Солтүстік Америка Ұлттық Музыкасы

Кіріспе

Солтүстік Американың жергілікті халықтарының музыкасы

Солтүстік Американың жергілікті музыкасы, соның ішінде американдық индейлер мен жергілікті американдықтардың музыкасы – Солтүстік Американың жергілікті халықтары қолданатын, жасайтын немесе орындайтын музыка, оған АҚШ-тағы жергілікті американдықтар, Канададағы аборигендер, Мексиканың жергілікті халықтары және басқа Солтүстік Америка елдері кіреді – әсіресе Пуэбло және инуиттер музыкасы сияқты дәстүрлі тайпалық музыка. Жергілікті американдық топтардың дәстүрлі музыкасынан өзге, қазірде жалпыиндиандық және тайпааралық жанрлар, сондай-ақ рок, блюз, хип-хоп, классикалық музыка, кино музыкасы, регги сияқты танымал музыканың ерекше жергілікті американдық субжанрлары мен «тауық тырнағы» (chicken scratch) және Нью-Мексико музыкасы сияқты бірегей танымал стильдер де бар.

Сипаттамалары

Ән салу және перкуссия – американдықтардың дәстүрлі музыкасының ең маңызды аспектілері. Вокализация көптеген формада кездеседі, жеке және хор әнінен бастап, жауап беруге шақыру, бірыңғай және көп бөлімді әнге дейін. Перкуссиялық аспаптар, әсіресе барабандар мен сыңғырлаған аспаптар, әншілердің ырғағын тұрақты ұстап тұру үшін жиі қолданылады, олар көбінесе өз ана тілінде немесе тілден тыс дыбыстағы сөздерді (лексикалық емес дыбыстар) пайдаланады. Дәстүрлі музыка көбінесе баяу және тұрақты соққылармен басталады, олар біртіндеп жылдамдап, күшейеді, ал барабан мен сыңғырлаған аспаптардың тремолосы, айғайлар мен акценттелген үлгілер әншілер мен бишілердің орындалуына әртүрлілік пен сигнал береді. Әрбір американдық тайпа өзінің ерекше жанрлары мен стильдерімен сипатталатын болса да, көрші тайпалардың музыкасында стилдің кейбір аспектілеріне ұқсастықтар кездеседі. Бұл ұқсастықтар тайпалар арасында музыка мен аспаптар алмасылғанда одан әрі кеңейеді, сондықтан жиі қолданылатын белгілі бір ерекшеліктерді табу оңай. Әндер көбінесе шығыс мәдениетінің классикалық сегіз дыбыстық қатарынан қарапайым қатардан тұрады, көбінесе пентатоникалық немесе тритоникалық қатарда кездеседі. Дауыс кернеулі, мұрынды немесе бос болуы мүмкін, ал еркек вокалистер үшін жоғары тембрлер, фальцеттің жиі қолданылуымен сипатталады. Вокалдық вибрато, егер болса, әртүрлі дыбыстардың жылдам пульсациясынан тұрады, бұл әшекейлік эффект ретінде қолданылады. Ритмдік үлгілер көбінесе екі немесе үш өлшемде кездеседі және дауыстық ырғақтар мен синкопацияны ескереді, оларды үлгіге енгізу үшін. Шақыру мен жауап беру үлгілері вокалдық бөліктерде жиі кездеседі, ал остинато перкуссиялық бөлікке де қосылуы мүмкін. Барабандар бір қабатты, екі қабатты және қазандық барабандардан тұрады. Басқа перкуссиялық аспаптарға сыңғырлаған аспаптар мен шайқағыштар жатады, олар тасбақа қабығы сияқты заттардан жасалған. Перкуссиялық аспаптар мен вокалдан басқа, американдықтардың дәстүрлі музыкасында флейталар, сыбызғылар және ойнаушының тынысынан дыбыс шығаратын басқа да аспаптар (соңғылар, құбырлар және т.б.) жиі кездеседі. Соққыға, тартылғанға немесе иіскеуге болатын ішектері бар аспаптарға Америкада пайда болған, бірақ қазіргі заманғы халық музыкасында сирек кездесетін музыкалық садақ жатады. Басқа ішекті аспаптарға тайпалар арасында құрылымы мен құрамы әртүрлі болатын гитаралар мен скрипкалар жатады. 2016 жылы жасалған зерттеуде халық музыкасының музыкалық ерекшеліктері әлеуметтік контекст пен лирикалық тақырыптармен байланысты талданды. Франсис Денсмордың халық музыкасының жинағынан 2000-нан астам әнді талдағаннан кейін, зерттеу әндердегі махаббат, би биіктігі, дыбыстың әртүрлілігі және тесситура сияқты тақырыптар арасындағы байланысты анықтады. Махаббат әндері жоғары тесситуралармен және кеңірек мелодиялармен, үлкен интервалдармен және диапазондармен сипатталуы мүмкін. Олар көбінесе «көкпейіл» деп есептеледі: кету, жоғалту немесе сағыну туралы. Бұл лирикалық тақырып пен салыстырмалы түрде баяу мелодиялық қозғалыс пен төмен динамика арасындағы байланысты түсіндіреді. «Мокасин, қол және жасыру таяғы немесе сүйектерді жасыру ойындары» сияқты жасыру ойындарының әндері орташа ұзақтығы айтарлықтай төмен және дыбыстың диапазоны мен әртүрлілігі аз. Олар сондай-ақ «сауықтыру әндерінің» тар диапазоны мен салыстырмалы түрде төмен ноталардың қайталануы, сауықтыру әні орындалған кезде ыңғайсыздықты жеңілдету үшін тыныштық дыбысын жасауға бағытталғанын анықтады. Белгілі бір халықтардың музыкасына қатысты, Юман табиғатының әндері көбінесе кішігірім диапазонда, төмен түсетін мелодиялық қозғалыста және жиі қайталанатын музыкалық мотивтерде болатынын анықтады. Денсмор жинағы соғыс әндерін кең диапазонда, жоғары тіркелісте және ұзақтығы мен дыбыстың әртүрлілігімен сипаттайды. Салыстырмалы түрде, би әндері де осы ерекшеліктерге ие, бірақ олар кері мағынада кездеседі, өйткені би әндері көбінесе төменгі тіркелістерде кездеседі. Би әндері жануарлар әндеріне диапазоны, дыбыстың әртүрлілігі және негізгі тіркелімі жағынан ұқсас. Бұл зерттеу сондай-ақ осы сипаттамалардың көпшілігі («дыбыстың биіктігі, темп, динамика және өзгермелілік») эмоциялық жауаппен тікелей байланысты екендігін көрсетеді, бұл мәдениетке қарамастан мұндай жауапты тудырады, яғни бір мәдениеттің музыкасының ұқсас сипаттамалары мен функциясы басқа мәдениетте де осы функция үшін кездеседі. Осылайша Шанахан, Ньюбарт және Конклин Денсмордың 2000-нан астам әндерден тұратын жинағын пайдаланып, тақырып пен музыкалық ерекшеліктердің салыстырмалы талдауын жасады.

