Органикалық өнімдерді сертификаттау процесі

Органикалық өнімдерді сертификациялау: талаптар, стандарттар, инспекциялар. Химиялық заттарсыз, ГМО-сыз табиғи өнімдерді өндірушілер үшін маңызды ақпарат!

18 мин оқу

100%

Дереккөз: Organic certification — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Органикалық азық-түлік және басқа да органикалық ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді сертификаттау процесі.

Органикалық сертификаттау – органикалық азық-түлік және басқа да органикалық ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерді сертификаттау процесі. Жалпы, азық-түлік өндірісіне тікелей қатысы бар кез келген кәсіпорын сертификатталуы мүмкін, соның ішінде тұқым жеткізушілер, фермерлер, азық-түлік өңдеушілер, бөлшек сауда орындары және мейрамханалар. Органикалық тоқымаларды (немесе органикалық киімдерді) сертификаттау да бар, ол органикалық өсірілген талшықтан жасалған тоқыма өнімдерін сертификаттауды қамтиды. Қажеттіліктер елден елге өзгеше (органикалық ауыл шаруашылығын реттейтін елдер тізімі), және әдетте өсіру, сақтау, өңдеу, қаптау және тасымалдау бойынша өндіріс стандарттарының жиынтығын қамтиды: синтетикалық химиялық заттарды (мысалы, тыңайтқыштар, пестицидтер, антибиотиктер, тамақ қоспалары), сәулеленуді және кәрі суларды пайдаланудан аулақ болу; генетикалық модификацияланған тұқымды пайдаланбау; бірнеше жыл бойы (әдетте үш жыл немесе одан да көп) тыйым салынған химиялық заттарсыз болған егістік жерлерді пайдалану; мал шаруашылығы үшін жем, баспана және көбейтуге қатысты нақты талаптарды сақтау; егжей-тегжейлі жазбаша өндіріс және сату тізімдерін жүргізу (аудит жолы); органикалық өнімдерді сертификатталмаған өнімдерден қатаң физикалық бөлуді сақтау; мерзімдік жеке тексерулерден өту. Кейбір елдерде сертификаттауды үкімет бақылайды, ал «органикалық» терминін коммерциялық мақсатта пайдалану заңмен шектеледі. Сертификатталған органикалық өнім өндірушілер сертификатталмаған өндірушілерге қолданылатын ауыл шаруашылығы, азық-түлік қауіпсіздігі және басқа да мемлекеттік ережелерге бағынады. Сертификатталған органикалық азық-түлік міндетті түрде пестицидтерсіз болуы керек емес, өйткені кейбір пестицидтерге рұқсат беріледі.

Мақсаты

Органикалық сертификаттау – бүкіл әлемде органикалық тағамдарға деген сұраныстың артуына жауап береді. Оның мақсаты – сапаны қамтамасыз ету, алаяқтықтың алдын алу және сауданы ынталандыру. Органикалық қозғалыстың басында, шағын фермерлер өз өнімдерін тікелей фермерлер нарықтарында сатқан кезде мұндай сертификаттау қажет болмаған. Бірақ органикалық өнімдердің танымалдылығы артқан сайын, көбірек тұтынушылар органикалық тағамдарды дәстүрлі арналар арқылы, мысалы, супермаркеттерден сатып алады. Сондықтан тұтынушылар үшін үшінші тараптан берілетін реттеуші сертификатқа сену қажет. Органикалық өндірушілер үшін сертификаттау, сертификатталған шаруашылықта қолдануға рұқсат етілген өнімдердің жеткізушілерін анықтайды. Тұтынушылар үшін "органикалық сертификатталған" өнімге кепілдік береді, бұл "төмен майлы", "100% бүкіл бидай" немесе "жасанды сақтағыштар жоқ" сияқты. Сертификаттаудың басты мақсаты – органикалық өнімдердің тұтынушыларға сатылуын реттеу және жеңілдету. Әрбір сертификаттау органының өздерінің тауарлық белгілері бар, олар тұтынушылар үшін бренд ретінде танылуы мүмкін – сертификаттаушы өндірушілерге өз логотипінің жоғары танымалдылығын маркетингтік артықшылық ретінде пайдалануға ұсынады.

