Кіріспе

Ән айтудың немесе музыкалық аспаптарда ойнаудың дәстүрден тыс әдістері

Музыкада кеңейтілген техника – бұл әдеттен тыс, дәстүрлі емес немесе қалыптан шыққан ән айтудың немесе музыкалық аспаптарда ойнаудың әдістері, олар арқылы ерекше дыбыстар немесе тембрлер алынады. Композиторлардың кеңейтілген техниканы қолдануы заманауи музыкаға ғана тән емес (мысалы, Гектор Берлиоздың «Симфония фантастикалық» шығармасындағы col legno қолданысы – кеңейтілген техника), және ол композициялық мектептер мен стильдердің шегінен асып түседі. Кеңейтілген техникалар халық музыкасында да кеңінен таралған. Көптеген джаз орындаушылары түрлі кеңейтілген техникаларды белсенді пайдаланады, әсіресе еркін джаз немесе авангард джаз сияқты соңғы стильдерде. Импровизациялық музыкамен айналысатын музыканттар да кеңейтілген техниканы жиі қолданады. Кеңейтілген техникалардың мысалдары: скрипканың көпірінің астынан немесе екі түрлі смычокпен илеу, үрмелі аспапта клапанды басу, ауыздықсыз үрмелі аспапқа үрлеу және үрлеу, немесе фортепианоның ішектеріне заттарды қою. ХХ ғасырда кеңейтілген техниканы дамытқандардың қатарында Генри Коуэлл (пернелерде қолдар мен дененің басқа бөліктерін пайдалану, фортепианоның ішінде ойнау), Джон Кейдж (дайын фортепиано) және Джордж Крамб бар. Құйрықты квартет үшін заманауи американдық шығармаларды насихаттауда белсенділік танытқан Кронос квартеті аспаптардан дыбыс алу мүмкіндіктерін кеңейтетін музыканы жиі орындайды.

Ағза

Жарым-жартылай тартылған аялдамалармен ойнау (бұл әсер тек толық механикалық жүйеде және слайдерлік желқоймасы бар органдарда ғана болады). Бір немесе бірнеше нотаны басқан күйде аялдамаларды өзгерту (көптеген органдарда мүмкін, бірақ толық механикалық жүйеде және слайдерлік желқоймасы бар органдарда ең тиімді).