Singing and percussion are the most important aspects of traditional Native American music. Vocalization takes many forms, ranging from solo and choral song to responsorial, unison and multipart singing. Percussion, especially drums and rattles, are common accompaniment to keep the rhythm steady for the singers, who generally use their native language or non lexical vocables (syllable sounds outside of language). Traditional music usually begins with slow and steady beats that grow gradually faster and more emphatic, while various flourishes like drum and rattle tremolos, shouts and accented patterns add variety and signal changes in performance for singers and dancers. Although each Native American group can be characterized by their own distinct genres and styles, certain aspects of style can be found with similarities among native groups who would have been neighboring tribes. These similarities are even further expanded upon when music and instruments are shared between each tribe, making it easy to find certain characteristics in frequent use. Melodies usually consist of a scale simpler than the classical eight pitch scale of eastern culture, often finding itself in the pentatonic or tritonic scale. The voice can range from a tense, nasal, or relaxed sound, and consist of higher timbres specifically for male vocalists where falsetto is common. Vocal vibrato, when it occurs, is a rapid pulsating of different pitches as a more ornamental effect. Rhythmic patterns often can be found in meters of two or three and account for the vocal rhythms and syncopation in order to incorporate it into the pattern. Call and response patterns are common in vocal parts and ostinato may be included in the percussion part as well. Drums consist of types ranging from single headed, double headed, and kettle drums. Other percussive instrumentation consist of rattles and shakers, and made out of things like turtle shells. In addition to percussive instruments and vocals, a common sound in Native American music is instrumentation like flutes, whistles, and other instruments that produce sound from the player's breath (horns, pipes, etc.). Instruments with strings that may be struck, plucked, or bowed include that like the musical bow which originated to the Americas, but does not appear often in contemporary indigenous music. Other stringed instruments include native guitars and fiddles whose structure and composition vary from tribe to tribe. A study made in 2016 analyzed the musical features of indigenous music in relation to social contexts and lyrical subject. Upon analyzing over 2,000 songs from Frances Densmore's collection of native music, the study was able to find even the relation between subjects like love in songs, and pitch variety and tessitura. Love songs could be characterized with high tessituras and spacious melodies, with larger intervals and ranges. They are also, in many cases, perceived as "sad": pertaining to departure, loss or longing. This explains the relationship between the lyrical subject and relatively slow melodic movement and low dynamics. Hiding game songs, such as those associated with "moccasin, hand and hiding stick or hiding bones games," were found with a significantly low average duration and small pitch range and variety. They also found that "healing songs," and their characteristic of a narrow range and comparatively increased repetition of low notes, was likely intended to create a soothing sound that would ease discomfort in the event when a healing song would be sung. Regarding the music of specific people, they found that Yuman nature songs often have a small range, a descending melodic movement, and frequent repeated musical motifs. The Densmore collection also characterizes war songs as having a wider range, higher register, and greater diversity in duration and pitch. In comparison, dance songs also have these distinctions, although they can be found in the opposite sense, as dance songs are often found with lower registers. Dance songs are also similar to animal songs in range, pitch variety, and primary register. This study also maintains a significant view that many of these characteristics ("pitch height, tempo, dynamics, and variability") have a direct relationship with emotional response, bringing out such response regardless of culture, meaning that similar characteristics of one culture's music and its function will often be found in another culture's for the same function. This is how Shanahan, Neubarth, and Conklin were able to use Densmore's collection of over 2,000 songs to create an analysis of comparison between subject and musical characteristic.

Ән мәтіндері мен дереккөздері

Америкалық үндістердің ән мәтіндеріне қоғамдық және құпия әндер кіреді, олар "ежелгі және өзгермейтін" деп аталады және тек қасиетті және салтанатты мақсаттарда қолданылады. Сонымен қатар, ритм мен әуенді пайдалануы арқасында музыка ретінде қабылданатын қоғамдық қасиетті әндер де бар, сондай-ақ рәсімдік сөздер. Бұл рәсімдік сөздер көбінесе рәсімнің оқиғаларын, түннің себептерін және салдарларын тікелей сипаттайды. Лексикалық мағынасы жоқ буындар немесе әуендік тілдер Америка үндістерінің көптеген әндерінің құрамдас бөлігі болып табылады. Олар сөз тіркестерінің, бөлімдерінің немесе әндердің басталуын және аяқталуын белгілейді. Көптеген әндерде буындар мен басқа да аудармаға келмейтін элементтер жиі қолданылады. Аудармаға болатын әндерге тарихи әндер жатады, мысалы, навахо тайпасының "Ши'нааша" әні 1868 жылы Нью-Мексико штатындағы Форт-Самнердегі тұтқындықтан босауын тойлайды. Тайпалық ту әндері мен ұлттық әнұрандар да Америка үндістерінің музыкалық қорының маңызды бөлігі болып табылады және қоғамдық рәсімдердің, әсіресе пау-ваулардың жиі басталуы болып табылады. Америка үндістерінің музыкасына сонымен қатар "Amazing Grace", "Jambalaya" және "Sugar Time" сияқты танымал американдық немесе канадалық әндер, би әндері және махаббат әндері де кіреді. Көптеген әндер егін жинау, егін егу немесе жылдың басқа да маңызды кезеңдерін тойлайды.

Қоғамдық рөлі

Американың түпкілікті музыкасы тарих пен білім беруде маңызды рөл атқарады, рәсімдер мен әңгімелер арқылы ата-бабаларының салт-дәстүрлері жаңа ұрпаққа ауызша жеткізіледі. Американың жергілікті халқының салтанатты музыкасы дәстүрлі түрде құдайлардан немесе рухтардан, немесе ерекше құрметке ие адамдардан тараған деп есептеледі. Ән, би және киім-кешек сияқты әр элемент рәсімдерді қалыптастырады, ал олардың әрқайсысы ұлттың, тайпаның, ауылдың, рудың, отбасының немесе жеке адамның "жасаушылары, киюшілері және маңызды символдары" туралы мәлімет береді. Американың түпкілікті халықтары әңгімелерді ән, музыка және би арқылы көрсетеді, осылай таратылған тарихи фактілер түпкілікті американдықтардың сенімдерінің ажырамас бөлігі болып табылады. Эпикалық аңыздар мен мәдени батырлар туралы әңгімелер тайпалық музыка дәстүрлерінің құрамына кіреді және көбінесе жергілікті мәдениеттің ерекше бөлігі болып табылады. Олар жылдан жылға сәл өзгеруі мүмкін, көшбасшылар оларды қайта құрап, шағын өзгерістер енгізеді. Пуэбло жыл сайын армандар мен көріністерді пайдаланатын комиссия арқылы көптеген жаңа әндер жасайды. Кейбір түпкілікті американдықтар әндерді оны бірінші болып естіген тайпаның немесе жеке адамның "мүлігі" деп санайды. Мысалы, егер адам әнді түсінде немесе аян арқылы алса, онда музыка сол адамға тиесілі болады және ол әнді басқа біреуге беруге құқылы болады. Басқа жағдайларда музыка оның шыққан халқының меншігі болады. Музыканың стилі мен мақсаты әрбір түпкілікті американ тайпасы арасында кеңінен өзгереді. Алайда, көптеген жергілікті топтар арасында музыка мен биліктің бірігуі деген ортақ түсінік бар. Мысалы, пима халқы өздерінің көптеген әндерінің Жаратушыдан берілгенін және оның әнделгенін сендіреді. Кейбір адамдар музыкалық талантқа бейімділігі жоғары, себебі олардың ерекше қабілеттері бар деп есептеледі.

Жынысы

Әртүрлі американдық қауымдастықтар ішінде жыныс музыкада маңызды рөл атқарады. Көптеген музыкалық іс-шараларда ерлер мен әйелдер әртүрлі, жынысқа тән рөлдерді атқарады. Аспаптар, әндер мен билер көбінесе бір немесе екінші жынысқа арналған, ал көптеген музыкалық орталар қатаң түрде жыныс бойынша бақыланады. Қазіргі заманғы пау-вуларда әйелдер маңызды рөлде – қосалқы әншілер мен бишілер ретінде қатысады. Мысалы, чероки халқы стикбол ойынынан бұрын би билейді. Осы ойынға дейінгі шараларда ерлер мен әйелдер бөлек билейді және бөлек ережелерді сақтайды. Ерлер оттың айналасында шеңберлеп билейді, ал әйелдер өз орнында тұрып билейді. Ерлер өз әндерін орындайды, ал әйелдердің әндерін олар үшін әдемі әнші айтады. Ерлердің әндері күш-қуатты шақырады, ал әйелдердің әндері қарсыластың стикбол командасынан күшті әлсіретеді. Кейбір қоғамдарда белгілі бір салтанатты барабандарды тек ерлер ғана ойнауы керек деген дәстүр бар. Оңтүстік жазықтарының үндістері арасында алғашқы барабанды Ұлы Рух әйелге сыйлаған және оны барлық үнді халықтарының әйелдерімен бөлісуге бұйрыған деп есептеледі. Дегенмен, әйелдерге "Ұлы барабанның" жанында отыруға тыйым салынған. Музыкалық аспаптар мен музыка мен биді бейнелейтін суреттер 7 ғасырға дейін табалды. Алайда, археологиялық дәлелдер Солтүстік Америкадағы музыкалық аспаптардың кем дегенде Архаикалық кезеңге (шамамен б.з.д. 8000–1000 жж.), оның ішінде тасбақа қабығынан жасалған дірілдегіштерге дейін солатынын көрсетеді. Бруно Неттл Ұлы Бекен аймағының стилін ең көне стиль деп атайды және ол Мезоамерикаға дейін континенттің барлық аймақтарында кең таралған, бірақ қазіргі кезде тек Ұлы Бекенде және континенттегі жырлар, құмар ойындар және әңгімелер жанрындарында сақталған. Ауыздан тыныс алу және көтерілу сипаттамалары бар стиль Мезоамерикалық Мексикада пайда болып, солтүстікке қарай, әсіресе Калифорнияның Юман және Шығыс музыка аймақтарына тараған болуы мүмкін. Неттлдің сөзіне сүйенсек, бұл стильдерде барабан мен перкуссияның салыстырмалы түрде қарапайым ырғағы, изометриялық материал және әндерде пентатоникалық гаммалар, сондай-ақ қысқа бөлімдерден ұзын бөлімдерге құрылған мотивтер де бар. Бұл процестер жүріп жатқанда, Беринг бұғазы арқылы Солтүстік Америка музыкасына үш азиялық стиль әсер еткен болуы мүмкін, олардың барлығы пульсациялық вокалдық техникамен сипатталады және соңғы Палеосибир тайпаларында, мысалы, Чакчи, Юкагир, Коряк тайпаларында көрінеді. Бұл стильдер жазық пуэбло, атабаскан және инуиттердің Солтүстік-Батыс жағалауы аймақтарына да әсер еткен болуы мүмкін. Неттлдің пікірінше, осы оңтүстік және жоғарыдағы солтүстік әсерлердің шекарасы – музыкалық күрделіліктің ең жоғары деңгейіне ие аймақтар: Солтүстік-Батыс жағалауы, Пуэбло музыкасы және Навахо музыкасы. Солтүстік-Батыс жағалауы мен Мексика арасындағы байланыс, мысалы, құс пішіндес сыбызғылар арқылы көрсетілген.