Үшінші тарап

Үшінші тарап сертификаттау кезінде шаруашылық немесе ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу ұлттық немесе халықаралық органикалық стандарттарға сәйкес аккредиттелген органикалық сертификаттау агенттігімен сертификатталады. Шаруашылықты сертификаттау үшін фермер әдеттегі шаруашылық операцияларына қосымша бірқатар жаңа іс-әрекеттерді орындауы керек: органикалық стандарттарды зерттеу, олар шаруашылықтың барлық аспектілері үшін рұқсат етілген және рұқсат етілмеген нәрселерді егжей-тегжейлі көрсетеді, соның ішінде сақтау, тасымалдау және сату. Сәйкестік – шаруашылықтың құрылғылары мен өндіріс әдістері стандарттарға сәйкес болуы керек, бұл құрылғыларды өзгертуді, жеткізушілерді іздеуді және ауыстыруды қамтиды. Құжаттама – кең көлемді құжаттар қажет, онда шаруашылық тарихы мен қазіргі жағдайы егжей-тегжейлі сипатталады, әдетте топырақ пен су сынақтарының нәтижелері де қамтылады. Жоспарлау – тұқымнан бастап сатуға дейін барлық мәліметтерді қамтитын жазбаша жылдық өндіріс жоспары ұсынылуы керек: тұқымның көзі, егістік пен дақылдардың орналасуы, тыңайтқыштарды қолдану және зиянкестермен күресу шаралары, дақыл жинау әдістері, сақтау орындары және т.б. Тексеру – жыл сайын шаруашылықта тексерулер жүргізілуі керек, оның ішінде физикалық араласу, құжаттарды қарау және ауызша сұрақ-жауап. Тексерулердің көп бөлігі алдын ала жоспарланған болады. Төлем – жылдық тексеру/сертификаттау төлемі (қазіргі уақытта АҚШ және Канадада агенттік пен операцияның көлеміне байланысты жылына 400–2000 доллардан басталады). Сертификатталған операцияларға қаржылық көмек бағдарламалары бар. Есептілік – барлық іс-әрекеттерді қамтитын күнделікті шаруашылық және сату жазбалары кез келген уақытта тексеруге қолжетімді болуы керек. Сонымен қатар, қысқа мерзімді немесе күтпеген тексерулер жүргізілуі мүмкін, сондай-ақ топырақ, су, өсімдік тіндері сияқты арнайы сынақтар сұралуы мүмкін. Ферманы алғаш рет сертификаттау үшін топырақ тыйым салынған заттарды (жасанды химиялық заттар және т.б.) пайдаланудан бос болуы керек, бірнеше жыл бойы. Конвенциялық шаруашылық осы кезеңде, көбінесе екі-үш жыл бойы органикалық стандарттарды сақтауы керек. Бұл «өтпелі кезең» деп аталады. Өтпелі кезеңдегі дақылдар толыққанды органикалық деп есептелмейді. Шаруашылықтан басқа операцияларды сертификаттау процесі де ұқсас. Назар ингредиенттердің және басқа да қосымша материалдардың сапасына, сондай-ақ өңдеу және сақтау жағдайларына аударылады. Көліктік компания өз көлік құралдарын, қоймаларын, контейнерлерін пайдалану және күтіп ұстау туралы есеп беруі керек. Ресторанның үй-жайларын тексеру және оның жеткізушілерінің органикалық сертификаты бар екенін растау қажет.

In third party certification, the farm or the processing of the agriculture produce is certified in accordance with national or international organic standards by an accredited organic certification agency. To certify a farm, the farmer is typically required to engage in a number of new activities, in addition to normal farming operations:
Study the organic standards, which cover in specific detail what is and is not allowed for every aspect of farming, including storage, transport and sale. Compliance — farm facilities and production methods must comply with the standards, which may involve modifying facilities, sourcing and changing suppliers, etc. Documentation — extensive paperwork is required, detailing farm history and current set up, and usually including results of soil and water tests. Planning — a written annual production plan must be submitted, detailing everything from seed to sale: seed sources, field and crop locations, fertilization and pest control activities, harvest methods, storage locations, etc. Inspection — annual on farm inspections are required, with a physical tour, examination of records, and an oral interview. The vast majority of the inspections are pre scheduled visits. Fee — an annual inspection/certification fee (currently starting at $400–$2,000/year, in the US and Canada, depending on the agency and the size of the operation). There are financial assistance programs for qualifying certified operations. Record keeping — written, day to day farming and marketing records, covering all activities, must be available for inspection at any time. In addition, short notice or surprise inspections can be made, and specific tests (e. g. soil, water, plant tissue) may be requested. For first time farm certification, the soil must meet basic requirements of being free from use of prohibited substances (synthetic chemicals, etc.) for a number of years. A conventional farm must adhere to organic standards for this period, often two to three years. This is known as being in transition. Transitional crops are not considered fully organic. Certification for operations other than farms follows a similar process. The focus is on the quality of ingredients and other inputs, and processing and handling conditions. A transport company would be required to detail the use and maintenance of its vehicles, storage facilities, containers, and so forth. A restaurant would have its premises inspected and its suppliers verified as certified organic.

