Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргеш округінің муниципалитеті, Румыния.
Municipality in Argeș County, Romania
Кымпулунг (Кымпулунг, Лангенау, ежелгі румынша Длыгополе, Длъгополе (орта болгар тілінен)), немесе Кымпулунг Мусел, Румынияның Мунтения аймағындағы Аргеш округінің қаласы. Ол Оңтүстік Карпаттың шеткі төбелері арасында, Аргеш өзенінің саласы – Тыргулу өзенімен ағатын ұзын, жақсы орманды шатқалдың басында орналасқан. Таза ауасы мен көркем табиғатының арқасында Кымпулунг танымал жазғы курортқа айналған. Қалада жиырмадан астам шіркеу, сондай-ақ монастырь мен кафедраль соборы бар, олардың екеуі де 13 ғасырда Валахияның алғашқы князі Раду Негру құрған деп есептеледі. Қала теңіз деңгейінен биік орналасқан және 19-шы және 18-шы ғасырлардан сақталған өзгермеген сәулеттік ескерімдерінің көптігімен өткеннің уақыт капсуласына ұқсайды.
Câmpulung (also spelled Cîmpulung, , Langenau, Old Romanian Dlăgopole, Длъгополе (from Middle Bulgarian)), or Câmpulung Muscel, is a city in Argeș County, Muntenia, Romania. It is situated among the outlying hills of the Southern Carpathians, at the head of a long well wooded glen traversed by the river Târgului, a tributary of the river Argeș. Its pure air and fine scenery render Câmpulung a popular summer resort. In the city there are more than twenty churches, besides a monastery and a cathedral, which both claim to have been founded in the 13th century by Radu Negru, legendary first Prince of Wallachia. The town also lies above sea level and has a lot of unchanged architecture from the 19th and 18th century making it almost a time capsule from the past.
Атауы
"Câmpulung" румын тілінде сөзбе-сөз "Ұзын дала" дегенді білдіреді, латын тілінде "Longus Campus" деп көрсетіледі. "Câmpulung" кейде "Câmpulung Muscel" немесе "Câmpu-lung" деп те аталады.
"Câmpulung" literally means "Long Field" in Romanian, rendered as "Longus Campus" in Latin "Câmpulung" sometimes is also called "Câmpulung Muscel" or "Câmpu−lung".
Тарих
Кампулунгтың жанында империя шекарасында, Лимес Трансалутануста 190–211 жылдары салынған Жидава (немесе Жидова) римдік бекінісінің қалдықтары бар; ал оның қасында, Ромула, Степениум және Ульпия Траянамен әртүрлі айқындалған римдік колонияның іздері сақталған. Қазір Grădiștea (румын тілінде «бекініс орны» деген мағынаны білдіреді) немесе Jidovi деп аталады. Толық мәтін: Hic sepultus est comes Laurencius de Longo Campo, pie memorie, Anno Domini MCCC («Мына жерде Longus Campus графы Лорантиус жерленген, ізгі естелікпен, Құдай жылдарының 1300-і»). Лорантиус, көбінесе, колонизация процесін үйлестірген адам болған. Ескі румын тіліндегі ең көне жазба құжат 1521 жылға (Неакшу хаты) дейін сақталып қалған. Хат Брашов қаласын күтілмеген Осман шабуылы туралы ескерту үшін жазылған. Сондай-ақ, хатта қала ескі румын тілінде аталады, ол түбірлеріне сәйкес славян тілінде: Dlăgopole — Длъгополь (осы мағынасы — «ұзын дала»).
Near Câmpulung are the remains of Jidava (or Jidova) Roman fort built around 190–211 AD on the frontier of the empire, the Limes Transalutanus; and just next to it, vestiges of a Roman colony, variously identified with Romula, Stepenium and Ulpia Traiana. Now called Grădiștea (meaning place of a fortress in Romanian) or Jidovi. the full text being Hic sepultus est comes Laurencius de Longo Campo, pie memorie, Anno Domini MCCC ("Here is buried count Laurentius of Longus Campus, in pious memory, Anno Domini 1300"). Laurentius was most likely the person coordinating the colonization process. The oldest known written document in Old Romanian was dated back to 1521 (Neacșu's letter). The letter was written to warn the city of Brasov of an impending Ottoman attack. The letter also names the city in Old Romanian, which was Slavic, according to its roots: Dlăgopole — Длъгополь (with the same meaning — "a long field").