Within various Native American communities, gender plays an important role in music. Men and women play sex specific roles in many musical activities. Instruments, songs and dances are often particular to one or the other sex, and many musical settings are strictly controlled by sex. In modern powwows, women play a vital role as backup singers and dancers. The Cherokee people, for example, hold dances before stickball games. At these pre game events, men and women perform separate dances and follow separate regulations. Men will dance in a circle around a fire, while women dance in place. Men sing their own songs, while women have their songs sung for them by an elder. Whereas the men's songs invoke power, the women's songs draw power away from the opposing stickball team. In some societies, there are customs where certain ceremonial drums are to be played by men only. For the Southern Plains Indians, it is believed that the first drum was given to a woman by the Great Spirit, who instructed her to share it with all women of native nations. However, there also exist prohibitions against women sitting at the Beg Drum. Musical instruments and pictographs depicting music and dance have been dated as far back as the 7th century. However, archaeological evidence shows that musical instruments in North America date to at least the Archaic period (ca. 8000–1000 BC), which includes instruments such as turtle shell rattles. Bruno Nettl refers to the style of the Great Basin area as the oldest style and common throughout the entire continent before Mesoamerica but continued in only the Great Basin and in the lullaby, gambling, and tale genres around the continent. A style featuring relaxed vocal technique and the rise may have originated in Mesoamerican Mexico and spread northward, particularly into the California Yuman and Eastern music areas. According to Nettl, these styles also feature "relative" rhythmic simplicity in drumming and percussion, with isometric material and pentatonic scales in the singing, and motives created from shorter sections into longer ones. While this process occurred, three Asian styles may have influenced North American music across the Bering Strait, all featuring pulsating vocal technique and possibly evident in recent Paleo Siberian tribes such as Chuckchee, Yukaghir, Koryak. Also, these may have influenced the Plains Pueblo, Athabascan, and Inuit Northwest Coast areas. According to Nettl, the boundary between these southward and the above northward influences are the areas of greatest musical complexity: the Northwest Coast, Pueblo music, and Navajo music. Evidence of influences between the Northwest Coast and Mexico are indicated, for example, by bird shaped whistles.

Академиялық оқу

Американың жергілікті халықтарының музыкасының археологиялық куәліктері Архаикалық кезеңге (шамамен б.з.б. 8000–1000 ж.б.д.) дейін жетеді. 1950 жылдан бері Американың жергілікті халықтарының музыкасы этномузыкалық зерттеулердің нысаны болды, оны Бруно Неттл, Уильям Пауэрс және Дэвид МакАллестер сияқты ғалымдар зерттеді.

Музыкалық аймақтар

Nettl келесі музыкалық аймақтарды қолданады, олар шамамен Вислер, Кробер және Драйвердің мәдени аймақтарымен сәйкес келеді: Инуит Солтүстік-Батыс жағалауы, Ұлы Алап, Калифорния Юман, Жазық Пуэбло, Атабаска және Шығыс.

Оңтүстік-батысы

Оңтүстік-батыс АҚШ-тың жергілікті халықтары жетінші ғасырдан бастап дыбыс шығару құралы ретінде идиофондар мен аэрофондармен шектелген. Қолданылатын идиофондар: тақтайша резонаторлар, аяқты барабандар, соққы тастар, шайқалатын идиофондар, ыдыс сыңғырлауыштар және мыс пен саз балшықтан жасалған қоңыраулар. Қолданылатын аэрофондар: бульроарлар, ыдырайтын сыбызғылар мен флейталар, саз балшық резонатор сыбызғылары, қабықшалы кернейлер және тарихқа дейінгі қамыс аспаптары. Ағаш флейта ерекше маңызға ие болды. Американың құрғақ оңтүстік-батысында тығыз байланысты екі мәдениеттің кең тобы – Пуэбло және Атабаскан халықтары қоныстанған. Оңтүстік Атабаскан Навахо және Апачи тайпалары жазықтық стиліндегі мұрынды дауыспен, бірікпеген монофониямен ән айтады, ал Пуэбло халықтары тыныш, төменгі диапазонды және жақсы үйлесімді монофония стилін қастерлейді. Атабаскан әндері шапшаң орындалады және барабандар немесе сыңғырлақтар, сондай-ақ осы аймаққа тән аспап – Апачи скрипкасы, немесе Апачи тілінде "Тси'эдо'а'тль" ("ән салатын ағаш") қолданылады. Пуэбло әндері күрделі және егжей-тегжейлі, әдетте төрт немесе одан көп фразаға бөлінген бес бөлімнен тұрады, олар толық кіріспе және аяқталу формулаларымен сипатталады. Олар Атабаскан әндерінен гөйі басқа темпте орындалады және сүйемелдеу үшін әртүрлі соққы аспаптары қолданылады. Неттл Пуэбло музыкасын, оның ішінде Хопи, Зуни, Таос Пуэбло, Сан-Ильдефонсо Пуэбло, Санто-Доминго Пуэбло және басқаларын континенттегі ең күрделі музыканың бірі деп сипаттайды, оның ұзындығы мен масштабтық тондарының саны (гексатондық және гептатондық жиі кездеседі), форманың әртүрлілігі, мелодиялық контур және соққы аспаптарының сүйемелдеуі, октава мен он екінші аралығындағы диапазон, жазықтық аймақтарымен тең ырғақты күрделілік. Ол Качина би әндерін ең күрделі әндер деп, ал Хопи және Зуни материалдарын Пуэблоның ең күрделілері деп атайды, ал Таноан және Кересан музыкасы жазықтықтар мен батыс Пуэблолар арасында қарапайым және орташа деңгейде болып табылады. Пима және Тохоно О'одам музыкасы жазықтық Пуэблосы мен Калифорния Юман музыкасы аймақтарының арасындағы орталық деңгейде, Юманның мелодиялық қозғалысын, соның ішінде көтерілуін, Пуэблоның формасы мен ырғағын қамтиды. Ол Оңтүстік Атабаскан музыкасын, яғни Апачи және Навахо музыкасын, Ұлы Бассейн стилінен кейін ең қарапайым деп сипаттайды, онда строфикалық форма, пульсация мен фальцетті пайдаланатын кернеулі дауыс, үш және төрт дыбыстық шкалалар үштік құралымда, қарапайым ырғақтар және шектеулі ұзақтықтағы мәндер (әдетте әнге екі ғана), доға тәрізді мелодиялық контурлар және үлкен мелодиялық интервалдар, басымдығымен үлкен және кіші үштіктер, төртінші және бесінші интервалдар, октавалық секірулер жиі кездеседі. Пейот әндері Апачи музыкасының және жазықтық Пуэбло музыкасының ерекшеліктерін бөліседі, оны Апачи халқы жазықтықтарда насихаттаған. Калифорниялық ерекше аспап – клапер таяқшасы, әншілер мен бишілерге сүйемелдеу үшін шөп бұтағын бөліп жасалған соққы аспап. Бүгінгі күні Оңтүстік Калифорнияда Кахуилланың дәстүрлі музыкасы Құс әндерін орындау арқылы сақталады. Құс әндері – Кахуилла халқының оңтүстікке қарай көшіп-қону тарихын бейнелейтін әндер циклі, сонымен қатар өмір мен басқа да тақырыптар туралы сабақтарды қамтиды. Олардың барлығы 300-ден астам музыкалық шығармалардан тұрады, олар белгілі бір ретпен орындалады. Құс әндерін орындау әр апта сайын кешкісін басталып, таңертең аяқталатын, бір аптаға созылады, осылайша орындаушылардың физикалық және вокалдық шеберлігі жоғары бағаланады.

