Кіріспе

Иран жұмысшы коммунистік партиясы (حزب کمونیست کارگری ایران) – 1991 жылы құрылған саяси партия. Партия Иран Ислам Республикасын құлатуды және оның орнына социалистік республика құруды мақсат етеді. Партияның басты ұрандары: "Азаттық, теңдік, жұмысшылардың үстемдігі", "Ислам Республикасына қарсы!", "Социалистік республика үшін!" және "Социализмнің негізі – адам". WPI-ге тәулік бойы жұмыс істейтін New Channel телеарнасы тиесілі, ол негізінен парсы тілінде хабар таратады, сонымен қатар ағылшын, күрд және әзербайжан тілдерінде де бағдарламалар көрсетеді. Коммунистік жастар ұйымы – WPI-нің жастар бөлімі. Ұйымның қазіргі жетекшісі – Хамид Тақваи.

Мәртебе

WPI Иранда, Ислам Республикасына қарсы басқа да партиялар сияқты тыйым салынған. Бірақ, партияның мүшелері Иран қоғамының жұмысшы, студент, әйелдер және басқа да топтарында кездеседі. Партия Батыс елдерінде өкілдікке ие; Германияда, Ұлыбританияда, Швецияда, Нидерландыда, Норвегияда, Францияда, Финляндияда, Данияда, АҚШ-та, Канадада, Түркияда және Австралияда ресми ұйымдары бар. Осы елдерді база ретінде пайдаланып, WPI ирандық қауымдастықпен бірлесіп, Ислам Республикасын құлату мақсатын іске асыру үшін жұмыс істейді.

Қор

WPI 1991 жылы Иран Коммунистік партиясының бірқатар мүшелері жаңа партия құру мақсатымен кеткеннен кейін құрылды. Партияның негізін қалаушысы және басшысы Мансур Хекмат болды, ол 2002 жылдың 4 шілдесінде қайтыс болды. Партияның құрылтай хаттамасына төрт адам қол қойды: Мансур Хекмат, Курош Модарреси, Реза Могадам және Ирадж Азарин. Кейіннен осы үш адам партиядан шығып кетті.

Басшылық туралы пікірталас

2002 жылы Мансур Хекмат қайтыс болғаннан кейін партияда жаңа басшыны жариялау қажеттігі туралы пікірталас туды. Бұл екі топтың құрылуына әкелді: бірі Хамид Тақуаиді қолдады, ол "ұжымдық басшылықты" қорғады, екіншісі Короош Модарессиді қолдады, ол партияның дереу басшы таңдауы керек деп есептеді. Содан кейін Орталық комитет дереу басшы сайлау туралы шешім қабылдады. Тақуаи мен Модаресси өзінің кандидатураларын ұсынды, нәтижесінде Короош Модаресси сайланды. Партияның 4-ші съезінде Модаресси басшылыққа қайтадан түспеді, Хамид Тақуаидің пайдасына қызметтен кетуге ниеттенгенін мәлімдеді, ол жалғыз кандидат болғандықтан автоматты түрде тағайындалды.

2004 жылдың тамызында ірі бөліну

Басшылықты анықтау жөніндегі пікірсайыстардың нәтижесінде 2004 жылдың тамызында Орталық Комитет мүшелерінің жартысынан астамы және Күрдістан комитетінің көп бөлігі партиядан шығып кетті. Кетіп қалғандар саяси бюро төрағасы болған Короош Модарессиді өздерінің басшысы етіп таңдады. Бұл қадамды Ирак Жұмысшы Коммунистік партиясының басшылығы қолдады. Олар бірігіп, Иран Жұмысшы Коммунистік партиясы «Хекматист» деген жаңа партия құрды. Олар Мансур Хекматтың идеяларына жақын екендерін мәлімдейді, бірақ бұл туралы WPI басшылығы жоққа шығарды, олар Хекматтың идеяларының нағыз ізбасарлары екендерін жариялады. Екі партия арасындағы қақтығыс әлі де жалғасуда, ал WPI басшылығы кейде WPI H партиясын сарказммен «Хекматизмге қарсы» деп атайды. Ал WPI H партиясы WPI партиясының «дәстүрлі солшылдыққа» қайта оралып, «халықшыл» партияға айналғанын мәлімдейді.

Достық топтар мен науқандарға қатысу

Партия құрылғаннан бері, ӘПП мүшелері мен кадрлары түрлі мәселелер бойынша көптеген ұйымдар мен науқандар құрып, оларға қатысты. Мұндай ұйымдар көбінесе партияға өте жақын. Олар: Коммунистік жастар ұйымы. Халықаралық Иран босқындары федерациясы, «Хамбастеги» (бірлік) деген атпен белгілі, ӘПП құрылғанға дейін құрылған, бірақ қазіргі күні партияға жақын ірі ұйым. IFIR босқындардың, әсіресе Ираннан келгендердің құқықтары үшін күреседі. IFIR парсы тілінде «Hambastegi Haftegi» (Апталық ынтымақтастық) деп аталатын апталық және «Hambastegi Mahane» (Айлық ынтымақтастық) деп аталатын айлық газет шығарады. «Children First Now» ұйымы «Children First» (Мансур Хекмат пен Сорая Шахаби құрған) ұйымынан туындап, Ирандағы балалардың құқықтарын қорғау науқаны болып табылады. Ол «Koodakan Moqadamand» (Балаларға басымдық) атты парсы тіліндегі газет шығарады. Лондон Маркс қоғамын Мансур Хекмат пен Короош Модарреси 2004 жылдың тамызында ӘПП-де болған үлкен бөліністен кейін ұзақ пікір-таластардан соң құрды. Ол ӘПП-мен тығыз байланыста жұмыс істейді. Қоғам марксизмдегі теориялық мәселелерге назар аударады. Басқа Маркс қоғамдары (ӘПП-ге жақын) Канада сияқты басқа елдерде де құрылған. «Anjomane Zede din» (Дінге қарсы қоғам) – 2005 жылдың тамызында құрылған секулярлық топ. Ол ӘПП-ге өте жақын және парсы тілінде «Sekolar» деп аталатын өзінің газетіне ие.

Бауырлас партиялар

Ирактың солшыл жұмысшы коммунистік партиясы (LWPI) 2004 жылы ІЖКП-дегі (WPI) үлкен жарылыстан кейін құрылды. Ол ІЖКП-нің (WPI) серіктес партиясы. LWPI-нің қазіргі жетекшісі Осам Шукри ІЖКП-нің (WPI) Орталық комитеті мен Саяси бюро мүшесі болып табылады.