Кіріспе

Борис Акуниннің кітабы. Борис Акуниннің "Тажылым" романы (орысша: Коронация, или Последний из романов, "Тажылым, немесе Романовтардың соңғысы") – Борис Акуниннің 2000 жылы жарық көрген тарихи детектив романы. Ол "әлеуметтік детектив" деп аталады ("Великосветский детектив"). Бұл роман 2009 жылғы ақпан айында ағылшын тілінде жарияланды. "Ераст Фандорин" сериясының жетінші романы 1896 жылғы Мәскеуде, II Николай патшаның таққа отыруы кезінде (ескі стиль бойынша 6 мамыр мен 20 мамыр аралығында) өрбиді. Акунин 1896 жылғы 18 мамырдағы Ходынка трагедиясын ерекше атап көрсетеді, онда таққа отыру мерекесіне жиналған көпшіліктің қашқаннан 1400-ге жуық адам қаза тапты. Бұл кітап 2000 жылы проза жанрындағы "Ресейге қарсы Букер" сыйлығын жеңіп алды. Ресейдегі көптеген Акунин жанкүйерлері бұл кітапты оның ең жақсы туындысы деп санайды, себебі ол XIX ғасырдың соңындағы Ресейдің трагикалық атмосферасын суреттейді. Дегенмен, Ресей православие шіркеуінің өкілдері Романов отбасының көптеген мүшелерін кері бейнелеуге, әсіресе Ұлы князь Симеон Александровичтің гомосексуал ретінде көрсетілуіне қарсылық білдірді.

Сюжет

Бұл оқиға Ұлы Герцог Георгий Александровичтің үй басқарушысы Афанаси Зиукиннің көзқарасынан баяндалады. Эраст Фандорин Джордж Александровичтің төрт жасар кіші ұлы Михаилды, Фандорин бірнеше жылдан бері қуғынға алып жүрген қылмыстық "Доктор Линд" ұстап кеткенін тергейді. Олардың алғашқы кездесуі "Жұмақ аңғары" повесінде қысқаша сипатталған ("Жаде моншақтар" жинағынан). Бұл жолы Линд, алдағы тәж кигізу рәсімі үшін қажетті, Орлов алмасын құн төлеу ретінде талап етеді. Николай II өзінің інілері Кирилл мен Симеонға, Мәскеу генерал-губернаторына тәуелді болып бейнеленген. Акунин Романовтар отбасының қарым-қатынасын шамалы өзгертеді. Николай II-нің үш інісі (Александр II-нің ұлдары) жартылай көрінеу: Георгий Александрович, Николайдың кіші інісі Георгий Александровичтің құрметіне аталған, бірақ Николайдың қарындасының күйеуі Ұлы князь Александр Михайловичтің негізінде жасалған. Симеон Александрович, Мәскеу генерал-губернаторы, Николайдың нағыз інісі Сергей Александровичтің бейнесі. Кирилл Александрович, Николайдың нағыз інісі Владимир Александрович Ресейге негізделген және Владимирдің ұлы Кириллдің есімімен аталған.

Атау

Орыстың түпнұсқалық атауы Коронация, или Последний из романов, сөзбе-сөз "Коронация" немесе "Романның соңғысы" деп аударылуы мүмкін (соңғы орыс сөзіне үлкен әріптің жоқтығына назар аударыңыз). Дегенмен, атау Романовтардың соңғысы деп түсінуге тиіс, бірақ соңғы сөз Романовых болуы керек еді. Атаудағы орыс тілінің бұзылу себебі кітаптың соңында ғана ашық көрінеді, онда ағылшын адам сөздігін пайдаланып осы фразаны айтады, соңғы сөзді дұрыс жіктеместен қателеседі. Атауына қарамастан, бұл Фандориннің соңғы романы емес. Неміс тіліндегі аударманың атауы: Die Entführung des Großfürsten, қосымша тақырыбы: Fandorin ermittelt (аудармасы: Ұлы княздің ұрлануы).