Кіріспе

1967 жылғы әндер циклі және кітап

Әндер циклі, кітап және жазу

"Жол әрқашан жалғасады" әндер циклі алғаш рет 1967 жылы ноталар жинағы және аудиожазу ретінде жарық көрді. Музыка авторы – Дональд Сванн, ал сөздері Дж.Р.Р.Толкиннің Ортажерде туралы жазбаларындағы өлеңдерден, әсіресе "Сақиналар Иесі" кітабынан алынған. Әндер циклінің атауы жинақтың бірінші әні "Жол әрқашан жалғасады" атауынан алынған. Әндер тізбек бойынша орындалғанда бір-бірімен үйлесімді болу үшін жасалған. Тоғызыншы ән "Лүтиен Тинувиэль" негізгі тізбекке емес, қосымшаға қосылды. Сванн осы циклді Толкинге орындап көрсетті, ол музыканы, Квенья тіліндегі "Намарие" әнінен басқа, мақұлдады; ол оны грегориандық ән үлгісінде орындауды ұсынды және өзі ырғақтап берді; Сванн сол әуенді әнге пайдаланды.

Өмірбаян

Дж. Р. Р. Толкин – ағылшын әдебиетінің ғалымы, тіл білімі мен орта ғасырларға қатысты зерттеулер жасаған, оның ішінде орта ғасырлық тіл мен поэзияға, әсіресе англосаксондық Англия мен Солтүстік Еуропаға қызығушылық танытқан филолог. Оның "Бейовульф" сияқты еңбектер туралы кәсіби білімі "Орта Жер" атты фантастикалық әлемін қалыптастырды, соның ішінде "Жүзіктер Иесі" романына да әсер етті. Толкиннің келісімімен Дональд Сванн "Жүзіктер Иесі" кітабынан алынған Толкиннің өлеңдеріне музыка жазды, осылайша ән циклы құрылды. Көп бөлігі ағылшын халықтық немесе дәстүрлі музыкасына ұқсайды. Бір ғана ерекшелік – Толкиннің өзі жазған мелодияға негізделген "Намариэ" квеня тіліндегі ән; ол григориан әндерімен де байланысты. Сванн екінші басылымның алғы сөзінде, бұл ән циклын Приссила Толкиннің бағында Толкинге орындап көрсеткенін айтады. Толкин "Намариэ" әнінен басқа барлық музыканы мақұлдап, әуенінің үлгісін берді; Сванн осы үлгіні әнге пайдаланды.

Мазмұны

Әндердің ноталары кітаптың көп бөлігін құрайды, 2002 жылғы басылымда 1–62 және 78–84 беттерде.