Сертификаттаудың баламалы нұсқалары

Органикалық сөз сертификаттау (және органикалық тағамдарды тарту) процесінің орталық элементі болып табылады, және осы мәселе де кейбір адамдар тарапынан сұрақ тудырады. Органикалық заңдар қабылданған елдерде өндірушілер сертификатсыз осы терминді заңды түрде қолдана алмайды. Сертификаттаудың осы заңды талабын оралымдау үшін, "шынайы" және "табиғи" сияқты әзірге нақты анықталмаған терминдерді пайдаланатын түрлі балама сертификаттау әдістері пайда болуда. АҚШ-та, сертификаттаудың құны мен заңды талаптарын ескере отырып (2002 жылдың қазанына дейін), жеке фермерлер қауымдастығы Certified Naturally Grown, "USDA органикалық әдістерін қолданатын, бірақ USDA Certified Organic бағдарламасына қатыспайтын шағын шаруашылықтар үшін коммерциялық емес балама экологиялық таңбалау бағдарламасын" ұсынады. Ұлыбританияда "табиғи" өсіру әдістерін қолданатын шағын фермерлердің мүдделерін Wholesome Food Association қорғайды, ол негізінен сенім мен өзара тексеруге негізделген белгіні беру арқылы іске асырады.

Органикалық сертификаттау және мыңжылдық даму мақсаттары (МДМ)

Органикалық сертификаттау, сондай-ақ әділ сауда сертификаттау, тікелей және жанама түрде Мыңжылдық Даму Мақсаттарының (МДМ) кейбірін іске асыруға үлес қосу мүмкіндігіне ие. Бұл 2000 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Мыңжылдық Саммитінде белгіленген сегіз халықаралық даму мақсаты, және БҰҰ-ның барлық мүше мемлекеттері 2015 жылға дейін МДМ-ға қол жеткізуге көмектесуге міндеттелді. Дамыған елдерде этикалық тұтынушылықтың өсуімен қатар, дамушы елдердің кедей халқынан экологиялық таза және әлеуметтік сертификатталған өнімдерді импорттау артты, бұл МДМ-ға қол жеткізуге үлес қосуы мүмкін. Setboonsarng (2008) жүргізген зерттеу көрсетіп тұрғандай, органикалық сертификаттау, жоғары бағалар мен жақсартылған нарыққа қолжетімділік сияқты факторлар арқылы МДМ 1 (кедейлік және аштық) және МДМ 7 (экологиялық тұрақтылық) мақсаттарына айтарлықтай үлес қосады. Бұл зерттеудің қорытындысы бойынша, осы нарыққа негізделген даму схемасының кедейлікке тигізетін әсерін кеңейту үшін стандарттарды үйлестіру, сертификаттаушы ұйымдардың құзыреттілігін арттыру, инфрақұрылымды дамыту және балама сертификаттау жүйелерін жаңару үшін мемлекеттік сектордің қолдауы қажет.

Халықаралық азық-түлік стандарттары

Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының Codex Alimentarius органы 1961 жылғы қарашада құрылды. Комиссияның негізгі мақсаттары – тұтынушылардың денсаулығын қорғау және халықаралық азық-түлік саудасында әділ тәжірибені қамтамасыз ету. Codex Alimentarius Дүниежүзілік сауда ұйымы тарапынан азық-түлік қауіпсіздігі және тұтынушыларды қорғауға қатысты дауларды шешудегі халықаралық анықтамалық нүкте ретінде мойындалған. Олардың мақсаттарының бірі – тағам өнімдерін дұрыс таңбалау (жалпы стандарт, тамақтану құндылығын көрсету бойынша нұсқаулар, таңбалау туралы талаптар бойынша нұсқаулар).

Аргентина

Аргентинада органикалық сертификаттау 2012 жылдың желтоқсанында Ауыл шаруашылығы министрлігінің қаулысы арқылы енгізілді. Органикалық өнімдер SENASA басқаруымен және төрт жеке компаниялармен берілетін «Orgánico Argentina» мөрімен таңбаланады. Органикалық өндіріс 1999 жылы қабылданған 25.127 заңмен реттеледі. 2019 жылы Аргентина мөрімен сертификатталған жерлер органикалық өндіріс үшін пайдаланылды.

