Кіріспе

Эльсмир каналы – Англия мен Уэльстегі су жолы. Ол Мерси және Северн өзендері арасындағы қайық жүрісін қамтамасыз ету үшін жоспарланған. Бұл ұсыныс Ливерпуль портын Солтүстік-Шығыс Уэльстегі минералдық өнеркәсіптерімен және Батыс Мидлендс аймағындағы өндіріс орталықтарымен байланыстыруды көздеген. Дегенмен, канал жоспарланғандай толыққан толық аяқталған жоқ, себебі құрылыс бағасы өсті және күтілген коммерциялық трафик пайда болмады. 1791 жылы алғаш ұсынылған Эльсмир каналы Недерпул (Чешир) мен Шрусбери арасында су жолын құруға тиіс болған. Алайда, оның тек бір бөлігі ғана аяқталды, ол кейін Честер каналы, Монтгомери каналы және Шропшир Юнион каналына біріктірілді. Бірнеше маңызды инженерлік жетістіктерге қол жеткізілсе де, 1805 жылы Понтсисилте су құбыры аяқталғаннан кейін ірі құрылыс жұмыстары тоқтатылды. Навигацияның басты желісінің солтүстік ұшы Честерден Руабонға жақын Тревор бассейнінде, ал оңтүстік ұшы Шрусбериден шамамен Уэстон Лаллингфилдс тұсында аяқталды. Ұлыбританияның өнеркәсіптік су жолдары демалыс орны ретінде жаңаша таныстырылған аймағының бөлігі ретінде, қазір сақталған орталық бөлігі Лланголен каналы деп аталады, тіпті оның құрылысшылары Лланголенге қайықтарды жіберуді жоспарламаған. Қазіргі су жолының атын алған тармақ, негізінен, қаланың үстіндегі Ди өзенінен сумен қамтамасыз етуге арналған. Сондықтан ол кең габаритті канал ретінде салынбаған, осы себепті оның дизайны тар.

Құрылыс

1796 жылы Лланминех тармағы ашылып, Франктон тоғысындағы негізгі желі Лланминехпен байланысты. 1797 жылы Монтгомеришир каналы ашылғанда, бұл канал Каррегофа шлюздерінде Монтгомеришир каналына қосылды. 1796 жылы Томас Телфорд Тревор бассейні мен Честер арасындағы каналдың бойымен су беру үшін Рексемдегі Мосс аңғарында қоректендіруші резервуар көлін салды. Бірақ, осы бөлікті салу жоспары 1798 жылы тоқтатылғандықтан, оқшауланған қоректендіруші және Фруд пен Саммерхиллдегі бассейн арасындағы навигациялық учаске тасталды. Гверсилтте қоректендіруші каналдың қалдықтарын көруге болады. Ауылдағы бір көше әлі де Хёль Камлас (Канал жолы) деп аталады. Мерси өзенінен Ди өзеніне дейінгі контурлық бөлік 1797 жылы Честер каналына қосылды. Негізгі желінің бөлігінде 1801 жылы Чирк су құбыры, ал 1805 жылы Понтсисилте су құбыры ашылды. Алайда, сол кезде Диден Честерден Руабонға дейінгі жоспарланған желі экономикалық тұрғыдан тиімсіз деп танылды. Сондықтан каналдың соңы Руабоннан оңтүстік-батысқа қарай 2 миль (3 км) жердегі Тревор бассейнінде аяқталды. Северенге жету жоспары да тоқтатылды, себебі Шрусбери каналы қалаға қызмет көрсетіп тұрған еді, ал Севереннің нашар навигациялық жағдайы қосымша трафик үшін құрылыс жұмыстарының шығындарын ақтамайтын еді. Канал енді Врексемнің солтүстік-батысындағы негізгі су көзіне жетпейтіндіктен, Ди аңғарының бойымен Лантисилиодағы Horseshoe Falls-қа дейін қоректендіруші канал салынды. Бұл тар қоректендіруші тармақ кемелерге Лланголенге жетуге мүмкіндік берді. Нәтижесінде, каналдың негізгі желісінің салынып біткен жалғыз бөлігі – Мерсиден Честерге дейінгі солтүстік желісі және Тревор бассейнінен Уэстон Лаллингфилдске дейінгі орталық бөлігі болды. Бұл орталық бөлікті Ұлыбританияның су жолдары желісінің қалған бөлігінен оқшаулағандықтан, жоспарланған Уитчерч тармағы қайта бағытталды. 1797 мен 1806 жылдар арасында Хёрлстон тоғысындағы Честер каналына Эльсмир арқылы Франктоннан байланыс құрылды. Бұл маршрут айналмалы болғанына қарамастан, ол негізгі желі деп есептелді. Бұл кеңейтімге Уитчерч қаласына дейінгі тармақ та кірді, себебі жаңа маршрут қаланы өткізіп кеткен. Шропширдегі Прейске жету үшін де тармақ жоспарланған, бірақ желі ауылдан тек Куина Брукке дейін ғана салынды. Фрэнктон-Джанкшеннен Уэстон-Лаллингфилдске дейінгі су жолының бөлігі, бастапқыда Шрусбериге дейінгі негізгі желі болуы тиіс еді, ол Уэстон тармағы аталды. Уэстон Лаллингфилдс пен Северен өзені арасындағы аяқталмаған бөлік ұзақ болды, онда 107 фут (33 м) биіктіктегі шлюздер мен Уэстон Лаллингфилдсте туннель болуы керек еді.

