайлауда JLP-ді тар парламенттік көпшілікке (32-31) жеткізді, PNP бір мерзімнен кейін оппозицияға көшті. Сайлауға қатысу көрсеткіші алғаш рет 50%-дан төмен түсіп, 48,37% құрады. 2020 жылғы жалпы сайлауда Эндрю Холнес Питер Филлипс басқаратын PNP-ге қарсы 49 орынды жеңіп алып, JLP үшін екінші рет қатарынан жеңіске жетіп, тарихқа енді. JLP үшін қатарынан екінші жеңіс 1980 жылы тіркелген. Алайда, бұл сайлауға қатысу көрсеткіші 37% ғана болды, бұл коронавирус пандемиясының салдарынан болуы мүмкін. Ямайкалықтар мұны "көшкін жеңіс" деп атады.
Bustamante suffered a stroke in 1964 and largely withdrew from politics. However, he did not relinquish the title of party leader for another decade. Donald Sangster took over as acting prime minister after Bustamante's stroke. He was named First Deputy Leader in 1967, and led the party to victory in the 21 February 1967 Jamaican general election. The JLP won 33 out of 53 seats, with the PNP taking 20 seats. Sangster suffered a brain hemorrhage and died about six weeks after the elections, while he was preparing for his budget presentation. Hugh Shearer succeeded Sangster as first deputy leader and prime minister, defeating David Clement (DC) Tavares by two votes in a run off by of the JLP parliamentarians. Tavares had come out on top in the first ballot, with Shearer and Robert Lightbourne being the other candidates. Under Shearer, the JLP lost power in independent Jamaica for the first time to the People's National Party and Michael Manley in 1972. The PNP won 37 seats to the JLP's 16. Patterson stepped down on 26 February 2006, and was replaced by Portia Simpson Miller, Jamaica's first female prime minister. In 2005 Bruce Golding succeeded Seaga as leader of the party, and led it to victory in the 2007 elections by a narrow margin of 32 seats to 28, with a turnout of 61.46%. This election ended 18 years of PNP rule, and Bruce Golding became the new prime minister. Golding resigned as head of the party and prime minister in October 2011 and was succeeded by Andrew Holness. Soon after becoming leader, Holness called an election over a year before it was constitutionally due, and the party lost by a 2:1 margin to the PNP. Portia Simpson Miller and the PNP returned to power. The number of seats had been increased to 63, and the PNP swept to power with a landslide 42 seats to the JLP's 21. The voter turnout was 53.17%. Holness continued to lead the party as opposition leader. The party held a leadership election on 10 November 2013 where Holness was challenged by his deputy, Shadow Minister for Finance Audley Shaw. Holness defeated Shaw by a margin of 2,704 votes to Shaw's 2,012. Holness went on to lead the JLP to a narrow, one seat parliamentary majority (32–31) in the 2016 general election, reducing the PNP to the opposition benches after one term. The voter turnout dipped below 50% for the first time, registering just 48.37%. In the 2020 general election, Andrew Holness made history for the JLP by accomplishing a second consecutive win for the Jamaica Labour Party, winning 49 seats to 14 won by the PNP, led this time by Peter Phillips. The last time a consecutive win occurred for the JLP was in 1980. However, the turnout at this election was just 37%, probably affected by the coronavirus pandemic. This is what Jamaicans classified as a "landslide victory".
Саяси ұстанымдар
ЖЛП консервативті партия. Ол нарықтық экономикаға және жеке жауапкершілікке сенеді. Observer газетінің 1952 жылғы 26 қазанда жарияланған «Their Widening Horizons» атты мақаласы, авторы J. Halcro Ferguson, партияның Латын Америкасының «жеке тұлғаға бағытталған» қозғалыстарының ықпалында болғанын мәлімдеді. 1967 жылғы жалпы сайлау туралы жазғанда The Guardian газеті ЖЛП-ны орталық-солшыл партия деп, PNP-ден оң жаққа қарай ғана екенін көрсетті. 2008 жылдың мамырында BBC тілшісі Стивен Саккермен сұхбаттасқанда премьер-министр және партия басшысы Брюс Голдинг өзі құратын кез келген кабинетке гомосексуалды екені белгілі депутаттарды енгізбейтінін мәлімдеді. Бұрынғы мәлімдемелерінде Голдинг өзінің және партиясының Ямайкада гомосексуализмді ашық көрсетуге қарсы екенін, оның ямайкалық қоғамдық нормаларға сәйкес заңсыз болып қалуы керек деп санайтынын айтқан. Ол гомосексуализмнің заңсыздығын христиандық құндылықтар мен отбасы институтының қадір-қасиетімен байланыстырып түсіндірді. 1990 жылдардан бері ЖЛП Ямайканың республика болу ниетін білдірді, осылайша британ монархиясын мемлекет басшысы қызметінен шеттетуді көздеді. Барбадос 2021 жылы республикаға айналғаннан кейін премьер-министр және ЖЛП басшысы Эндрю Холнес 2025 жылы Ямайкада республикалық референдум өткізу мүмкіндігін ұсынды. "Жамайка, сіздер көріп отырғандай, тарихымен және жетістіктерімен мақтан тұтатын ел", - деді Холнес 2022 жылғы маусымда. "Біз жақын арада даму мақсаттарымызға жетеміз және тәуелсіз, дамыған, гүлденген ел ретіндегі нағыз мақсаттарымыз бен тағдырымызды орындауға ұмтыламыз".
The JLP is a conservative party. It believes in a market driven economy and individual personal responsibility. The Observer article, “Their Widening Horizons,” published in its Oct 26, 1952 issue and written by J. Halcro Ferguson, claimed that the party showed “the influence of Latin America’s “personalist” movements.” In its coverage of the 1967 general election, The Guardian identified the JLP as a left of centre party, only slightly to the right of the PNP. In May 2008, in an interview with Stephen Sackur of the BBC, Bruce Golding PM and Party Leader declared that any cabinet formed by him would exclude any MP known to be gay. In previous statements, Golding stated that he and his party strongly opposed public displays of homosexuality in Jamaica and that he felt that they should continue to be illegal in keeping with Jamaican societal norms. He underlined the illegality of homosexual acts by citing Christian values and the integrity of the family. Since the 1990s, the JLP has stated its intention for Jamaica to be a republic, thus dropping the British monarchy as its head of state. Following Barbados' transition to a republic in 2021, Prime Minister and JLP leader Andrew Holness suggested that a referendum on republicanism could be held in Jamaica in 2025. "Jamaica is, as you would see, a country that is very proud of our history and very proud of what we have achieved," Holness said in June 2022. "And we intend to attain, in short order, our development goals and fulfill our true ambitions and destiny as an independent, developed, prosperous country."