Кіріспе

1541 ж. қайтыс болған) – Кулиакан губернаторы болған испан конкистадоры. Мельхор Диас (1505 – 1541 қаңтар) 1540 жылғы Коронадо экспедициясында 25 адамнан тұратын қосымша отрядқа жетекшілік еткенімен танымал. 1540 жылдың желтоқсанында Диас Колорадо өзенін кесіп өтіп, оған Рио-де-Тизон (Көмір өзені) деген ат берді. Осылайша ол Колорадо өзенінің батысына аяқ басқан және зерттеген алғашқы еуропалық болып, қазіргі Калифорния штатындағы Серро Прието маңындағы лайлы жерлерге және Империалдық аңғарға жетті. Колорадо өзенін зерттеу барысында Диас Оңтүстік теңізге жол табуға тырысты, бірақ азық-түлік жетіспеушілігі және Диасқа оқиға болғандықтан, отряд Сонорадағы Корасон аңғарына, Жаңа Испанияға қайтаруға мәжбүр болды. Диас Калифорнияны испандықтардың колонизациялауының бірінші кезеңін бастаған испан зерттеушілері мен конкистадорларының қатарында болды.

Жеке өмір

Диазды тарихшы Джордж Паркер Уиншип "еңбекқор, шебер ұйымдастырушы және көшбасшы" деп сипаттаған, ол "өзімен бірге жүргендерге және ізбасарларына сенім сыйлап, қарауындағылардың арасында әрқашан ең жақсы тәртіп пен еңбекқорлықты сақтаған".

1539 жылғы экспедиция

Нуньо де Гусман оны Сан-Мигель-де-Кульякан қаласының басшысы етіп тағайындады. 1539 жылы Фрай Маркос де Низа Пимерия-Альтадан қайтып келгенде, Сиболаның аңызға толы қалаларын көргенін мәлімдеді. Сонда вице-король Антонио де Мендоса Диазды Фрай Маркостың хабарларының рас екенін алдын ала анықтау үшін шағын экспедицияның жетекшісі ретінде жіберді. Оның алған ақпараты Коронадоның жоспарланған, әлдеқайда ірі экспедициясына көмектесуі тиіс болды. Ол 1539 жылдың 17 қарашасында аттанды.

Коронадо 1540 экспедициясы

Диас күтілген уақытта оралмағандықтан, Коронадо 1540 жылдың ақпан айында онысыз аттанды. Диас пен Коронадо жол жүрісінде кездесіп, Диас Коронадоның тобына қосылды. Коронадо оны сол аймақтағы бірнеше ауылдарды табу және зерттеу үшін екінші экспедицияға жіберді. Ол ауылдарды тауып, олардың бұрын айтылғандай зор сипаттамаларға сай еместігін хабарлады. Содан кейін Коронадо Диазды экспедицияның малдарына жем дайындау үшін алға жіберді. 1540 жылдың шілдесінде Диаз енді сенімсіздік пен жек көруге толы Фрай Маркосты Мексикаға қайтаруға және (кейбір мәліметтер бойынша) Корасонес аңғарындағы (қазіргі Урес, Сонора) Сан-Жеронимо (немесе Иероним) бекінісінің басшылығын өз қолына алуға жіберілді. Одан ол Коронадо экспедициясының теңіз бөлігі болған Эрнандо де Аларкон флотымен байланыс орнатуға тырысты. 1540 жылдың қыркүйегінде ол үшінші экспедициясын бастады, құрлықпен қазіргі Колорадо және Гила өзендерінің қосылған жеріне дейін саяхат етті. Ол жергілікті тұрғындардан Аларконның кетіп қалғанын, бірақ ол өзімен бірге азық-түлік пен хаттарды қалдырғанын білді. Хабарламада Диас Колорадо өзенін кесіп өтіп, еуропалық тегі бар алғашқы адам болғаны және оған Рио-дель-Тизон ("Көмір өзені" немесе "Шұғылалы өзен") деген ат бергені айтылды.