Мемлекеттік органикалық сертификаттау

ЕО елдері 1992 жылы қабылданған ЕО Экологиялық ережесі арқылы толыққанды органикалық заңнаманы қабылдады. Сертификаттау органдарына қадағалау ұлттық деңгейде жүзеге асырылады. 2002 жылдың наурыз айында Еуропалық комиссия органикалық тағамдарға арналған жалпы Еуропалық белгіні бекітті. Ол 2010 жылдың шілдесінен бастап ЕО бойынша міндетті болып табылады және екі жылдық кезеңдік аралықтан кейін толыққанды міндетті болды. ЕС-15 елдерінде органикалық тағам өндіруге айналдырылған егістік жердің ауданы айтарлықтай өсті, 1998 жылы 1,8% болса, 2005 жылы 4,1% жетті. Алайда, 2005 жылғы статистика бойынша, қазіргі ЕС-25 елдеріндегі жалпы көрсеткіш 1,5% құрады. Бірақ, статистика кейбір елдерде органикалық тағамдардың айналымы жоғары екенін көрсетті, Францияда 10%, Германияда 14% деңгейіне жетті. Франциядағы көкөністердің, жемістердің, сүттің және жұмыртқаның 21% органикалық сертификатталған. 2010 жылғы деректер бойынша, Германияның 5,4%, Швейцарияның 10,4% және Австрияның 11,7% егістік жері органикалық тағам өндіруге айналдырылды. ЕО-ға мүше емес елдер экспортты арттыру үшін органикалық тағамдарға қатысты еуропалық сертификаттау ережелерін кеңінен қабылдады. 2009 жылы жаңа логотип дизайн конкурсы мен онлайн дауыс беру арқылы таңдалды. Жаңа логотип – жасыл төртбұрыш, онда желдегі жапырақ пішінінде орналасқан еуропалық тудың он екі жұлдызы бейнеленген. Алдыңғы логотиптерден айырмашылығы, бұл логотипте органикалық тағамдар сертификатына қатысты аударма талаптары жоқ, сөздер де келтірілмеген. Жаңа ЕО органикалық белгісі 2010 жылдың шілдесінен бастап қолданысқа енгізілді және ескі Еуропалық органикалық белгіні алмастырды. Дегенмен, бұрын басылған және қолдануға дайын болған ескі логотиптері бар қаптамаларды келесі екі жылда пайдалануға рұқсат етілді. ЕО органикалық белгісін әзірлеу Данияның органикалық тағам саясаты мен Дания органикалық белгісінің қағидалары негізінде жүзеге асты, ол әлемдегі қолданушылары арасында ең жоғары танылу деңгейіне (98% және 90% сенім) ие. Қазіргі ЕО органикалық белгісінің мақсаты – органикалық тағамдарда қолданылған ингредиенттердің кем дегенде 95% органикалық текті екенін және 5% қателік маржасы екенін тұтынушыға хабарлау. + 2005 жылғы Еуропадағы органикалық егістік жерлер:
Ел Ауданы (га) Пайыз (%)
Австрия 360,369 11
Бельгия 22,994 1.7
Кипр 2 1.1
Чехия Республикасы 254,982 7.2
Дания 134,129 5.2
Финляндия 147,587 6.5
Франция 560,838 2
Германия 807,406 4.7
Грекия 288,737 7.2
Венгрия 128,576 2
Ирландия 34,912 0.8
Италия 1,069,462 8.4
Латвия 118,612 7
Литва 64,544 2.3
Люксембург 3,158 * 2.4
Мальта 14 0.1
Нидерланды 48,765 2.5
Польша 82,730 * 2.4
Португалия 233,458 6.3
Словакия 90,206 4.8
Словения 23,499 4.8
Испания 807,569 3.2
Швеция 222,268 6.2
Швейцария 11
Ұлыбритания 608,952 3.8
ЕОБ Жалпы саны 6,115,465 3.9
Дерек көзі: "Eurostat 80/2007" баспасөз хабарламасы.

EU countries acquired comprehensive organic legislation with the implementation of the EU Eco regulation 1992. Supervision of certification bodies is handled on the national level. In March 2002 the European Commission issued an EU wide label for organic food. It has been mandatory throughout the EU since July 2010. and has become compulsory after a two year transition period. The farmland converted to produce certified organic food has seen a significant evolution in the EU15 countries, rising from 1.8% in 1998 to 4.1% in 2005. For the current EU25 countries however the statistics report an overall percentage of just 1.5% as of 2005. However, the statistics showed a larger turnover of organic food in some countries, reaching 10% in France and 14% in Germany. In France 21% of available vegetables, fruits, milk and eggs were certified as organic. Numbers for 2010 show that 5.4% of German farmland has been converted to produce certified organic food, as has 10.4% of Swiss farmland and 11.7% of Austrian farmland. Non EU countries have widely adopted the European certification regulations for organic food, to increase export to EU countries. In 2009 a new logo was chosen through a design competition and online public vote. The new logo is a green rectangle that shows twelve stars (from the European flag) placed such that they form the shape of a leaf in the wind. Unlike earlier labels no words are presented on the label lifting the requirement for translations referring to organic food certification. The new EU organic label has been implemented since July 2010 and has replaced the old European Organic label. However, producers that have had already printed and ready to use packaging with the old label were allowed to use them in the upcoming two years. The development of the EU organic label was develop based on Denmark's organic food policy and the rules behind the Danish organic food label which at the moment holds the highest rate of recognition among its users in the world respectively 98% and 90% trust the label. The current EU organic label is meant to signal to the consumer that at least 95% of the ingredients used in the processed organic food is from organic origin and 5% considered an acceptable error margin. + European Organic Farmland in 2005 Country Area (ha) Percent (%) Austria 360,369 11 Belgium 22,994 1.7 Cyprus 2 1.1 Czech Republic 254,982 7.2 Denmark 134,129 5.2 Finland 147,587 6.5 France 560,838 2 Germany 807,406 4.7 Greece 288,737 7.2 Hungary 128,576 2 Ireland 34,912 0.8 Italy 1,069,462 8.4 Latvia 118,612 7 Lithuania 64,544 2.3 Luxembourg 3,158 * 2.4 Malta 14 0.1 Netherlands 48,765 2.5 Poland 82,730 * 2.4 Portugal 233,458 6.3 Slovakia 90,206 4.8 Slovenia 23,499 4.8 Spain 807,569 3.2 Sweden 222,268 6.2 Switzerland 11 United Kingdom 608,952 3.8 EU Total 6,115,465 3.9Source: "Eurostat press release 80/2007"

