Питер Хёэг: Даниялық жазушының өмір мен шығарма жолы
Peter Høeg
Даттық жазушы Петер Хёг (1957 ж.т.) «Қарды сезіну» романымен танымал. Теңізші, балерина, актер болған өмірі шығармаларына әсер еткен. Әдебиетті зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық көркем әдебиет жазушы (1957 жылы туған)
Danish writer of fiction (born 1957)
Питер Хёг (Peter Høeg) (1957 жылдың 17 мамырында туған) – Даниялық көркем әдебиет жазушы. Ол "Мисс Смилланың қарға деген сезімі" (1992) романымен ең көп танылған.
Peter Høeg (born 17 May 1957) is a Danish writer of fiction. He is best known for his novel Miss Smilla's Feeling for Snow (1992).
Ерте өмір
Хоге Данияның Копенгаген қаласында дүниеге келген. Жазушылыққа келмес бұрын, ол теңізші, балет бишісі және актер болып жұмыс істеген (сонымен қатар, қылышбаздық және тау шаруасымен айналысқан) – осы тәжірибелерін ол романдарының құрамына енгізеді. Ол Копенгаген университетінде даниялық әдебиеттанушы, композитор және жазушы Питер Брасктың басшылығымен әдебиетті оқыды. Жекелей қиындыққа тап болғаннан кейін, ол бай адамдардың яхталарында теңізші болып бір жыл жұмыс істеп, 1984 жылы Копенгаген университетін әдебиет магистрі дәрежесімен аяқтады.
Høeg was born in Copenhagen, Denmark. Before becoming a writer, he worked variously as a sailor, ballet dancer and actor (in addition to fencing and mountaineering)—experiences that he uses in his novels. He studied literature at the University of Copenhagen under Peter Brask, a Danish literary scholar, composer and author. After a personal crisis, he spent a year working as a sailor on wealthy people's yachts, before returning to graduate with a Master of Arts in Literature from the University of Copenhagen in 1984.
Мансап
Питер Хёэг 1988 жылы өзінің алғашқы романы "Дания армандарының тарихы" атты туындысын шығарды, ол өте жағымды пікірлерге ие болды. Ол сол кезде жеке өмірін қорғауға шешім қабылдады. Келесі бес жыл ішінде ол "Түнгі әңгімелер" әңгімелер жинағын және "Мисс Смилланың қарға сезімі" (1992), "Шекарадағылар" (1993) романдарын жазып, жариялады. "Мисс Смилланың қарға сезімі" Хёэгке бірден халықаралық әдеби даңқ әкелді. 1993 жылы ол "De måske egnede" (ағылшын тілінде: Borderliners) кітабы үшін Дания кітап сатушыларының "Алтын лавр" (De Gyldne Laurbær) сыйлығы мен Дания сыншыларының әдебиет сыйлығын жеңіп алды. "Әйел мен маймыл" романына тым жылы қабылдамағаннан кейін 1996 жылы Хёэг көзден жасырынды.
Peter Høeg published his first novel, A History of Danish Dreams, in 1988 to very positive reviews. He decided at that stage to protect his personal life. Over the next five years he wrote and published the short story collection Tales of Night, and the novels: Miss Smilla's Feeling for Snow (1992), Borderliners (1993). It was Miss Smilla's Feeling for Snow that earned Høeg immediate and international literary celebrity. In 1993 he won the Danish booksellers award De Gyldne Laurbær (The Golden Laurel) and the Danish Critics Prize for Literature for his book De måske egnede (English title: Borderliners). Høeg virtually disappeared in 1996 after the lukewarm reception of The Woman and the Ape.
