Беренгар Турский: Евхаристия және транссубстанциация дауы

Кіріспе

Француз теологы транссубстанциация даусына қатысты (999–1088)

Беренгар Турский (6 қаңтар 1088 ж. қайтыс болды), латынша Berengarius Turonensis, 11 ғасырлық француз христиан теологы және Анже архидиаконы, Шартр кафедралық мектебінің басшылығы арқылы диалектиканың жаңа құралдарын пайдаланып, интеллектуалдық ізденістің үлгісін көрсеткен ғалым. Лаон және Париж кафедралық мектептері де оның жолын ұстанды. Беренгар Турский католик теологиясынан екі тұрғысынан ерекшеленді: ол Киелі кітаптың басымдығын айтты және транссубстанциацияны жоққа шығарды.

Өмірбаян

Беренгар Тюрский, мүмкін, Тюрсте, XI ғасырдың басында дүниеге келген. Оның білімі Шартр епископы Фулберт мектебінде басталды, ол ерте орта ғасырлардың дәстүрлі теологиясын ұсынды, бірақ шәкіртіне толық жеткізе алмады. Беренгарді таза теология емес, діни емес білім көбірек қызықтырды, ол латын әдебиеті, диалектика, жалпы білім және ой еркіндігін үйренді. Кейін ол Киелі кітапқа және ерте христиан жазушыларына, әсіресе Грей Турский мен Гиппоның Августиніне көбірек назар аударды; осылайша ол ресми теологияға келді. 1028 жылы Фулберт қайтыс болғаннан кейін Беренгар Турға оралды, онда ол собордың каноны болды. Шамамен 1040 жылы ол мектептің басшысы болды, оның тиімділігін арттырып, алыс-жақыннан студенттерді тартты. Ол өзінің мінсіз және шешімді өмірімен де, оқытуының табысымен де танымал болды. Оның беделі соншалық болды, көптеген монахтар одан құлшыныстарын жандандыру үшін кітап жазуды өтінді; ал Бордо архиепискобы болған Жозелинге, Поатье епискобы Исемберт пен оның басшылығы арасындағы дауды шешуге шақырған хаты оның үкіміне деген құрметті көрсетеді. Ол Анжер архидиаконы болды, бірақ мектепті басқару үшін Турда қалды. Ол көптеген епископтардың және Анжу графы Джеффридің сенімін қозғады. Осы мақтаулардың арасында бір дауыс естіле бастады; Беренгардың Евхаристияға қатысты еретикалық көзқарастары бар деген айыптаулар таралды. Евхаристиялық Қасымызда болу мәселесіндегі алғашқы дау-дамайлар ерте орта ғасырларға дейін жетеді. IX ғасырда Пасказий Радберт Мәсіхтің Евхаристиялық денесінің оның көктегі денесімен бірдей екенін мәлімдеді, бірақ ол көп қолдау таппады. Оның ілімін Ратрамн мен Рабан Мавр қатаң сынады, олар оның кейде өкінішті салыстырулармен бұзылған нақты реализміне қарсы шығып, Құдайдың қатысуын рухани тұрғыдан түсіндіруді ұсынды. Бір дерек бойынша, Беренгардың ілімі "Шынайы Қасымызда болу туралы ілімге қарсы шыққандықтан, үлкен қозғалыс тудырды". Бірақ шындығында, теологтар мен тарихшылар арасында осы мәселе бойынша әртүрлі пікірлер бар, және Беренгардың Шынайы Қасымызда болуды жоққа шығаратыны нақты емес, бірақ ол трансбұғаттауды жоққа шығарады. Түрмеден босатылғаннан кейін, мүмкін Анжу графы Джеффридің ықпалымен, король оны әлі де қуғынға түсірді және 1051 жылдың қазан айында Паристе синод шақыруға бұйрық берді. Беренгар оның мақсатынан қорқып, қатысудан жалтарды, ал синодтан кейін корольдің қаулылары әсер етпеді, өйткені Беренгар Джеффри мен оның бұрынғы шәкірті, қазір Анжер епискобы Евсевийдің қорғауында болды. Ол сондай-ақ аз танымал адамдардың арасында көптеген жақтастар тапты. Француз епископтары даудың тез арада шешілуін қалайтындарын білдірді және синод Беренгардың жазбаша мәлімдемесіне қанағаттанды. 1059 жылы Беренгар граф Джеффридің Хилдебрандқа жазған мақтау хатымен нығайтылып, Римге барды. Латеран соборында ол тыңдауға мүмкіндік алмады, ал оған діни рәсімнің ең тәндік көрінісін бейнелейтін формула ұсынылды. Оған қарсы күштердің ықпалымен басылған Беренгар осы құжатты қолына алып, мойынсыну белгісі ретінде жерге жығылды.