Жұмыс каналы

Каналдың толыққанды жобаланбауынан туындаған шектеулерге байланысты, Эльсмир каналы өндірістік су жолы ретінде жұмыс істеу кезеңінде қаржылық қиындықтарға тап болды. 1813 жылы Эльсмир каналы компаниясы Честер каналымен бірігіп, Эльсмир және Честер каналы компаниясын құрды. Бұл кәсіпорын 1845 жылы Бирмингем және Ливерпуль қосылатын каналымен біріктірілді. Бір жыл өткен соң, канал Шропшир Одағы темір жолдары мен канал компаниясы құрылғаннан кейін қайтадан басқарылды. 1917 жылы Вестон тармағы Хордли Уорф маңындағы бұзу салдарынан жабылды. 1939 жылы Хёрлстоннан Лланголенге дейінгі бағыттағы қозғалыс толығымен тоқтады. Эльсмир портынан Честерге дейінгі солтүстік желінен басқа, Эльсмир каналы желісінің барлық қалған бөліктері 1944 жылы Парламент актісімен кеме жүруге жабылды. Дегенмен, Хёрлстоннан Лланголенге дейінгі канал Шропшир Юнион каналының басты желісі үшін және ішуге жарамды сумен қамтамасыз ету үшін сақталды. 1955 жылы Mid & South East Cheshire Water Board компаниясымен жасалған келісім каналдың болашағын қамтамасыз етті.

Қазіргі күн

Ресми жабылуына қарамастан, каналдың ойын-саяхаттық қайықтармен үлкен танымаллыққа ие болуы оны маңызды демалыс орны ретінде қабылдауға және Лланголен каналы деп қайта атауға әкелді. Канал ешқашан Лланголенге дейін жеткізілуі жоспарланбағандықтан, бұл атау өзгерісі – каналдың қиын даму тарихын көрсететін ирониялық жайт. Ельсмир каналы Франктон торабынан оңтүстікке қарай (Ляньяньех тармағы) қазір Монтгомери каналының бір бөлігін құрайды, Монтгомеришир каналымен бірге, ал Честерден Ельсмир портына дейінгі оқшауланған солтүстік бөлігі Шропшир одағы каналының басты арнасының бөлігі деп есептеледі. Уэстон тармағы енді, Canal & River Trust демалыс блогы бар өте қысқа бөлігінен басқа, толығымен толтырылған.

Ellesmere портынан Честерге дейін

Канал Мерси өзені жағасындағы Эльсмир портының догынан басталады. Алғашқыда жүктер ішкі су жолдары арқылы келген кемелерден тікелей өзен кемелеріне осы докта ауыстырылып, таяз су шлюздері арқылы кіріп-шығатын. Бірақ 1890 жылдары Манчестер кеме каналы салынысымен, бұл бассейн өзеннен ажыратылды. Қозғалыс екі қабатты шлюз жүйесімен реттелді. Эльсмир порты мен Честер арасындағы контурлы канал Бакфорд Брук және Баше аңғарысын қамтитын табиғи өзен аңғарының бағытымен өтеді. Канал Честер каналымен қиылысатын жерде Честер бассейніне (қойма) кіреді. Осы жерде бұрын Ди өзені мен Честер портына дейін жеткен 4 шлюзді тармақ та бар. Эльсмир каналы Честер каналына жеткен кезде, Честердегі қабатты шлюздердің құрылымы өзгертілді. Бастапқыдағы 5 қабатты шлюз орнына тереңірек 3 қабатты шлюз орнатылды. Қазіргі кезде бұл бөлік Шропшир одағы каналының бір бөлігі болып табылады.

Хёрлстоннан Фрэнктон торапшасына дейін

Бұл бөлім каналды ұлттық желіге жалғау үшін салынды. Ол Шропшир одағы каналының Элсмир тармағы болып өзгерді және қазір Лланголен каналының бір бөлігі.

Фрэнктон тұйығы - Тревор бассейні

Бұл каналдың бастапқы басты желісінің маңызды бөлігі болды. Кейіннен ол Шропшир одағы каналының Лланголен тармағына айналып, қазір Лланголен каналының бір бөлігі болып табылады.

Тревор бассейні - Атқыштар құламасы

Бұл каналдың бөлігі кеме жүруге қолайлы қосымша арна ретінде салынды. Қазір ол Лланголен каналының бір бөлігі.

Фрэнктон тоғысу орнынан Ляньяньехке дейін

Бұл бөлім (Ляньяньех тармағы) қазір Монтгомери каналының бір бөлігі деп белгіленді (Эллесмир каналының Ляньяньех тармағы мен Монтгомеришир каналын біріктіретін). Фрэнктон түйіскен жерінен Уэстон тармағына дейінгі бөлім бастапқыда каналдың басты арнасы болуы жоспарланған. Көпірлердің нөмірленуі (Харлстон түйіскен жерінен басталады) Ляньяньех тармағы бойымен жалғаса береді, және қазір бұл екі жеке канал ретінде қарастырылса да (Лланголен және Монтгомери), нөмірлену жүйесі өзгеріссіз сақталады.

Frankton Junction - Weston Lullingfields аралығындағы жол

Бұл бөлім бастапқыда каналдың басты арнасы ретінде жоспарланған, бірақ қазір толып жатыр. Бұл тармақта Hordley, Dandyford, Pedlar's Bridge, Shade Oak және Weston Lullingfields жерлерінде кеме тоқтату орындары болған. Вестон Лаллингфилдс ауданында канал компаниясы кеме тоқтату орны, төрт әк пеші, мейрамхана, ат қоралары, кеңсе қызметкерінің үйі және салмақ өлшеу құралын салған. Олар 1797 жылы ашылып, 1917 жылы каналдың бұзылуына байланысты Вестон тармағы жабылғанда жабылды.