Чехия

Келесі жеке органдар органикалық өнімдерді сертификаттайды: KEZ, o.p.s. (CZ BIO 001), ABCert, AG (CZ BIO 002) және BIOCONT CZ, s.r.o. (CZ BIO 003). Бұл органдар өнімнің шығу тегін растаумен байланысты процестерді бақылайды. (ЕО) № 882/2004 директивасына сәйкестікті мемлекеттік орган ÚKZÚZ (Ауыл шаруашылығында бақылау және сынақ жөніндегі орталық институт) қамтамасыз етеді.

Франция

Францияда 1985 жылы органикалық сертификаттау енгізілді. Ол "AB agriculture biologique" деген жасыл-ақ логотипін белгіледі. АБ таңбасы бойынша сертификаттау, органикалық тағамдарға қатысты ЕО ережелерін сақтауды қамтамасыз етеді. Сертификаттау процесін 2001 жылдың қараша айында құрылған мемлекеттік институт ("Agence française pour le développement et la promotion de l'agriculture biologique", көбінесе "Agence bio" деп қысқартылады) қадағалайды. Aclave, Agrocert, COSMEBIO, Ecocert SA, Qualité France SA, Ulase, SGS ICS сияқты бірнеше институт нақты сертификаттауды жүзеге асырады.

Германия

Германияда ұлттық таңба 2001 жылдың қыркүйегінде «Аграрвенде» («ауыл шаруашылығындағы үлкен өзгеріс») саяси науқанының қадамдарымен, Жасыл партиясының министрі Ренате Кюнаст бастаған күштермен енгізілді. Бұл науқан 2000 жылы жұқпалы сиыр ауруының (mad cow disease) басталуынан кейін қолға алынды. Шаруашылыққа тигізген әсері әлі де басқа саяси партиялар тарапынан күмәндануда. Ұлттық «Био» таңбасы, жасыл, қара және ақ түсті алтыбұрышты пішінде, кең танымалдылыққа ие болды – 2007 жылы 2431 компания 41 708 өнімді сертификаттаған. Таңбаның танымалдылығы Австрия, Швейцария және Франция сияқты көрші елдерге де таралуда. Неміс тілінде сөйлейтін елдерде Еуроодақтың органикалық азық-түлік ережелері пайда болмас бұрын, органикалық азық-түліктерге таңба қойған бірнеше үкіметтік емес ұйымдар бар еді. Олардың таңбалары әлі де кеңінен қолданылады, себебі олар Еуроодақ ережелерінің талаптарын айтарлық дәрежеде асып түседі. Мысалы, Demeter International ұйымының «Demeter» таңбасы 1928 жылдан бері қолданылып келеді және бүгінгі күнге дейін әлемдегі органикалық азық-түлік үшін ең жоғары стандартты ұсынады деп есептеледі. Басқа да белсенді үкіметтік емес ұйымдарға Bioland (1971), Biokreis (1979), Biopark (1991), Ecoland (1997), Ecovin (1985), Gäa e. V. (1989), Naturland (1981) және Bio Suisse (1981) кіреді.

Грекия

Грецияда ЕО бекіткен 16 сертификаттау және инспекциялау органы бар. Көптеген сертификаттар DIO (ΔΗΩ) және BIOHELLAS арқылы алынады.

Ирландия

Ирландияда органикалық сертификаттауды Ирландияның органикалық фермерлер және өсірушілер қауымдастығы, Demeter Standards Ltd. және Organic Trust Ltd. ұсынады.

Швейцария

Швейцарияда органикалық деп сатылатын өнімдер ең төмендегі шекте Швейцарияның органикалық өнімдер жөніндегі ережесіне (Ереже 910.18) сәйкес болуы керек. Өнімді Bio Suisse белгісімен белгілеу үшін одан да жоғары стандарттар қажет.

Швеция

Швецияда органикалық сертификаттау KRAV ұйымы арқылы жүзеге асырылады, оның құрамына фермерлер, өңдеушілер, саудагерлер, сондай-ақ тұтынушылар, экологиялық және жануарлар әл-ауқатын қорғаумен айналысатын ұйымдар кіреді.