Әндер тізімі

1967 жылғы ән циклі (LP және CD-де шығарылған) келесідей. Кілттер берілген, бірақ Суанн үшінші басылымның алғы сөзінде транспозицияның қабылдануға болатынын атап өтті. + Ән циклы ToC CD Атауы Көзі Тілі Кілт Темп Ритм 1 1 "Жол мәңгі жалғасады" LOTR, 1-кітап, 1-тарау "Көптен күткен той" және 3-тарау "Үш дос" ағылшын E flat major Орташа 2 2 "Жақын оттағы от қызыл" LOTR, 1-кітап, 3-тарау "Үш дос" ағылшын G мажор Шабытты 3 3 "Тасаринандың шалғынды далаларында" LOTR, 3-кітап, 4-тарау "Treebeard" ағылшын D минор Қатаң, бірақ жылдам емес 4 4 "Батыс жерлерінде" LOTR, 6-кітап, 1-тарау "Cirith Ungol мұнарасы" ағылшын F мажор Тұрақты 5 5 "Namárië" LOTR, 2-кітап, 8-тарау "Лориенге қоштасу" Толкин жазған грегориандық үлгі Квенья A мажор Еркін (белгіленбеген) 6 6 "Мен оттың жанында отырамын" LOTR, 2-кітап, 3-тарау "Сақина оңтүстікке келеді" ағылшын D мажор Жұмсақ ағыс 7 8 "Errantry" The Adventures of Tom Bombadil ағылшын D мажор Жеңіл қозғалыспен келесі әндер CD-ге қосылды (бірақ LP-ге емес) бірінші басылымнан кейін. "A Elbereth Gilthoniel" әні 6-шы ән, "Мен оттың жанында отырамын" әнінің жалғасы болып табылады, бірақ CD-де жеке трек ретінде келген. "Lúthien Tinúviel" әнінің мәртебесі белгісіз: ол мазмұнда 9-шы ән ретінде көрсетілген, бірақ негізгі циклге емес, қосымшаға орналастырылған, және оны D мажорда орындау арқылы негізгі тізбекке қосуға болатыны айтылған, бұл кілтті Суанн "баритонға арналған кілт" деп сипаттаған. + Қосымша әндер ToC CD Атауы Көзі Тілі Алғашқы пайда болу Кілт Темп Ритм (6-шы әннің соңында) 7 "A Elbereth Gilthoniel" LOTR, 2-кітап, 1-тарау "Көптеген кездесулер" Синдарин 3-ші басылым, 2002 (("Мен оттың жанында отырамын" әнінің жалғасы)) 8 9 "Билбоның соңғы әні (Сұр портында)" Толкиннің хатшысы Маргарет Джой Хиллге оның қайтысынан кейін сыйланған ағылшын 2-ші басылым, 1978 G мажор Баяу ағыс 9 (Қосымша) 10 "Lúthien Tinúviel" The Silmarillion, 19-тарау "Beren және Lúthien туралы" ағылшын 3-ші басылым, 2002 F мажор Poco appassionato

Музыкалық емес материалдар

[[Файл:Толкиннің "Жол әрқашан жалғасады" кітабындағы артқы бөлігінің безендіруі. jpg|thumb|center|upright=2.2|Кітап үшін Толкин жасаған сәндік безендірулердің бірі

Сонымен қатар, Толкин әрбір нота бетінің жоғарғы және төменгі бөлігіне эльф жазуымен безендірулер, ал өлеңдердің соңындағы бос орындарға – шеберліктер қосты.

Жариялану тарихы

"Жол үнемі жалғасады: ән циклі" кітабының алғашқы басылымы 1967 жылғы 31 қазанда АҚШ-та жарық көрді. 1967 жылғы 12 маусымда "Middle Earth жырлары мен өлеңдері" атты LP пластинка жарық көрді, онда Дональд Сванн фортепианода, ал Уильям Элвин ән салып орындады. Пластинканың бірінші жағында Толкиннің өзі "Том Бомбадильдің оқиғалары" кітабынан алты өлең оқыды. Екінші жақтағы алғашқы трек – Толкиннің "Жұмақтың тілегі" ("A Elbereth Gilthoniel") дұғасының бір бөлігін оқуы, ол "Сақиналар мырзасы" кітабының 2-тарауы, 1-бөлімінде кездеседі. Екінші жақтың қалған бөлігі Сванн мен Элвин орындаған ән циклінен тұрды. LP пластинкасын Caedmon Records (TC 1231) шығарды. 1978 жылы жарық көрген "Жол үнемі жалғасады" кітабының екінші басылымына "Билбоның соңғы әніне" музыка қосылды. Бұл ән жеке түрде де жарық көрді. 1993 жылы жарық көрген үшінші басылымға "Сильмариллерден" ("The Silmarillion") "Лүтиен Тинувиэль" әніне музыка қосылды, ол бұрын "Дональд Сванн жырлары: I том" жинағында жарияланған болатын. "Жол үнемі жалғасады" кітабының үшінші басылымы 1967 жылғы LP пластинкасынан ән циклін (бірақ Толкиннің оқуларын емес) көшірген CD-мен бірге шықты. CD-ге екі жаңа жазба да қосылды. Үшінші басылым 2002 жылы Harper Collins баспасынан қатты мұқабамен қайта басылды, ол 1993 жылғы басылыммен бірдей мәтін мен CD-ге ие болды. 1995 жылғы 10 маусымда Голланд Толкин қоғамының қолдауымен Ротердамда баритон Ян Кредиет, EnSuite камералық хоры және пианинода Александра Свемер ән циклін орындады. Бұл концерттің CD-сі шектеулі таралыммен жарық көрді.