Native Americans of the Southwestern United States were limited to idiophones and aerophones as mediums to sound production beginning date in the seventh century. The applicable idiophones included: plank resonators, footed drums, percussion stones, shaken idiophones, vessel rattles, and copper and clay bells. The applicable aerophones included bullroarers, decomposable whistles and flutes, clay resonator whistles, shell trumpets and prehistoric reed instruments. The wood flute was of particular significance. Arid American Southwest is home to two broad groupings of closely related cultures, the Pueblo and Athabaskan. The Southern Athabaskan Navajo and Apache tribes sing in Plains style nasal vocals with unblended monophony, while the Pueblos emphasize a relaxed, low range and highly blended monophonic style. Athabaskan songs are swift and use drums or rattles, as well as an instrument unique to this area, the Apache fiddle, or "Tsii'edo'a'tl" meaning "wood that sings" in the Apache language. Pueblo songs are complex and meticulously detailed, usually with five sections divided into four or more phrases characterized by detailed introductory and cadential formulas. They are much slower in tempo than Athabaskan songs, and use various percussion instruments as accompaniment. Nettl describes Pueblo music, including Hopi, Zuni, Taos Pueblo, San Ildefonso Pueblo, Santo Domingo Pueblo, and many others, as one of the most complex on the continent, featuring increased length and number of scale tones (hexatonic and heptatonic common), variety of form, melodic contour, and percussive accompaniment, ranges between an octave and a twelfth, with rhythmic complexity equal to the Plains sub area. He cites the Kachina dance songs as the most complex songs and Hopi and Zuni material as the most complex of the Pueblo, while Tanoan and Keresan music is simpler and intermediate between the Plains and western Pueblos. The music of the Pima and Tohono O'odham is intermediary between the Plains Pueblo and the California Yuman music areas, with melodic movement of the Yuman, though including the rise, and the form and rhythm of the Pueblo. He describes Southern Athabascan music, that of the Apache and Navajo, as the simplest next to the Great Basin style, featuring strophic form, tense vocals using pulsation and falsetto, tritonic and tetratonic scales in triad formation, simple rhythms and values of limited duration (usually only two per song), arc type melodic contours, and large melodic intervals with a predominance of major and minor thirds and perfect fourths and fifths with octave leaps not rare. Peyote songs share characteristics of Apache music and Plains Pueblo music having been promoted among the Plains by the Apache people. A distinctively Californian instrument is the clapper stick, a percussion instrument made by splitting an elderberry branch used to accompany singers and dancers. In Southern California today, the traditional music of the Cahuilla is kept alive in the performance of the Bird songs. The Bird songs are a song cycle depicting the story of the southward migration of the Cahuilla people and also contain lessons on life as well as other topics. Altogether, they make up more than 300 pieces of music, traditionally performed in a specific sequence. Performances of the Bird songs would begin at dusk and end at dawn, each night for a week, until the song cycle was complete. As such, physical and vocal dexterity were highly sought after attributes within performers.

Шығыс орманды алқаптар

Nettl-ге сәйкес, АҚШ пен Канаданың кең аумағында қоныстанған Шығыс орманды аймақтың халықтары антифониямен (шақыру-жауап беру үлгісіндегі ән салу) ерекшеленеді, бұл басқа аймақтарда кездеспейді. Олардың территориясына теңіздік Канада, Жаңа Англия, АҚШ-тың Атлантикалық орталық аймағы, Ұлы көлдер және Оңтүстік-Шығыс аймақтары кіреді. Әндер ритмикалық тұрғыдан күрделі, жиі метрикалық өзгерістермен және салт-дәстүрлі билермен тығыз байланысты. Флейта мен сыбызғылар – жеке орындалатын аспаптар, ал түрлі домбыралар, сыңғырлап ойнайтын және соққылайтын таяқтар қолданылады. Nettl Шығыс музыкалық аймақты Миссисипи өзені мен Атлантика мұхиты арасындағы аймақ деп сипаттайды. Ең күрделі стильдер – Оңтүстік-Шығыстағы крик, ючи, чероки, чоктоу, ирокез және олардың тілдік тобының стильдері, ал қарапайым стиль – Делавэр және Пенобскот тайпаларын қоса алғанда, алгонкин тілдік тобының стильдері. Алгонкин тілінде сөйлейтін шаунидің салыстырмалы түрде күрделі стилі бар, оған жақын орналасқан Оңтүстік-Шығыс тайпаларының ықпалы сезіледі. Бұл аймақтың барлық ерекшеліктеріне қысқа қайталамалы фразалар; кері байланыстар; ән салу алдында, барысында және кейін орындалатын анемитоникалық пентатоникалық гаммалар; қарапайым ырғақтар мен өлшем және, Nettl-ге сәйкес, антифоналдық немесе жауап беру техникалары, соның ішінде «элементарлық имитациялық полифония» жатады. Мелодиялық қозғалыс аймақ бойынша біртіндеп төмендеуге бейім, ал вокалға орташа деңгейде кернеу мен пульсация тән. Американың Орта Батысынан Канадаға дейін созылған жазықтық аймағының музыкасы мұрынды, жоғары ырғақты және жиі фальцетті, октава бойынша қадамдық түрде төмендеумен (террасалық төмендеу) біртіндеп төмендейтін монофониямен ерекшеленеді. Строфалар толық емес қайталануды қолданады, яғни әндер екі бөлікке бөлінеді, олардың екіншісі әрқашан басталуына оралудан бұрын қайталанады. Жазықтық тайпаларына екі жақты үлкен тері барабандар тән, сондай-ақ жеке орындалатын, аузымен үрленетін флейталар (флажолет) да көп кездеседі. Nettl Канададан Техасқа дейінгі Орталық жазықтықтардағы үндістерді – қара аяқ, кроу, дакота, шайенн, арапахо, киова және команч тайпаларын жазықтық пуэбло музыкалық аймағының ең типикалық және қарапайым кіші аймағы деп сипаттайды. Бұл аймақтың музыкасы ең жоғары дауыс кернеуімен, пульсациямен, толық төртіншілікке мелодиялық басымдықпен және ондыққа жуық диапазонмен, ырғақты күрделілікпен және тетратоникалық гаммалардың жиілігімен сипатталады. Арапахо және шайенн тайпаларының музыкасы осы ерекшеліктерді күшейтеді, ал солтүстік тайпалары, әсіресе қара аяқ музыкасы, қарапайым материалды, кіші мелодикалық диапазонды және азырақ гаммалық тонды ұсынады. Nettl арапахо музыкасына салтанатты және тұрмыстық әндер кіреді, мысалы, жазда арапахо халқының әртүрлі топтары жиналған кезде орындалатын ырымдық Күн биі. Арапахоның дәстүрлі әндері екі бөлімнен тұрады, олар террасалық төмендеуді көрсетеді, октавадан үлкен диапазонға ие және төрттен алты тон аралығындағы гаммаларды қамтиды. Басқа да салтанатты әндер көріпкелдіктерде алынған немесе жас тобына арналған қоғамға қабылдану кезінде оқытылған. Тұрмыстық әндерге әлеуметтік билер, мысалы үш өлшемді дөңгелек билер және жауынгерлерді шабыттандыратын немесе жақында жасалған ерліктерді жырлайтын әндер кіреді. Сондай-ақ, рухтың үйреткен әндері де бар, оларды тек қана өлімге жақын кезде ғана орындау керек.