Украина

Украинада органикалық өнімдер Украинаның «Органикалық өндірістің, айналымының және органикалық өнімдерді таңбалаудың негізгі қағидалары мен талаптары туралы» Заңына сәйкес реттеледі. Украиналық өндірушілердің, өңдеушілердің, саудагерлердің көпшілігі халықаралық органикалық заңнама бойынша да сертификатталған (мысалы, ЕО органикалық регламенттері, NOP және т.б.). Органикалық өнімдерге мемлекеттік логотипті бекіту туралы бұйрық 2019 жылы Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрлігімен мақұлданды. Органикалық өнімдерге арналған мемлекеттік логотип тауар белгісі ретінде тіркелген және Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрлігіне тиесілі. Украинаның мемлекеттік логотипін органикалық өнімдерді дұрыс пайдалану және таңбалау талаптары Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрлігінің веб-сайтында, сондай-ақ органикалық өнімдерге мемлекеттік логотипін қолдану жөніндегі әдістемелік ұсынымдарда сипатталған. 2023 жылдың жазында Украинада органикалық өндірістің, айналымының және органикалық өнімдерді таңбалау заңнамасына сәйкес органикалық өнімдер өндіретін операторлардың мемлекеттік тіркелімі және Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрлігі жүргізетін органикалық өнімдерді өндіру және айналымы бойынша сертификаттау органдарының мемлекеттік тіркелімі іске қосылды. Украина заңнамасынан өзге заңнамаға сәйкес органикалық өнімдерді өндіруді және/немесе айналымын растайтын сертификат, егер ол Украинаның азық-түлік қауіпсіздігі және тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі мемлекеттік қызметі жүргізетін шетелдік сертификаттау органдарының тізіміне енгізілген шетелдік сертификаттау органымен берілген болса, мұндай өнімдерді импорттау немесе экспорттау мақсатында Украинада мойындалады. «Кәсіпкерлікті және экспортты қолдау басқармасы» мемлекеттік мекемесі (EEPO, Украина) Украинаның органикалық экспортын жеңілдетуде маңызды рөл атқарады. Украинаның органикалық секторы туралы маңызды кезеңдер мен барлық басқа пайдалы ақпаратты арнайы украиндық органикалық веб-портал OrganicInfo.ua-дан алуға болады.

Ұлыбритания

Біріккен Корольдікте органикалық сертификаттау бірнеше ұйымдар арқылы жүзеге асырылады, оларды Қоршаған ортаны, тағамды және ауыл шаруашылығын дамыту департаменті (DEFRA) реттейді. Олардың ішіндегі ең ірілері – Топырақ қауымдастығы және Органикалық фермерлер мен өсірушілер. Ұлыбританияның сертификаттау органдары барлық мүше мемлекеттер үшін Еуроодақтың (ЕО) ең төменгі органикалық стандарттарын сақтауға міндетті, бірақ олар, мысалы, Топырақ қауымдастығы сияқты, осы ең төменгі талаптардан асып түсетін стандарттар бойынша да сертификаттауды таңдай алады.

Австралия

Австралияда органикалық сертификаттауды Органикалық және биодинамикалық өнімдер жөніндегі ұлттық стандартқа сәйкес, Ауыл шаруашылығы министрлігінің (Австралия) биологиялық қауіпсіздік бөлімі, бұрынғы Австралия карантиндік және инспекциялық қызметі аккредиттеген бірнеше ұйым жүргізеді. Австралияда Австралияның Органикалық федерациясы – Австралиядағы органикалық өнеркәсіптің бас ұйымы және органикалық стандарттарды белгілейтін үкіметтің Органикалық консультативтік комитетінің заңнамалық жұмыс тобының құрамына кіреді. Ауыл шаруашылығы министрлігінің аккредитациясы Австралиядан экспортталатын барлық органикалық өнімдер үшін міндетті талап болып табылады. Министрлік органикалық өнімдерді сертификаттау бойынша экспорттық бақылау бұйрықтарын органикалық сертификаттаушы органдарды бағалау және оларды бекітілген сертификаттаушы ұйымдар ретінде мойындау үшін пайдаланады. Бекітілген сертификаттаушы ұйымдар алғашқы мойындау кезінде және одан кейін кемінде жылына бір рет олардың сәйкестігін тексеру үшін Министрлік тарапынан бағаланады. Ішкі реттеудің болмауына байланысты, DOA аккредитациясы ішкі нарықта сатылатын сертификатталған өнім үшін «де-факто» стандартты қызмет етеді. Өлшеміне және экономикадағы үлесінің өсуіне қарамастан, «Австралиядағы органикалық өнеркәсіп көбінесе өзін-өзі басқарады. АҚШ және ЕО-дағыдай, мемлекеттік немесе федералдық деңгейде ұлттық органикалық азық-түлік стандарттау және таңбалау бойынша арнайы заңнама жоқ».