Талдау

Ричард Леонбергердің айтуынша, Сванн тоғыз пьесаны 12 жылдың ішінде жазған. Ол 1965 жылы Иерусалимге жақын Рамалла қаласында «Сақиналар мырзасы» кітабынан жеті өлеңді музыкаға қоюмен бастады. Олардың ішінде Эльберет Гилтониэль және О Орофарне, Лассемиста, Карнимирие болды; ол соңғысын бірінші басылымда Намариемен алмастырды, өйткені ол Генри Перселлдің «Дидоның азасы» атты шығармасына тым ұқсас деп санады. Музыка ғылымының маманы Эмили Сулка ән циклының Сванн мен оның әйелінің Толкиннің жазбаларын ұнатуына және алты өлеңін музыкаға қоюына байланысты туғанын атап өтті. Толкинге бес күй ұнады, бірақ алтыншысының орнына Грегориан әніне ұқсас мелодияны ұсынды. Ол сондай-ақ, Сванн әндердің арасында қол соғусыз, бір топ ретінде орындалуын қалағанын айтты. Оның пікірінше, циклдің тақырыбы – саяхат: жүріп кететін әндер белгісіз жерлерге саяхатқа шығады, бірақ үйге оралады; «Тасаринанның шөбінде» Ағашқақыстың көктемнен қысқа дейінгі көптеген елдердегі саяхаттары туралы айтылады; «Батыс жерлерінде» керісінше Сэм көңілсіз күйде бастайды, бірақ үміт сезімімен аяқталады. «Мен оттың жанында отырамын» Билбоның саяхаттары туралы ойларын бейнелейді; ол «Жол әрқашан жалғасады» әуенінің цитатымен аяқталады, бұл өлең «Сақиналар мырзасы» кітабында әртүрлі контексттерде қайталанады. Сондықтан Сулка Толкин мен Сваннның өлеңдер мен музыканы романның оқиғасын «жеке саяхат аяқталғанда да, әрқашан жалғасатын жолмен» байланыстыратынын көреді. Ол Сваннның Толкиннің өлеңдері туралы баяндамасын «өте тиімді» деп санайды. Педагог Эстель Йоргенсен «Сваннның қарапайым, халықтық және тоналды строфикалық күйлеріне таң қалды» деді. Ол таңдалған мәтіндер саяхатты және өмір жолының метафорасын көрсететінін, ал ең ұзақ өлеңмен – «Жолдастық» өлеңімен аяқталатынын атап өтті, онда саяхатшы бір саяхатын аяқтап, келесісін бастайды. Оның пікірінше, «Тасаринанның шөбінде» оқиғасы Ағашқақыстың күшін және төзімділігін көрсетеді, бірақ Толкин атап өткен ән айту сапасын емес, сондай-ақ энттерге эльфтердің музыкасының әсер еткенін де көрсетпейді. Музыкалық білім беру үшін Йоргенсен Питер Джексонның «Сақиналар мырзасы» фильмдерінің танымалдылығы Толкиннің мифологиясын Толкиннің прозасы, поэзиясы, фильмі және музыкасы арқылы зерттеуге мүмкіндік беретінін жазады. Ол поэзияны Сваннның орындауымен салыстыруға болады деп ойлайды; және «оқушылар мәтіндер үшін өздерінің әуендерін импровизациялай алады, жаза алады, орындай алады және жаздыра алады» немесе әндер пайда болатын өздерінің әңгімелерін жазып, орындай алады. Ол Ортажерде ән айтудың табиғи және қуанышқа толы болғанын айтады, өйткені ол дыбыс күшейткіштердің пайда болуынан бұрын адам дауысының стилін өзгерткен.