Inhabiting a wide swath of the United States and Canada, Indigenous peoples of the Eastern Woodlands, according to Nettl, can be distinguished by antiphony (call and response style singing), which does not occur in other areas. Their territory includes Maritime Canada, New England, U. S. Mid Atlantic, Great Lakes and Southeast regions. Songs are rhythmically complex, characterized by frequent metric changes and a close relationship to ritual dance. Flutes and whistles are solo instruments, and a wide variety of drums, rattles and striking sticks are played. Nettl describes the Eastern music area as the region between the Mississippi River and the Atlantic. The most complex styles are that of the Southeastern Creek, Yuchi, Cherokee, Choctaw, Iroquois and their language group, with the simpler style being that of the Algonquian language group including Delaware and Penobscot. The Algonquian speaking Shawnee have a relatively complex style influenced by the nearby southeastern tribes. The characteristics of this entire area include short iterative phrases; reverting relationships; shouts before, during, and after singing anhemitonic pentatonic scales; simple rhythms and meter and, according to Nettl, antiphonal or responsorial techniques including "rudimentary imitative polyphony". Melodic movement tends to be gradually descending throughout the area and vocals include a moderate amount of tension and pulsation. Extending across the American Midwest into Canada, Plains area music is nasal, with high pitches and frequent falsettos, with a terraced descent (a step by step descent down an octave) in an unblended monophony. Strophes use incomplete repetition, meaning that songs are divided into two parts, the second of which is always repeated before returning to the beginning. Large double sided skin drums are characteristic of the Plains tribes, and solo end blown flutes (flageolet) are also common. Nettl describes the central Plains Indians, from Canada to Texas: Blackfoot, Crow, Dakota, Cheyenne, Arapaho, Kiowa, and Comanche, as the most typical and simple sub area of the Plains Pueblo music area. This area's music is characterized by extreme vocal tension, pulsation, melodic preference for perfect fourths and a range averring a tenth, rhythmic complexity, and increased frequency of tetratonic scales. The musics of the Arapaho and Cheyenne intensify these characteristics, while the northern tribes, especially Blackfoot music, feature simpler material, smaller melodic ranges, and fewer scale tones. Nettl Arapaho music includes ceremonial and secular songs, such as the ritualistic Sun Dance, performed in the summer when the various bands of the Arapaho people would come together. Arapaho traditional songs consist of two sections exhibiting terraced descent, with a range greater than an octave and scales between four and six tones. Other ceremonial songs were received in visions, or taught as part of a man's initiations into a society for his age group. Secular songs include a number of social dances, such as the triple meter round dances and songs to inspire warriors or recent exploits. There are also songs said to be taught by a guardian spirit, which should be sung only when the recipient is near death.

Ұлы алабы

Ұлы бассейннің музыкасы қарапайым, сырттай көзге жайлы да, әсемдікке толы, октавадан кіші диапазонды қысқа мелодиялармен, орташа деңгейде үйлесімді монофониямен, бос және ашық дауыспен және ең ерекшесі – жұпталған фразалық құрылыммен сипатталады. Мұнда бір мелодиялық фраза екі рет қайталанып, бір-екі қосымша фразамен кезектеседі. Мұндай әнді былай көрсетуге болады: AA BB CC AA BB CC және т.б. Неттл аз қоныстанған Ұлы бассейннің музыкасын, оның ішінде шөлді Юта мен Неваданың көп бөлігін (пайют, юте, шошони) және Оңтүстік Орегонның бір бөлігін (модок және кламат) «өте қарапайым» деп сипаттайды. Бұл музыкада әдетте таза квинтадан сәл астам мелодиялық диапазон, көптеген төрт дыбыстық гаммалар және қысқа формалар кездеседі. Әндердің көпшілігі қайталанады, әр фраза бір рет қайталанады, бірақ кейде бірнеше рет қайталанатын әндер де табылады. Көптеген модок және кламат әндерінде тек бір қайталанған фраза бар, ал олардың көптеген гаммаларында тек екі-үш нота (дитоникалық немесе тритоникалық) бар. Бұл стиль пайют халқының арасында пайда болған «Рухтық би» діні арқылы Ұлы жазықтарға тарады және көбінесе жұпталған фразалық үлгілер мен сергімейтін, тыныш дауыс стилімен ерекшеленеді. Герцог континенттегі қарапайым жұмыс әндері, әңгіме-әндер және құмар ойындарына арналған әндердің тарихында Ұлы бассейннің музыкасына қатысты екенін айтады, ол салыстырмалы мәдени оқшаулану және аз халық саны арқасында сақталған.

Солтүстік-батыс жағалауы

Ашық дауысты монофония Тынық мұхитының солтүстік-батысында және Британдық Колумбияда кең таралған, бірақ полифония да кездеседі (Бұл Солтүстік Америкадағы жергілікті полифонияның жалғыз аймағы). Ұзын мелодияларды сүйемелдейтін хроматикалық интервалдар да тән, ал ырғақтар күрделі және сөйлеуден туындаған экспрессивті. Аспаптар Солтүстік Американың басқа аймақтарына қарағанда әртүрлі, оларға әртүрлі сыбызғылар, флейталар, мүйіздер және соққы аспаптары кіреді. Неттл Кваквакваквак, Нуу-чах-нульт, Цимшиан, Маках және Куилеут тайпаларының музыкасын континенттегі ең күрделі музыка деп сипаттайды, ал Салиш тайпаларының музыкасы (Нлакапамукс, Нуксалк, Слиаммон және Солтүстік-Батыс тайпаларынан шығысқа қарай орналасқан басқалары) осы Солтүстік-Батыс жағалауы тайпалары мен Инуиттер музыкасының арасындағы кезеңдік ретінде қарастырылады. Салиш тайпаларының музыкасы, тіпті Солтүстік-Батыс жағалауындағы музыка да, Инуиттер музыкасының маңызды ерекшеліктерін күшейтеді (төменде қараңыз), бірақ олардың мелодиялық қозғалысы көбінесе маятник тәрізді ("диапазонның бір шегінен екінші шегіне кең интервалдармен секіру"). Солтүстік-Батыс жағалауындағы музыка да "континенттегі ең күрделі музыканың бірі, әсіресе ырғақты құрылым тұрғысынан", өте күрделі ырғақты үлгілерге ие, олар вокалды мелодиядан және қатаң соққылардан ерекшеленеді, бірақ олармен байланысты. Ол сонымен қатар, антифоналдық және респонсориялдық формалардан өзге, дрон немесе параллель интервалдар түріндегі полифонияның жазылмаған қолданылуын да хабарлайды. Дауыс өте шиеленіскен, динамикалық контраст, әшекейлеу және пульсация тудырады, сондай-ақ бір тонға бірнеше кенеттен акценттер қою жиі кездеседі.

