Кіріспе

Curtea de Argeș – Румыниядағы муниципалитет, Аргеш өзенінің сол жағалауында, Оңтүстік Карпаттар (Фагараш таулары) аңғарымен ағатын жерде, Питештиден Турну Рошу өткеліне дейінгі теміржол бойында орналасқан. Аргеш облысының құрамына кіреді. Қала Ноаптеш атты бір ауылды да басқарады. 1947 жылдың 7 шілдесінде Куртеа де Аргеш қаласында 20 минут ішінде рекордты жауын-шашын жауды, бұл әлемдік рекорд болып табылады.

Этимологиясы мен атаулары

Қазіргі атауы, сөзбе-сөз "Аргеш өзені бойындағы сарай", қаланың бұрынғы Валахия астанасы болған мәртебесін көрсетеді. Кейбір тарихшылар Аргеш өзенін ежелгі "Ордессос" өзенімен байланыстырады, алайда атау осы есімнен туындаған болуы екі күдік. Бұл жерде билеуші отырғандығы туралы ең ерте археологиялық дәлелдер 13 ғасырға дейін жетеді. Валахиялық жылнамалар дәстүрі венгр құжаттарынан өзгеше: олар Басараб I есімін атамайды, керісінше, Аргешті 1290 жылы Трансильваниядан Карпат тауларын кесіп өтіп келген Раду Негру құрғандығын айтады, ол Куртеа де Аргеш және Кампулун қалаларын іргесін қалады.

Құлдырау

Бұл Аргеш соты Валахияның Мирча I-ге дейінгі Валахия билеушілерінің резиденциясы болды. Неаго Басарабтың тұсында Куртеа де Аргеш монастыры салынғаннан кейін, Валахия билеушілері оны жақсы көріп, сый-сыяпаттардан (қаланың жерінің бір бөлігі) өзге қалаға құқықтар берді. Монастырь базарда сот отырыстарын өткізіп, кеден үйлері мен диірмендер салуға рұқсат алды. Бұл қаланың тәуелсіздігін әлсіретіп, экономикалық құлдырауға алып келді. 1920-1930 жылдары Штефанеску Гоанга ағайындары Михаил мен Флориан қаланың инфрақұрылымын жаңғыртуға үлес қосты. Михаил Штефанеску Гоанга қала әкімі ретінде қаланың алғашқы асфальтталған жолдарының, пошта кеңсесінің және орталық базардың салынуын қадағалады. Флориан Штефанеску Гоанга Куртеа де Аргеш қаласында Бабеш-Болай университетінің жазғы мектебін ашты, ол кейін Румыниядағы ең беделді мектептердің бірі – Colegiul Național Vlaicu Vodă din Curtea de Argeș атанды. Коммунистік режим кезінде мемлекеттік индустриализация қалада бірнеше ірі зауыттардың салынуына әкелді, олар ауыл шаруашылығы протеиндерінің, фарфордың және тоқыма өнімдерінің ірі өндірушілеріне айналды. 1990 жылдары коммунистік кезеңдегі көптеген өнеркәсіптер жабылды, бірақ Куртеа де Аргеш тоқыма және жоғары сапалы сән өндірісінің орталығы болып қала береді.

Аргештің латын епархиясы

XIV ғасырдың алғашқы онжылдықтарында Саксониядан келген неміс католиктерінің тобы Трансильвания (Мажарстан) католик епископының құзырына өткізіліп, қалаға қоныстанды. 1381 жылы Аргеш латын епархиясы құрылды, ол Валахиядағы жалғыз католик епископтығы болып, Калокса венгрлік митрополиясының қарасты епархиясы еді. Оның басшыларының есімдері белгілі емес. 1519/20 жылдары (Православ митрополиясы таратылғаннан кейін) ол таратылды, ал оның аумағы 1590 жылы Бакау епархиясын құру үшін пайдаланылды. XVII ғасырда жергілікті католиктердің саны азайғандықтан епископтық Бакауға көшті.

Аргеш православиелік архиепископлығы

1396 жылы Константинопольдің Экуменикалық Патриархы Каллист I билігімен Аргеш грек-православ архиепископтығы құрылды, бірақ Болгарияның Охрид Патриархаты оған дау айтты. Православ митрополитінің тақтысы 1517 жылы католик епископтығының қызметі аяқталуға аздай қалғанда Тарговиштеге көшірілді. Дегенмен, 18 ғасырдың соңында ол Валахия және Добруджа митрополиясының қарауындағы қазіргі Румын православиелік Аргеш және Муссел архиепископтығының орнына қайта айналды.

Белгілі шіркеулер

Қалада бірнеше ортағасырлық шіркеулер (соның ішінде Curtea de Argeș соборы) орналасқан, ол 18 ғасырдың соңынан бері қайтадан православие епископтығы болып табылады. Ең маңызды шіркеу – Басараб I салған Әулие Николай шіркеуі, ол 2003–2004 жылдары толығымен қайта жаңартылды. Бұл шіркеу тас қамалға ұқсайды және жер астындағы жолдар арқылы жақын маңдағы төбедегі қарауыл мұнарасымен байланысты. Көкшетау хан сарайының қираған қалдықтары әлі де көрініп тұр. Бұл туралы Александру Одобескудың "Doamna Chiajna" шығармасында айтылған. Румынияның ең танымал және мәңгілік аңыздарының бірі – Мештерул Маноле аңызы осы монастырьдің құрылысымен байланысты.