Қайту және "Тыныш қыз" жанжалы
2006 жылы Хёг 10 жылдан кейін алғашқы романы – «Тыныш қызбен» қайтадан көзге түсті. Жарияланған кезде Данияда оның қабылдануы ең жақсы жағдайда ара-тұра болды, ал романды көбінесе тым күрделі немесе тым постмодернистік деп санады. Хёг бұл реакцияға таң қалды және кітаптың күрделілігі «Inception» немесе «Memento» сияқты фильмдерге ешқандай жақын емес екенін айтты. Норвегиялық жазушы Ян Кьярстад кітапты қорғап, былай деді: «Мені таң қалдыратыны, Пётр Хёг сияқты қабілетті, зор интеллектке, ой-өріске және түпнұсқалыққа ие адамның жазған романына осындай ұсақ-түйекшілік пен ашу-ызамен қарауы. Осындай жомарт, ашық кітапты соншалықты қатаңдықпен, жабық оймен және қайтадан: менің кең ойлы ескі Даниямда қалай қарсы алуға болады?» 2007 жылдың қазан айында даниялық әдеби сыншы Пол Бехрент «Ден Хеммелидж нота: Ти капитлер ом små тинг дер forandrer alt» («Сырлы нота: бәрін өзгертетін шағын нәрселер туралы он тарау») атты кітап жариялады. Онда ол «Тыныш қызға» салқын қабылдануының себебі оның күрделілігі мен ауқымында екенін түсіндірді, сыншылар, Бехрент пікірінше, оны түсінбеді. 2014 жылы оның соңғы кітабы «Сьюзан эффектісі» («Effekten af Susan») Данияда жарық көрді. «The Economist» бұл кітапты «әлеуметтік құлдырау, экологиялық апат және басқармадан тыс адамдардың қолындағы атом қаруы» туралы «жоғары идеялы триллер» деп сипаттады.
Høeg resurfaced in 2006 with The Quiet Girl, his first novel in 10 years. At the time of its publication, its reception in Denmark was mixed at best, and the novel was generally disregarded as being either too complex or too postmodern. Høeg was surprised by the response and has since said the complexity of the book was nowhere near that of films like Inception or Memento. Norwegian author Jan Kjærstad defended the book, saying: "it surprises me that a novel written by someone of Peter Høeg’s calibre, with such great intelligence, so much thought and originality, should be treated to such outpourings of pettiness and virulence. How could such a rollicking, generous, open book be greeted with so much gravity and severity, such closed minds and again: in my broad minded old Denmark?" In October 2007, the Danish literary critic Poul Behrendt published a book entitled Den Hemmelige Note: Ti kapitler om små ting der forandrer alt (The Secret Note: Ten Chapters on Little Things That Change Everything), in which he explains that the cold reception of The Quiet Girl was due to its complexity and scope, which the critics, according to Behrendt, didn't understand. In 2014, his latest book, The Susan Effect (Effekten af Susan) was published in Denmark. The book is described by The Economist as a "high concept thriller" featuring social breakdown, environmental disaster and atomic weapons in rogue hands.
Стиль
Хёг әдеби стиль тұрғысынан жіктеу қиын деген беделге ие. Оның барлық туындылары стиль жағынан бір-бірінен мүлдем өзгеше, және постмодернизм, готика, сиқырлы реализм сияқты түрлерге жатқызылады. Мысалы, «Мисс Смилла» скандинавиялық нуар ретінде саналса, «Сюзан эффектісінде» Свендсен отбасының басынан өткен оқиғасындағыдай, сиқырлы элементтер кездеседі, олардың әрқайсысының сюжетте бір түрлі супер қабілеті болған. Алайда, тақырыптық тұрғыдан олардың арасында бір байланыс бар; Хёгтің шығармалары көбінесе өркениеттің дамуының салдарымен айналысады. Бір сұхбатында Хёг өзінің жазу процесіне терең ойланумен келетінін, және бұл "медитациялау, содан кейін жазу, қайта медитациялау және тағы да жазу" үлгісін қамтитынын айтты.
Høeg has a reputation for being hard to place in terms of literary style. All his works are stylistically very different from one another, and have been labelled postmodern, gothic, magical realist, to mention a few. While Miss Smilla, for instance, was classified as Nordic noir, The Susan Effect featured magical elements such as in the case of the Svendsen family, which possessed one superpower or another in the narrative. There is a thread to be found, however, in terms of theme; Høeg's work often seems to deal with the consequences of the progress of civilisation. In an interview, Høeg said that he follows a contemplative approach to his writing practices and this involved a pattern "of meditating, then writing, then meditating and then writing again."
Жеке өмір
Хоге Копенгагенде өскен, қазір Ютландияның Нёрре Снеде қаласында тұрады. Оның төрт баласы бар. 1996 жылы ол Lolwe қорына негіз салды, ол үшінші дүние елдеріндегі әйелдер мен балаларға, әсіресе Африкада және Тибеттен шеттегендердің аймақтарында қаржылық көмек көрсетеді.
Høeg grew up in Copenhagen and lives now in Nørre Snede in Jutland. He has four children. In 1996 he established the Lolwe foundation which provides financial assistance to women and children in the third world, especially in Africa and Tibetan exile areas.