Арктика

Аляска, Солтүстік-Батыс территориялар, Юкон территориясы, Нунавут және Гренландияның инуиттері бүкіл әлемде санаулы мәдениеттерде ғана кездесетін ерекше ән салу тәсілі – тамақ әнімен әйгілі. Инуиттердің дәстүрлі тамақ әні көбінесе бетпе-бет тұрған екі әйелдің қатысуымен орындалады, мұнда біреуі дауысты немесе дауыссыз дыбыстармен ырғақты үлгі жасайды, ал екіншісі осы дыбыстармен ырғақтың араларын толтырады. Бұл дыбыстар тувалық ән салудан өзгеше, онда сыбызғы мен мұрын дыбыстары, бірақ ең бастысы – төменгі «ырылдау» дыбысы болады. Олар дыбыстарды дем алу немесе дем шығару арқылы шығарады, көбінесе оларды жылдам қарқында үйлестіріп, спорттық сипаттағы музыкалық орындауға жетеді. Тамақ әні инуиттер арасында екі орындаушының ырғағы мен қарқынын бұзбай сақтауға тырысатын ойынның негізі ретінде қолданылады. Осы жарыста көбірек адамды жеңген орындаушы жеңімпаз атанды. Солтүстік-Батыстағыдай, тар диапазонды мелодиялар мен экспрессивті әсерлер жиі кездеседі. Фразалардың соңы қайталамалы ноталармен белгіленеді. Қайдан болса да кездесетін қорап барабандар мен қоян барабандар да кең таралған. Сонымен қатар, Арктика халықтары бұқаның мұңын балалардың ойыншығы ретінде немесе қарды қатайтып, саяхатты жеңілдету үшін қолданған. Неттл «эскимо» музыкасын құрлықтағы ең қарапайым музыка деп сипаттайды, оның ерекшеліктері ретінде речитатив тәрізді ән салу, күрделі ырғақтық құрылым, шамамен алтыдан бірге тең мелодиялық диапазон, мелодиялық түрде басты үштіктер мен кіші секундтардың басымдығы және толқын тәрізді мелодиялық қозғалыс аталады. Тайнио аспаптарына келетін болсақ, гиро мен маракастың екеуі де қазіргі Пуэрто-Рикодағы тайнио халқынан шыққан деп саналады. Гиро – белгілі бір жемістердің қабықтарын ою арқылы және бетіне параллель ойықтар жасау арқылы жасалған соққылы аспап. Оны әдетте «пуа» деп аталатын таяқ немесе сыммен ойнайды. Пуаны оюлы қабыққа сүрту арқылы сырғанақ және кедір-бүдір дыбыс шығарылады, және көптеген соққылы аспаптар сияқты, гироның мақсаты – музыкаға ырғақ сезімін беру. Маракалар – тағы бір соққылы аспап. Олар үлкен немесе кішкентай болмайтын, жеуге жарамды гигера ағашының жемісінен жасалады. Жемістің қабығынан тұнбасын алып тастағаннан кейін, екі тесік арқылы шашақ қосылады. Содан кейін аспапты аяқтау үшін тұтқа бекітіледі. Мараканы тұтқасымен шайқап ойнайды. Тағы бір аспап – «Фототу», ол теңіз шаянының бір түрі – «Харония вариегата» сияқты теңіз түрінің қабықшаларынан жасалған. Жергілікті халық қабықшадағы кішкентай тесіктер арқылы үрлеп, төменгі дыбыстарды шығарады. Фототу музыкалық мерекелерде ғана емес, сонымен қатар тайнио балықшыларын жаман ауа-райы туралы ескерту үшін де пайдалы құрал болған. Тайнио музыкасының маңызды аспектісі – ареитос. Испан конкистадорлары бұл мерекелерді ырым-жырымдар, тойлар, жұмыс әндері, жерлеу рәсімдері және мас кештері сияқты музыкалық шаралар деп сипаттаған, ареито тайнио тілінде «топ» немесе «әрекет» дегенді білдірген болуы мүмкін. Ақырында, ареитос әлеуметтік-діндік музыкалық оқиғалардан гөрі артық нәрсеге айналды. Испан отарлаушылары тайниоларды пайдаланып, испан мәдениетін таңдай бастаған кезде, ареитос жергілікті халықтың қарсылығының символына айналды. Харагуа (қазіргі Порт-о-Пренс) жерінде билік құрған және испан отарлаушыларының қолынан туған ағасының өлімінен кейін жергілікті халықтың көтерілісіне жетекшілік еткен Анакона есімді тайнио әйел басшысы туралы мәліметтер бар. Ол сондай-ақ көптеген қызметші қыздарымен ареито қойылымдарын өткізді, онда испан отарлаушыларының тайниоларға жасаған қатыгездігі мен зұлымдығын, испандықтар жергілікті халықтармен алғашқы байланыс жасамас бұрынғы өмірдің бақыттылығын суреттейтін әндер орындалды. Шындығында, 19 ғасырдың кубалық композиторы Антонио Бачилер и Моралестің «жырлы өлеңі» Анаконаға және оның батырлық оқиғасына арналған. Ареито билері стилі бойынша әртүрлі болды, олардың ішінде сызықтық билер, бір немесе екі қадамнан артық қозғалмаған билер және ел биіне ұқсас жауап беру стилі болды. Жоғарыда аталған барлық аспаптардың шығу тегі кез келген отарлаушы колониалистердің келуінен немесе қазіргі Мексикада шетелдіктердің болуынан бұрын пайда болған. Көптеген аспаптар гуастек халқының наным-сенімі мен мәдениетіне терең байланысты. Мысалы, тепонастли жасағанда, гуастек нанымы бойынша, шебер барабанның ағашы өскен ағаштың тамырының жанында барабан жасауы керек. Сонымен қатар, шебер барабанға тағам, сусын, шам және дұғалар сияқты құрбандықтар жасауы керек, оның жақсы дыбысталуын қамтамасыз ету үшін. Кейбір әндерде әнші мен аспапшылар музыканың назарын ауыстырып, ән аяқталғанша орын алмастырады. Көптеген Son Huasteco музыкасының негізі әдетте діни емес. Дегенмен, Мексикадағы ритуалдық және діни мақсаттарға бағытталған жергілікті музыкалық стильдер де бар. Бұл стильдер Son Costumbre деп белгіленеді немесе қарапайым тілмен, Son Indígena деп аталады. Гуастек музыкасының бұл саласында әдетте ән салуға емес, музыка мен биге қатысты. Son Costumbre ритуалдарда қолданылатын бір мысал – жүгері жинау, гуастек аймағы үшін маңызды тағамдық көз. Маңызды рәсімдерде, мысалы, тойларда құдайлардан мол өнімді жүгері жинау үшін дұға ету мақсатында Canarios немесе кішкентай бөліктер орындалады. Бұл рәсімдер Tlamanes деп белгіленеді.

The Inuit of Alaska, Northwest Territories, Yukon Territory, Nunavut and Greenland are well known for their throat singing, an unusual method of vocalizing found only in a few cultures worldwide. The traditional Inuit form of throat singing usually involves two females in a face to face position, where one performer sets a rhythmic pattern with voiced or unvoiced sounds, and the other fills in the gaps of the rhythm with these sounds. These sounds are very different from that of Tuvan throat singing, which includes overtones of whistling and nasal sounds, but most prominently a low 'growling' sound. They instead produce sounds through inhalation or exhalation, most often a mixture of both in fast pace, producing an athletic musical performance. Throat singing is used as the basis for a game among the Inuit where each performer attempts to keep up their pace and rhythm of the duet without failing. The winner of this game is the one to beat the largest number of people in these contests. Narrow ranged melodies and declamatory effects are common, as in the Northwest. Repeated notes mark the ends of phrases. Box drums, which are found elsewhere, are common, as is a tambourine like hand drum. In addition, the peoples of the Arctic used the bull roarer for children's toys or for a ritual which would harden snow for easier travel. Nettl describes "Eskimo" music as some of the simplest on the continent, listing characteristics including recitative like singing, complex rhythmic organization, relatively small melodic range averaging about a sixth, prominence of major thirds and minor seconds melodically, with undulating melodic movement. As for Taíno instrumentation, both the guiro and maracas were believed to have originated from the Taíno in modern day Puerto Rico. The guiro is a percussion instrument made by carving shells of certain fruits and leaving parallel notch marks on the surface. It is typically played with an accompanying stick or wire fork called pua. By rubbing the pua on the carved shell, a ratchety and rasping sound is elicited and like most percussive instruments, the purpose of the guiro is providing a feeling of beat to the music. Maracas are another percussive instrument. They are made from the edible figs of the Higuera tree, which cannot be too big nor small. Once the pulp is removed from the fruit. pebbles are added to the inside of the fruit shell through two holes bored into its surface. A handle is then added to finish the crafting of the instrument. Maracas are played by shaking the tiny pebble containing fruit husks with the handles. Another instrument includes the Fotuto, which was made via the seashells of marine species such as Charonia variegata, a species of sea snail. Indigenous Taíno blew through the small orifices located on the shells, which produced certain bass tones. Fotuto not only had its uses in musical festivities, but also acted as an effective tool for alerting Taíno fisherman of bad weather. A prominent aspect of Taíno music is that of Areitos. Described by Spanish conquistadors as musical events ranging from rituals, celebrations, work songs, funeral observances, and drunken parties, Areito may have simply meant "group" or "activity" in the native Taíno language. Ultimately, Areitos became more than socioreligious musical events. As Spanish colonists began exploiting the Taíno and imposing Spanish culture, Areitos became a symbol of indigenous defiance and resistance. Reports exist of a Taíno female chief named Anacona, who ruled Xaragua (modern day Port au Prince) and led native revolts after the death of her brother at the hands of Spanish colonists. She also held Areito performances with many of her serving maidens which included songs that described the cruelty and malice of the Spanish colonists in their treatment of the Taíno as well as the blissfulness of life before the Spanish made first contact with the natives. In fact,19th century Cuban Composer Antonio Bachiller y Morales's "poem song" is dedicated to Anacona and her heroic story. Areito dances varied widely in style with typical performances including line dances, dances that did not move more than one or two steps in either direction, and call response styles akin to country dancing. All instruments listed above have origins that predate the arrival of any settler colonialists or foreign presence in modern day Mexico. Many of the instruments are deeply entrenched with Huastec beliefs and culture. For example, when making a teponaxtli, Huastec belief dictates that the maker must craft the drum beside the roots of the tree that the drum's wood originated from. Additionally, the crafter must make offerings to the drum, leaving food, drinks, candles, and prayers to ensure that it maintains a good sound. In some songs, the singer and instrumentalists may continue taking turns being the focus of the music, switching places until the song ends. Most Son Huasteco music typically has a secular basis. However, there does exist indigeous styles of music in Mexico more centered around ritualistic and religious purposes. These styles are known as Son Costumbre or perhaps more simply, Son Indígena. This branch of Huastec music only involves music and dance as opposed to the key feature of singing in most Son Huasteco styles. One instance where Son Costumbre is used for rituals is for corn harvesting, an essential food sources for the Huastec region. Sets of Canarios, or small pieces, are played during important ceremonies such as weddings to pray to the gods for a successful corn harvest. These rituals are known as Tlamanes.