Қытай

Қытайда органикалық сертификаттауды Қытай Халық Республикасының сертификаттау және аккредиттеу басқармасы (CNCA) басқарады. Сертификаттау жұмыстарын, оның ішінде участақты тексеруді, топырақ, су және өнім сапасы бойынша зертханалық сынақтарды Қытай сапа сертификаттау орталығы (CQC) жүзеге асырады, ол Сапаны қадағалау, инспекциялау және карантин басқармасының (AQSIQ) агенттігі болып табылады. Қытайдағы органикалық сертификаттау рәсімдері 2011 жылы жарияланған GB/T 19630.1-2011 Қытай органикалық стандартына сәйкес жүргізіледі. Бұл стандарт CQC жүзеге асыратын органикалық сертификаттау процесінің стандартты тәртібін, оның ішінде өтінім беруді, тексеруді, зертханалық сынақтарды, сертификаттау туралы шешімді және сертификаттаудан кейінгі басқаруды реттейді. CQC берген сертификаттар бір жыл бойы қолданылады. CQC қазіргі уақытта органикалық сертификатталған өнімдерді таңбалау үшін екі логотипті пайдаланады: органикалық логотип және CQC логотипі. Органиктік логотипке ауысу қазіргі уақытта қарастырылмайды. 2018 жылға дейін Қытайда 19000-нан астам жарамды сертификат және 66 органикалық сертификаттау органы тіркелген.

Үндістан

Үндістанда APEDA органикалық өнімдерді ұлттық органикалық өндіріс стандарттарына сәйкес сертификаттауды реттейді. "Еуропалық комиссия және Швейцария NPOP стандарттарын өндіріс және аккредиттеу жүйесі бойынша өздерінің ұлттық стандарттарымен маңызды деп мойындады". Үндістаннан өндіріліп, экспортталатын органикалық азық-түлік өнімдері APEDA ұсынған "India Organic" сертификаттау таңбасымен белгіленеді. APEDA 11 инспекциялық-сертификаттау ұйымын мойындады, олардың бір бөлігі шетелдік сертификаттау ұйымдарының филиалдары, ал қалғаны жергілікті сертификаттау ұйымдары.

Жапония

Жапонияда жапондық ауыл шаруашылығы стандарты (JAS) 2001 жылдың сәуір айында толыққанды заң күшіне енді. Ол 2005 жылдың қараша айында қайта қаралып, барлық JAS сертификаттаушылары Ауыл шаруашылығы министрлігінен қайта аккредиттеуден өтуге міндетті болды.

Сингапур

2014 жылға дейін Сингапурдың Ауыл шаруашылығы, азық-түлік және ветеринариялық басқармасының өз органикалық сертификаттау жүйесі болған жоқ, бірақ ол халықаралық сертификаттау ұйымдарына сүйенді; органикалық сертификат алғанын мәлімдейтін жергілікті өндірушілерді қадағалауды жүзеге асырмады.

Қазақстан

Камбоджада Камбоджаның органикалық ауыл шаруашылығы қауымдастығы (COrAA) органикалық ауыл шаруашылығы өнімдеріне сертификат беруге уәкілеттік алған жалғыз ұйым болып табылады. Бұл Камбоджада органикалық және тұрақты ауыл шаруашылығын дамыту үшін жұмыс істейтін бүкіл елді қамтитын жеке ұйым. COrAA органикалық және химиялық заттар қолданбастан ауыл шаруашылығы стандарттарын әзірледі және осы стандарттарды сақтайтын өндірушілерге үшінші тараптан сертификаттау қызметін ұсынады. Сонымен қатар, COrAA ұсынатын қызметтерге химиялық/дәстүрлі шаруашылықтан органикалық шаруашылыққа көшуге арналған техникалық оқыту, маркетингтік қолдау көрсету, халық арасында органикалық өнімдер туралы хабардарлықты арттыру және Камбоджадағы органикалық шаруашылыққа қатысты мүдделі тараптар арасындағы диалог пен ынтымақтастық үшін платформа құру кіреді.

Қырғызстан

Кенияда Кения органикалық ауыл шаруашылығы желісі (KOAN) органикалық секторды үйлестіруге уәкілдік берілген. Ол қатысу кепілдік жүйесі (PGS) бойынша сертификатты ұлттық үйлестіруші және беруші орган болып табылады. KOAN сондай-ақ Шығыс Африка органикалық өнімдер стандарттарына сәйкес органикалық сертификаттаудың «Килимохай» органикалық таңбасын сақтаушы болып табылады.

Мәселелер

Органикалық сертификаттау сынсыз емес. Химиялық негіздегі шаруашылық пен фабрикалық өндіріс тәжірибесіне қарсы ең белсенді наразылардың кейбіреулері ресми сертификаттауға да қарсы. Олар мұны тәуелсіз органикалық шаруаларды бизнестен қуудың және органикалық тағамның сапасын төмендетудің жолы деп есептейді. Басқа ұйымдар, мысалы, Органикалық сауда қауымдастығы, органикалық қауымдастық шеңберінде заңнамалық және басқа да қатысты мәселелер туралы хабардарлықты арттыру және органикалық идеяларды қолдаушылардың ықпалын және қатысуын күшейту үшін жұмыс істейді.

Шағын тәуелсіз өндірушілерге кедергілер

Бастапқыда, 1960-1980 жылдары органикалық тағам индустриясы негізінен шағын, тәуелсіз фермерлерден тұрды, олар жергілікті жерде сататын. Органикалық өнімдерді "сертификаттау" фермер мен тұтынушы арасындағы тікелей қарым-қатынасқа негізделген сенім мәселесі болды. Сынаушылар реттеуші сертификаттауды шағын өндірушілер үшін кіруге кедергі ретінде қарастырады, оларды қосымша шығындармен, құжаттармен және бюрократиямен ауыртпалайды.