Қазіргі заманның басындағы кезеңдер
Еуропада баспа машинасы танымал бола бастағанда, Матей Басараб 1635 жылы Кампулунгке баспа машинасы әкелуге қол жеткізді, онда православиелік кітаптар басылып, православиеліктерге арналған бүкіл Балқан түбегіне таратылатын болды. Бұл көп ұзаққа созылмады, 1650 жылдан кейін кітап басылғандығы туралы жазбалар жоқ. Шербан Кантакузино (1678–1688) билік еткен кезеңде Кампулунгтың католик судьяларын шығыс православиеліктерге ауыстыру үшін қысым көрсетілді. Алғашқыда қаладағы румындардың неміс отарлаушыларымен құқықтары тең болмаған, бірақ 15 ғасырға қарай екі қауым бірігіп кеткен, бұл католик аудандарына жақын салынған жаңа румын шіркеулерінен және сайланған județ-тердің арасында румындардың болуынан көрінеді. Қаладағы тағы бір қауым – Богомил болгарлары, олар Шчей ауданына қоныстанды (Шчей – славян халықтарын білдіретін ежегі румын сөзі). Қаланың оңтүстік-батысында, қазіргі Câmpul mișeilor ("Мүгедектер алаңы") деп аталатын төбеде өз шіркеуі мен диірмені бар жалқаулар колониясы орналасқан. Кампулунг Валахия феодалдық мемлекетінің алғашқы астанасы болды, қала 13 ғасырда салынған болуы мүмкін, бірақ 14 ғасырда Куртя-де-Аржеш оны алмастырды. Бран жотасы арқылы Трансильваниямен, солтүстікке қарай 24 шақырым жерде және Плоештиге дейінгі теміржол тармағы арқылы оңтүстікке қарай айтарлықтай сауда-саттық жүргізілді.
When the printing press started to get popular in Europe, Matei Basarab managed to bring a printing press in Campulung in 1635 where Orthodox books would be printed and would be sent all over the Balkan peninsula for Orthodox people. This did not last long and in 1650 there weren't records of books being printed after that. During the reign of Șerban Cantacuzino (1678–1688), pressure was exerted to change the Catholic judges of Câmpulung to Eastern Orthodox. Originally, the Romanians of the town did not have the same rights as the German colonists, but by the 15th century, the two communities were already merged, as shown by the new Romanian churches built near the Catholic areas and by the fact that some of the elected județs were Romanians. Another community in the town were the Bogomil Bulgarians, who settled in the Șchei neighbourhood (Șchei being an old Romanian word referring to Slavic people). Outside the town, in the south west, on the hill currently named Câmpul mișeilor ("Field of the cripple") was a leper colony, which had its own church and mill. Câmpulung was the first capital of the feudal state of Wallachia which might mean that the city might have been built in the 13th century, until succeeded by Curtea de Argeș in the 14th century. There was a considerable traffic with Transylvania, over the Bran Pass, 24 kilometers to the north, and with the south by a branch railway to Ploiești.
Қазіргі дәуір
Орта ғасырдан бастап 1822 жылға дейін Кампулунгтың өзділігі болды, бірақ ол 1822 жылы алынып тасталды. 19 ғасырдың соңында Кампулунгтің халқы 11 244 адамды құрады, ал басты көшелер Негру Вода, Рэулуй, Матей Басараб және Груюлуй деп аталды. Олар қала орталығымен қатар жүріп, таспен төселген, ал кейбіреулері ағаштармен көмкерілген. Үш алаң болды: Святой Илия, Шийул және Юдецелор. Святой Илия алаңы ең бастысы еді. Ал Святой Илия шіркеуінің жанында әдеттегі апталық жәрмеңке, сондай-ақ шілде айының 17-28 аралығында үлкен жылдық жәрмеңке өтті. 1950 жылы Муссел округі таратылып, Кампулунг Аргеш облысының Муссел ауданының орталығы болған аудандық қалаға айналды. 1968 жылы әкімшілік реформа кезінде қала өңірлік әкімшілік орталық мәртебесін жоғалтып, Аргеш облысының қаласы болды. Одан көп ұзамай, 1994 жылы Кампулунг муниципалитет деп жарияланды.
From the Middle Ages until 1822 Câmpulung had its own autonomy, until it was withdrawn in 1822. At the end of the 19th century Câmpulung had a population of 11,244 people, and the main streets were called Negru Vodă, Râului, Matei Basarab, and Gruiului, running parallel to the city centre and paved with cobblestones, some of them planted with trees. There were three squares Sfântul Ilie, Scheiul și a Județelor Sfântul Ilie square was the main one. And next to the church of Sfântul Ilie there was a weekly fair there, as well as a big annual fair between 17 and 28 July. In 1950 Muscel County was abolished and Câmpulung became a district town, the residence of the Muscel raion of the Argeș Region. In 1968, during the administrative reform, the city lost its status of regional administrative center, becoming a city of Argeș County. Soon after, Câmpulung was declared a municipality in 1994.