Өркениеттер арасындағы музыка

Көптеген музыка жанрлары бірнеше тайпаны қамтиды. Пан-трибализм – шетелдік қауымдастықтардың дәстүрлерін синкреттік қабылдау. АҚШ пен Канаданың пайда болуынан бері американдықтар ортақ бірегейлік қалыптастырып, пан-индиялық музыканы ойлап тапты, оның ең танымал түрлері – пау-вау, пейот әндері, құрмет немесе жеңіс әндері. Апачилер пейот әндерін орындайды, Американың жергілікті шіркеуіндегі дұғаларда төмендейтін әуен мен монофония қолданылады. Ырғақтар мен су барабандары жылдам темппен орындалады. Ұлы жазықтардың салтанатты әндері тайпааралық пау-ваулардың негізін құрайды, онда терассалық төмендеу және мұрындық дауыспен музыка орындалады, бұл жазықтарға тән ерекшеліктер. Аймақтық әннің мысалы – AIM әні, ол барлық тайпалардың адамдарына түсінікті болу үшін сөздерді пайдаланады. Бірақ оның Лакота және Оджибве халықтарынан шыққандығына байланысты, ол әлі де Солтүстік жазықтар мен Ұлы көлдердің ерекшеліктерін сақтайды, оны «Солтүстік» стилі дейді, ал одан баяу «Оңтүстік» стилі өзгеше. Джон Труделл (Санти Дакота) 1980 жылдары «Ака Граффити Мэн» (1986) шығармасымен сөздік поэзияның жаңа жанрын бастады. Келесі онжылдықта американдық туынды музыкасында жаңалықтар пайда болды, соның ішінде Робби Робертсон (The Band) «Туыс американдықтарға арналған музыка» атты деректі фильмге саундтрек шығарды, ол шектеулі табысқа ие болды, сондай-ақ Верделл Праймо және Джонни Майктың модернизацияланған пейот әндері, олар «Сәкралды жол: Туыс американдық шіркеуінің емдік әндері» атты тәжірибелер жүргізе бастады. Уайла (немесе Тохоно О’Одхамның «тауық тырнақтары» деп аталатын музыкасы) Хоакин бауырлары сияқты орындаушыларға американдық қауымдастықтарда танымал болды, ал WithOut Rezervation және Robby Bee & the Boyz From the Rez (Reservation of Education) сияқты хип-хоп топтары ерекше американдық хип-хоп стиліне ие. Осы арада Red Earth (қараңыз «Zia Soul» (2003)), DJ Abel, Дерек Миллер, Ethnic DeGeneration, War Water және Каспер сияқты жас американдық музыканттар жер астындағы керемет музыканы (хип-хоптан фанкқа, регги мен металға дейін) шығарып, американдық халық туралы стереотиптерге қарсы тұрып келеді (лейблдік қолдаусыз). Американдық үнді операсы – бұл тайпааралық музыка дәстүрі, ол 1913 жылы Янктон Дакота белсендісі Гертруд Боннин классикалық композитор Уильям Хэнсонмен бірлесіп операны жасаған кезде пайда болды. Чероки ұлтының меццо-сопрано опера әншісі Барбара МакАлистер көптеген опера труппаларында өнер көрсетті және Нью-Йорктің Метрополитен опера үйінде ән шырқады. Brulé Lakota тобы Brulé және American Indian Rock Opera толық көлемді қазіргі заманғы музыкалық қойылымдар жасайды, соның ішінде «Мәдениеттерді татуластыру концерті».

Many music genres span multiple tribes. Pan tribalism is the syncretic adoption of traditions from foreign communities. Since the rise of the United States and Canada, Native Americans have forged a common identity, and invented pan Indian music, most famously including powwows, peyote songs, and honor or victory songs. Apache derived peyote songs, prayers in the Native American Church, use a descending melody and monophony. Rattles and water drums are used, in a swift tempo. Ceremonial songs from the Great Plains provide the foundation for intertribal powwows, which feature music with terraced descent and nasal vocals, both Plains characteristic features. An example of an intertribal song is the AIM Song, which uses vocables to make it accessible to people of all tribes. However, because of its origins from the Lakota and Ojibwe people, it still retains some Northern Plains and Great Lakes characteristics, called "Northern" style, as opposed to the slower "Southern" style. John Trudell (Santee Dakota) launched a new genre of spoken word poetry in the 1980s, beginning with Aka Graffiti Man (1986). The next decade saw further innovations in Native American popular music, including Robbie Robertson (of The Band) releasing a soundtrack for a documentary, Music for the Native Americans, that saw limited mainstream success, as well as Verdell Primeaux and Johnny Mike's modernized peyote songs, which they began experimenting with on Sacred Path: Healing Songs of the Native American Church. Waila (or chicken scratch music of the Tohono O'odham) has gained performers like the Joaquin Brothers fame across Native American communities, while hip hop crews like WithOut Rezervation and Robby Bee & the Boyz From the Rez (Reservation of Education) have a distinctively Native American flourish to hip hop. Meanwhile, young Native musicians such as Red Earth (see "Zia Soul" (2003) ), DJ Abel, Derek Miller, Ethnic DeGeneration, War Water, and Casper are producing outstanding underground music (ranging from hip hop to funk to reggae to metal) defying stereotypes of Native people (without label support). American Indian opera is an intertribal music tradition, created when Gertrude Bonnin, a Yankton Dakota activist collaborated with a classical composer William Hanson to create the opera, Sun Dance in 1913. Cherokee Nation mezzo soprano opera singer, Barbara McAlister has performed in many opera troupes and has sung at New York's Metropolitan Opera House. Brulé Lakota band Brulé and the American Indian Rock Opera create fullscale contemporary musical performances, including "Concert for Reconciliation of the Cultures."

