Кіріспе

Сэр Томас Стэнли (1625 - 12 сәуір 1678) - ағылшын жазушысы және аудармашы.

Өмір

Ол Гертфордширдегі Камберлоу қаласында, Сэр Томас Стэнли мен оның әйелі Мэри Хаммондтың ұлы болып дүниеге келді. Мэри Ричард Лавлейстің туысы еді, ал Стэнли Тассоны аударған Эдвард Фэрфакстың ұлымен бірге білім алды. 1637 жылы, он үш жасында, ол Кембриджге Пемброк Холлдың қарапайым студенті ретінде барып оқыды. 1641 жылы ол магистр дәрежесін алды, бірақ сол кезде Оксфордқа кеткен болуы мүмкін. Кейіннен ол заңгерлік мансапқа қадам басып, 1664 жылы заңды оқу үшін Орталық ғибадатханаға (Middle Temple) кірді. Ол бай болды, ерте үйленді және Еуропаны көп аралады. Ол көптеген ақындардың досы, серігі және қажеттілік туғанда көмекшісі болды, сонымен қатар өзі де өлең жазып, аударған. Оның портретін Сэр Питер Лелли мен Сэр Годфри Кнеллер салған; барлығында ол кем дегенде он бес рет суреттелген.

Жазу

Стенли – метафизикалық ақындардың соңғысы; Эдмунд Уоллер мен Джон Денхамнан кейінгі буынға жатқан ол, олардың поэзия мен қиял әдістеріне қарсы шықты. Ол Москус, Аусоний және Первигилий Венерис, ал замандастарынан Иоанн Секунд, Гонгора және Джанбатиста Мариноны жоғары бағалады. Стенлидің ең маңызды еңбегі – «Философия тарихы», ол Фалеспен басталатын философтардың сын тұрғысынан жазылған өмірбаяндарынан тұрады; Сократтың өміріне Аристофанның «Бұлттары» поэмасының ақындық аудармасы енді. Ол 1655-1661 жылдар аралығында үш томдық болып жарық көрді. Төртінші том (1662) «Халдей философиясының тарихы» деген атпен шықты және Жан Ле Клерк (Амстердам, 1690) оны латын тіліне аударды. Алдыңғы үш том Готфрид Олеарий тарапынан латын тілінде кеңейтілген нұсқада жарияланды (Лейпциг, 1711). 1664 жылы Стенли Эсхилдің мәтінінің монументалды басылымын шығарды. Ричард Бентли оның ғылыми еңбегін жоғары бағалап, Каллимах туралы Стенлидің жазбаларын пайдаланды деседі.

Отбасы және өлім

Стенлидің алғашқы әйелі – Флоре, Нортгемптонширдегі сэр Джеймс Эмионның қызы және ортақ мұрагері Дороти Эмион болды, олардан Томас Стенли (1650 – қайтыс болған жылы белгісіз) дүниеге келді. Дороти қайтыс болғаннан кейін Стенли Кэтрин Киллигрюге үйленді, бірақ олардан бала болмады. Ол 1678 жылдың 12 сәуірінде Лондонның Странд ауданындағы Саффолк көшесіндегі жатақханасында қайтыс болды және Сент-Мартин шіркеуіне жерленді. Оның жесірі 1689 жылы Камберлоуда қайтыс болды.