Berengar of Tours was born perhaps at Tours, probably in the early years of the 11th century. His education began in the school of Bishop Fulbert of Chartres, who represented the traditional theology of the early Middle Ages, but did not succeed in imparting it to his pupil. Berengar was less attracted by pure theology than by secular learning, and brought away a knowledge of Latin literature, dialectic, and general knowledge and freedom of thought. Later he paid more attention to the Bible and early Christian writers, especially Gregory of Tours and Augustine of Hippo; and thus he came to formal theology. After the death of Fulbert in 1028, Berengar returned to Tours, where he became a canon of the cathedral. In about 1040 he became head of its school, improving its efficiency and attracting students from far and near. He acquired his fame as much from his blameless and ascetic life as from the success of his teaching. His reputation was such that a number of monks requested him to write a book to kindle their zeal; and his letter to Joscelin, later archbishop of Bordeaux, who had asked him to decide a dispute between Bishop Isembert of Poitiers and his chapter, is evidence of the authority attributed to his judgment. He became archdeacon of Angers, but remained in Tours to direct the school. He enjoyed the confidence of not a few bishops and of the powerful Count Geoffrey of Anjou. Amid this chorus of praise, a discordant voice began to be heard; it was asserted that Berengar held heretical views on the Eucharist. The first controversies on the nature of the Eucharistic Presence date from the earlier Middle Ages. In the ninth century Paschasius Radbertus claimed that Christ's Eucharistic body was identical with his body in heaven, but he won practically no support. His doctrine was sharply attacked by Ratramnus and Rabanus Maurus, who opposed his emphatic realism, which was sometimes marred by unfortunate comparisons and illustrations, and proposed a more spiritual conception of the Divine Presence. As for Berengar, by one account, "Considerably greater stir was provoked by the teaching of Berengar, who opposed the doctrine of the Real Presence." But in reality, there are diverse opinions among theologians and historians on this point, and it is not clear that Berengar actually denies the Real Presence, though he does deny transubstantiation. On his release from prison, probably affected by the influence of Geoffrey of Anjou, the king still pursued him, and called a synod to meet in Paris in October 1051. Berengar, fearing its purpose, avoided appearing, and the king's threats after its session had no effect, since Berengar was sheltered by Geoffrey and by his former student, Eusebius, now Bishop of Angers. He also found numerous partisans among less prominent people. The French bishops indicated that they wished a speedy settlement of the controversy and the synod declared itself satisfied by Berengar's written declaration. In 1059, Berengar went to Rome, fortified by a letter of commendation from Count Geoffrey to Hildebrand. At a council held in the Lateran, he could get no hearing, and a formula representing what seemed to him the most carnal view of the sacrament was offered for his acceptance. Overwhelmed by the forces against him, he took this document in his hand and threw himself on the ground in the silence of apparent submission.

1079 жылы мойындаған

Мен, Беренгарий, жүрегіммен сенемін және ашық мойындаймын, құрбандық тақтасына қойылған нан мен шарап, қасиетті дұғаның құпиясы және Құтқарушымыздың сөздері арқылы, Иеміз Иса Мәсіхтің нағыз және дұрыс, өмір сыйлайтын еті мен қанына толығымен айналады; және дарудан кейін, бұл – әлемнің құтылуы үшін, Күңгіртке ілінген және Әкенің оң жағында отырған, Құдай анасынан туған Мәсіхтің нағыз денесі; және оның қабырғасынан аққан Мәсіхтің нағыз қаны; бұл ғибадаттың белгісі мен күші арқылы ғана емес, оның өзінің табиғаты мен нағыз мәнісі бойынша. Осы жиынтықта жазылғандай, мен оқыдым және сіз түсіндірдіңіз. Мен осылай сенемін және бұл сенімге қарсы ешқандай нәрсе үйретпеймін. Маған Құдай және осы қасиетті Құдайдың Ізгі хабары көмектессін!