Американың түпкiлiктi халқының сыбызғысы

Американың жергілікті флейтасы ерекше дыбысымен белгілі бір деңгейде атаққа ие болды және жаңа дәуір мен әлемдік музыка жазбаларында қолданылады. Оның музыкасы махаббат тойтарылуында, емдеуде, медитацияда және рухани обрядтарда пайдаланылған. 1960 жылдардың соңында флейтаға деген қызығушылық жаңадан өркендеді, Doc Tate Nevaquaya (Comanche) және Carl Running Deer сияқты жаңа флейташылар мен шеберлер пайда болды. Белгілі және марапатталған американдық флейташылар: Мэри Янгблод, Кевин Локк, Чарльз Литтллиф, Джей Ред Игл, Роберт Три Коди, Роберт Мирабал, Джозеф Файркроу және Джефф Болл. Томми Уайлдкет – заманауи флейташы, ол дәстүрлі чероки өзен қамысынан жасалған флейталар шығарады. Ерекше атақты Р. Карлос Накай (Changes, 1983) алды, ол флейтаны заманауи жанрлармен үйлестіргені үшін алтын тақтан орын алды және кең танылды. Американың жергілікті флейтасы – әлемдегі екі ауа камерасы бар жалғыз флейта. Флейтаның ішіндегі жоғарғы (баяу) ауа камерасы мен төменгі камераның арасында сыбызғы мен саусақ тесіктері орналасқан қабырға бар. Жоғарғы камера қосымша резонатор қызметін атқарады, бұл флейтаға ерекше дыбыс береді. "Баяу" ауа камерасының төменгі жағында тесік, ал ойнайтын камераның жоғарғы жағында (көбінесе) шаршы тесік болады. Флейтаның үстіне аралық салып, блок (немесе "құс") бекітіледі, ол сыбызғы тесігі (немесе "терезе") үшін жұқа, тегіс ауа ағынын қамтамасыз етеді. Кейбір заманауи флейталар аралықты жою үшін блок немесе флейтада тілік жасауды қолданады. "Дәстүрлі" американдық флейта дене өлшемдеріне сүйене отырып жасалған: флейтаның ұзындығы – қолтықтан білезікке дейінгі арақашықтық, жоғарғы ауа камерасының ұзындығы – бір жұмсақ ұстаудың ені, сыбызғыдан бірінші тесікке дейінгі арақашықтық – жұмсақ ұстаудың ені, тесіктер арасындағы арақашықтық – бір бас бармақтың ені, ал соңғы тесіктен ұшына дейінгі арақашықтық – жұмсақ ұстаудың ені. Батыс музыкасынан айырмашылығы, дәстүрлі американдық үнді музыкасында A440 сияқты стандартты дыбыс биіктігі болмаған, сондықтан флейталар дыбыс биіктігі бойынша стандартталмаған. Тарихи американдық флейталар көбінесе минорлық пентатоникалық шкаланың вариациясына (мысалы, пианинодағы қара пернелерді ойнағандағыдай) келтіріледі, бұл аспапқа ерекше, мұңды дыбыс береді. Соңғы кезде кейбір шеберлер әртүрлі шкалалармен тәжірибе жасап, орындаушыларға жаңа мелодиялық мүмкіндіктер ұсынып жатыр. Сондай-ақ, заманауи флейталар көбінесе концерттік тондарда (мысалы, A немесе D) келтіріледі, осылайша оларды басқа аспаптармен оңай ойнауға болады. Заманауи американдық флейталардың негізгі тондары шамамен үш жарым октаваға жетеді, C2-ден A5-ке дейін. Америкалық флейталарда көбінесе 5 немесе 6 тесік болады, бірақ аспаптарда тесік болмауынан бастап жетіге дейін (бас бармақ тесігін қоса алғанда) тесік болуы мүмкін. Әртүрлі шеберлер флейталары үшін әртүрлі шкалалар мен саусақтарды қолданады. Кейбір заманауи американдық флейталар "үйірме" флейталары деп аталады, олар екі (немесе одан да көп) флейтадан құралған. Әдетте, үйірме камерасы басқа флейтамен үйлесімде ойнай алатын тұрақты дыбыс береді.

The Native American flute has achieved some measure of fame for its distinctive sound, used in a variety of new age and world music recordings. Its music was used in courtship, healing, meditation, and spiritual rituals. The late 1960s saw a roots revival centered around the flute, with a new wave of flautists and artisans like Doc Tate Nevaquaya (Comanche) and Carl Running Deer. Notable and award winning Native American flautists include: Mary Youngblood, Kevin Locke, Charles Littleleaf, Jay Red Eagle, Robert Tree Cody, Robert Mirabal, Joseph Firecrow, and Jeff Ball. Tommy Wildcat is a contemporary flautist, who makes traditional Cherokee river cane flutes. Of special importance is R. Carlos Nakai (Changes, 1983), who has achieved Gold record status and mainstream credibility for his mixture of the flute with other contemporary genres. The Native American flute is the only flute in the world constructed with two air chambers – there is a wall inside the flute between the top (slow) air chamber and the bottom chamber which has the whistle and finger holes. The top chamber also serves as a secondary resonator, which gives the flute its distinctive sound. There is a hole at the bottom of the "slow" air chamber and a (generally) square hole at the top of the playing chamber. A block (or "bird") with a spacer is tied on top of the flute to form a thin, flat airstream for the whistle hole (or "window"). Some more modern flutes use an undercut either in the block or the flute to eliminate the need for a spacer. The "traditional" Native American flute was constructed using measurements based on the body – the length of the flute would be the distance from armpit to wrist, the length of the top air chamber would be one fist width, the distance from the whistle to the first hole also a fist width, the distance between holes would be one thumb width, and the distance from the last hole to the end would generally be one fist width. Unlike Western music, traditional American Indian music had no standard pitch reference such as A440, so flutes were not standardized for pitch. Historic Native American flutes are generally tuned to a variation of the minor pentatonic scale (such as you would get playing the black keys on a piano), which gives the instrument its distinctive plaintive sound. Recently some makers have begun experimenting with different scales, giving players new melodic options. Also, modern flutes are generally tuned in concert keys (such as A or D) so that they can be easily played with other instruments. The root keys of modern Native American flutes span a range of about three and a half octaves, from C2 to A5. Native American flutes most commonly have either 5 or 6 holes, but instruments can have anything from no holes to seven (including a thumb hole). Various makers employ different scales and fingerings for their flutes. Some modern Native American flutes are called "drone" flutes, and are two (or more) flutes built together. Generally, the drone chamber plays a fixed note which the other flute can play against in harmony.

Барабандар

Барабан американдық үнді музыкасына зор әсер етеді. Әр тайпаның барабанға және оны ойнау дәстүріне қатысты өзгеше ерекшеліктері бар. Ірі билерге немесе повуу сияқты барабандардың негізгі құрылысы көптеген тайпаларда ұқсас: ағаштан жасалған қаңқа немесе ойылып, іші қуыс жасалған бөлік, оның үстіне жіп арқылы тартылған шикі тері – бұғы немесе елік терісі. Дәстүрлі американдық үнді барабандарының диаметрі екі-үш футқа жетеді және олар әншілер тобымен бірлесіп, шеңберде отырып ойналады. Кішкентай, бір жақты қол барабандары үшін жұқарақ қаңқа немесе қабық пайдаланылады, ал шикі тері тек бір жағына тартылады, ал екінші жағына баулар бекітіледі. Басқа түрлеріне су барабандарының екі негізгі стилі жатады: ирокез және яки типтері. Ирокез су барабаны – ішіне су құйылған, үстіңгі жағына ылғалданған тері тартылған кішкентай тостаған тәрізді ағаш ыдыс; барабан ойналғанда терінің ылғалдылығы мен керілуінен дыбыс биіктігі өзгереді. Яки типті су барабаны – ірі, жартылай қабақ пішіндес, су ваннасында көпіршіктей жүзетін құмыра. Құмыраның сыртқы дөңгелек беті барабан таяғымен соғылады, ал тербеліс су ваннасын резонатор ретінде пайдаланып күшейтіледі. Калифорнияның оңтүстік-батысы мен орталық аймақтарындағы археологиялық қазбаларда, Мивок, Маиду, Нахуа және Хопи тайпаларының қоныстарында аяқ барабаны деп аталатын барабанның тағы бір түрі табылды. Бұл барабандар көбінесе жартылай шеңбер пішіндес, қимасы ойылған, ағашпен қапталған «резонанстық» шұңқырларға орналастырылған, киваларда немесе би үйлерінде дәстүрге сәйкес орналасқан. Аяқ барабанын ойнау үшін, оны тұрақтандыру үшін ағаш тіреулерді пайдаланып, ойылған ағаштың үстіне басып ойнаған.

Марапаттар

1998 жылы құрылған және жыл сайын өткізіліп келе жатқан Арнайы Американың Түпкілікті Халықтары Музыкасы Сыйлығы, үздік Түпкілікті Халықтар Музыкасы Альбомы үшін Грэмми сыйлығын ұсынуда сәтті болды. Native American Music Awards немесе N. A. M. A. Солтүстік Америкада Түпкілікті Халықтар музыкасы үшін алғашқы ұлттық сыйлық беру бағдарламасы еді. Бұл сыйлықтар Түпкілікті Халықтар музыкалық бастамаларын кеңінен тану қажеттілігінен туындады және әлемдегі ең ірі кәсіби мүшелік ұйымы болып табылады. 2001 жылдан 2011 жылға дейін Американдық Грэмми сыйлығы жыл сайын үздік Түпкілікті Халықтар Музыкасы Альбомы үшін сыйлық тартты, ал Канадалық Juno сыйлығы жыл сайынғы Аборигендік Жазу үшін сыйлық берді. 2011 жылдың 6 сәуірінде Грэмми сыйлығының үздік Түпкілікті Халықтар Музыкасы Альбомы, Гавай Музыкасы Альбомы және үздік Зидеко немесе Каджун Музыкасы Альбомы санаттарын біріктіретіні жарияланды, осылайша жаңа «Үздік Аймақтық Түбіртек Музыкасы Альбомы» санаты құрылды. Бұл өзгеріс Грэмми санаттарының кең ауқымды қайта құрылуының бір бөлігі болды.