Кіріспе

Орта ғасырлық Жапониядағы әлеуметтік мәртебе түрі, міндеттері мен артықшылықтары бар.

Гокенин (御家人) бастапқыда Камакура және Муромачи кезеңдеріндегі шогунаттың вассалы болды. Қорғау және джито (манор иелері) болу құқығы үшін гокенин бейбіт уақытта императорлық сарай мен Камакураны қорғау міндетіне ие болды. Соғыс кезінде ол өз әскерімен сёгунның туы астында соғысуға міндетті болды. VII-X ғасырларда Жапонияда қолданылған рицурё заң жүйесінде кенин ("үй адамы") – заңды түрде отбасының меншігі саналған, бірақ сатылмаған, мұрагерлікпен берілетін және құлдардан айырмашылығы, белгілі бір құқықтары бар адам еді. Жапон орта ғасырларының басынан бастап, иелер мен вассалдар арасындағы қарым-қатынас, тіпті қандық байланыс болмаған жағдайда да, ата-бабалардың байланысы ретінде қарастырылды, мұнда әр тарап алдыңғы буынның құқықтары мен міндеттерін мұралайтын болды. Екі тарап та өздерінің қарым-қатынастарын туыстық сезіммен сипаттап, сөйлейтін, сондықтан гокенин термині қолданылды, ал Хэйан кезеңінен кейін құрметті білдіретін "го" префиксі қосылды. Бұған дейін Камакура сёгуны Минамото но Йоритомо 1180 жылы билікке жол ашу үшін жорылын бастағанда осы терминді және рөлді енгізген деп есептелді. Азума Кагами, шогунаттың күнделігі, осы терминді алғашқы жазбаларынан бастап қолданады. Дегенмен, гокенин мәртебесінің және вассалдық тіркелімдердің алғашқы сенімді құжаттық дәлелі 1190-шы жылдардың басына жатады, сондықтан вассалдық ұғымы шогунаттың алғашқы он жылында белгісіз болып қалған сияқты.

Камакураның құлдырауы

Гокенин вассалдары – бұрынғы шоэн иелерінің, бұрынғы шаруалардың немесе бұрынғы самурайлардың ұрпақтары еді. Олар Минамото но Йоритомоның Тайра кланына қарсы әскери науқандары барысында оның әскерінде көзге түсіп, жеңіске жеткен соң сыйлық алған. Камакура үкіметі тағайындау және қызметтен босату құқығын сақтап, әйтсе де гокенин шуго мен житоны өздерінің істеріне араласпай, салық кірісін қалауынша пайдалануға еркін жіберді. Хатамотодан өзгеше, гокенин "омемие ижо" (御目見以上) мәртебесіне ие болған жоқ – яғни, оның шогунмен кездесуге құқығы болмады.