Кіріспе

Австралиялық ақын, очеркші және әдеби сыншы Джанет Гертруда "Нетти" Палмер (туған Хиггинс) (18 тамыз 1885 – 19 қазан 1964) – Австралияның сол кездегі жетекші әдеби сыншысы, ақын және очеркші. Ол әйел жазушылармен хат алмасып, Виктория дәуіріндегі әйелдердің туындыларын жинаған «Жүз жылдық сыйлық кітабын» құрастырды.

Ерте өмір

Нети Хиггинс Виктория штатының Бендиго қаласында туған. Ол Викторияның белгілі радикал саяси қайраткері, кейіннен Австралияның жоғары сотының федералды министрі және судьясы болған Х. Б. Хиггинстің және Викторияның алғашқы әйел ландшафт сәулетшісі Ина Хиггинстің қызы. Ұлы ғалым және тіл білгір Нети Мельбурн қаласындағы Пресвитериандық қыздар колледжінде, Мельбурн университетінде оқыды және Халықаралық фонетика дипломы үшін Германия мен Францияда фонетиканы зерттеді. Мельбурнға оралғаннан кейін ол әдеби және социалистік айналымдарда белсенді болып, болашақты көре білетін ақын Бернард О'Даудпен терең және ұзаққа созылған қарым-қатынас құрды. Оның бауыры Эсмонд Хиггинс Австралияның ерте коммунистерінің бірі болса да, Нети ешқашан саяси партияға қосылған жоқ: ол кең ауқымды әлеуметтік өзгерістерге көбірек қызығушылық танытты. Ванс пен Нети Хьюз үкіметінің Австралияға әскерге шақыруды енгізу әрекетіне қарсы күресті. 1918 жылы Ванс Австралия армиясына ерікті болып тіл бікті, бірақ ол әрекетке түспей тұрып соғыс аяқталды.

Жазушылық мансап және кейінгі өмір

Ванс пен Нетти екеуі де соғыстан бұрын поэзия, әңгімелер, сын мақалалары мен журналистика жариялай бастады. Нетти үйленбес бұрын қазіргі заманғы тілдерді және фонетиканы оқытқан. 1920 жылдары Квинсленд штатының Калондра қалашығында тұрған Нетти, Ванс сияқты, өзін толық уақыт әдебиет пен жазуға арнады. 1924 жылы Нетти «Modern Australian Fiction» атты еңбегін жариялады, ол сол кездегі Австралия әдебиетіне арналған ең маңызды сындық зерттеу болды. Екі қызы мектепке барып оқыған кезде ол қайтадан толық уақыт жазуға кірісті. Австралияның көптеген газеттеріне тұрақты түрде мақала жазып, қоршаған ортадан бастап мәдени шараларға дейінгі тақырыптарды қамтыды, сондай-ақ Австралияда, Америкада, Еуропада және басқа елдерде жарық көрген маңызды кітаптарға шолулар жасады. 1928 жылы оның «An Australian Story Book» атты әңгімелер жинағы жарық көрді, онда тек уақытша басылымдарда ғана жарық көрген әңгімелер жинақталған. 1931 жылы ол өзінің ағасы Генри Борнс Хиггинстің өмірбаянын – «Еске алулар» атты кітабын жариялады. Ол Викторияның 100 жылдығына арналған «Centenary Gift Book» атты тарихи және әдеби еңбектердің ерекше жинағын редакциялады. Ол көптеген жазушылармен, әсіресе әйелдермен хат алмасып, байланыс желісінің орталығы болды. Марджори Барнард және Флора Эльдершоу сияқты жазушыларға кеңесші және сенімді серік болды. 1935 жылы Палмерлер Еуропаға саяхаттады, Испанияда азамат соғысы басталғанда Барселонаның жанында демалып жүрді. Айлин мен Хелен студент кезінде Коммунистік партияға қосылған еді, ал Айлин отбасының қалған бөлігі Австралияға оралғанда, Испаниядағы британдық медициналық бөлімде ерікті болып қызмет ету үшін қалды. Мельбурнға оралғаннан кейін Нетти Испания Республикасын қолдауға белсенді түрде атсалысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вэнс пен Нетти фашизмнің пайда болуына, ол Австралияда болсын немесе шетелде болсын, қарсы болды. Олар Ұлы соғыс кезінде демократиялық құқықтардың жоғалуын көргендіктен, олардың жұмысы Австралиядағы теңдік пен адам құқықтарына сенімді нығайтуға бағытталды. Олар сондай-ақ аймақтық экологиялық сананың маңыздылығын алға тартқан алғашқы жақтастардың бірі болды, ал Неттидің Данденонг туралы кітабы – маңызды экологиялық тарих еңбегі саналады. Нетти «The Memoirs of Alice Henry» (1944) және «Fourteen Years: Extracts from a Private Journal» (1948) атты еңбектерін жариялады, олар оның ең жақсы туындылары деп есептеледі. Нетти «Henry Handel Richardson: A Study» атты зерттеуін жариялады, ол қазір танымал Мельбурн авторы Генри Гендель Ричардсонның (Этель Флоренс Линдесей Ричардсонның псевдонимі) және оның монументалды трилогиясы «The Fortunes of Richard Mahony» атты туындысының танылуына үлкен үлес қосты. Вэнсті және Неттиді танығандар оларды олардың мейірімділігі мен жомарттығы үшін еске алады. Олар Австралия әдебиетін академияда оқытуға лайық пән ретінде тануға ықпал етті. Нетти Мельбурндағы Гёте институтында белсенді қатысты. Вэнс пен Неттидің соңғы жылдары олардың денсаулығы нашарлап, 1948 жылы психикалық күйзеліске ұшырап, алкоголизмге тәуел болған қызы Эйлин туралы уайымдады. Эйлин өзінің жеке өнерімен танымал ақын болған және Испания азамат соғысы туралы көп жазған. Нетти 1964 жылы қайтыс болды, оны Австралия жазушылары мен оқырмандары зор қайғымен еске алды. Виктория премьерінің әдеби сыйлығы фантастика үшін Вэнс Палмер сыйлығымен аталады, ал беллетристика емес туындылар үшін Нетти Палмер сыйлығы тағайындалады (2010 жылға дейін Уилер орталығының басшылығымен олар Виктория премьерінің сыйлығы деп қайта аталды). 2018 жылы Нетти өзінің көркем прозасы үшін Мельбурн баспасөз клубының Даңқ залына енгізілді.