Қытайда, үкіметтік ережелерге сәйкес, органикалық өнімді сатуға ниеттенген халықаралық компаниялар міндетті түрде тәуелсіз сертификат алуы керек. "Австралиялық тағам өндірушілер Азияның аса қуатты мемлекетінің өсіп келе жатқан орта тап нарығын жаулау үшін қытай билігіне органикалық өнімдерді сертификаттау үшін 50 000 долларға дейін жұмсайды" деп хабарланды. Өндірушілер сертификаттау процесін "өте қиын және өте қымбат" деп сипаттаса да, бірқатар органикалық өндірушілер қытай нарығына қол жеткізудің оң әсерін мойындады. Мысалы, Австралияның балаларға арналған сүт және тағам өндіруші компаниясы Bellamy's Organic 2008 жылы қытай сертификатын алғаннан бері Қытайға экспорт жылына 70 пайызға өскенін көрсетеді.

Австралияның органикалық сертификаттау ұйымы Australian Certified Organic болса, "көптеген компаниялар қытай сертификатын алудың күрделі, қиын және қымбат процесіне байланысты ақшаны тәуекелге салудан тартынды" деді. АҚШ-та ұқсас көлемдегі бизнес үшін шығындар 750 доллардан басталады.

Ережелерді манипуляциялық пайдалану

Сертификаттау ережелерін манипуляциялау арқылы жұртшылықты жаңылыстыру немесе тікелей алдау өте маңызды мәселе болып табылады. Мұндай мысалдардың бірі – ерекшеліктер жасау (органикалық емес құрамдастарды сертификация статусын жоғалтпай пайдалануға рұқсат ету) және белгілі бір ережелердің формальды талаптарын орындау үшін стандарттарды шығармашылықпен түсіндіру, бірақ олардың мақсатына сәйкес келмеуі. Мысалы, 2004 жылдың ақпан айында азық-түлік ингредиенттерін өндіруші Bayliss Ranch компаниясы мен оның сертификаттаушы агентіне қарсы USDA-ға шағым түсті, онда мұндағы кран суы органикалық деп сертификатталғаны және АҚШ заңнамасына сәйкес оларды "органикалық" деп тану үшін су негізіндегі жеке күтім және азық-түлік өнімдерінің әртүрлі түрлерінде пайдалану үшін жарнамаланғаны айтылды. Бумен дистилляцияланған өсімдік экстракттары, дистилляция процесінде қосылған кран суынан тұрады, органикалық деп сертификатталды және органикалық құрамы бар екенін дәлелдеу үшін қолданылатын органикалық негіз ретінде таныстырылды. USDA бұл шағымды қарастырмады, өйткені бұл өнімдер тек жеке күтім өнімдерінде қолданылған, ал сол кезде департамент мұндай өнімдердің таңбалануын бақыламайтын еді. Кейіннен компания маркетингтік стратегиясын өзгертіп, өнімдерде экстракттарды қолдану туралы ақпаратты алып тастады. 2013 жылы Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы суды енді "органикалық су" деп тануға болмайтынын мәлімдеді, өйткені органикалық стандарттарға сәйкес су органикалық бола алмайды және кез келген суды осылай тану – бұл жаңылыстыру және алдау болып табылады.

Сапаға жалған кепілдік беру

Бұл таңбаның өзі көптеген тұтынушыларды органикалық деп белгіленген тағам қауіпсіз, денсаулыққа пайдалы және қоректік заттарға бай деген жаңылыс пікірге салуы мүмкін. Сөйтіп, өнім органикалық деп белгіленгенімен, басқа өнімдермен салыстырғанда айтарлықтай қоректік құндылығы болмауы мүмкін.

Стандарттардың құлдырауы

Сонымен қатар, ресми сертификаттауды сынаушылар органикалық стандарттардың төмендеуінен қаушады. Заңдық ая шеңберінде жұмыс істеуге мүмкіндік алған лоббистер, ірі көлемді өндіріске тиімді түзетулер мен ерекшеліктерді ұсынуы мүмкін, нәтижесінде қазіргі дәстүрлі тағамдар сияқты әдістермен өндірілген "заңды органикалық" өнімдер пайда болады. Органикалық өнімдер енді көбінесе супермаркеттер сияқты жоғары көлемді тарату арналары арқылы сатылатындықтан, нарық ірі өндірушілерге қарай дамуда деген алаңдаушылық бар, бұл шағын органикалық шаруаларды қиын жағдайға түсіруі мүмкін. АҚШ-та ірі азық-түлік компаниялары "органикалық тағамдар стандарттарын белгілеуде маңызды рөл атқарады". Стандарттарды белгілейтін кеңестердің көптеген мүшелері ірі азық-түлік корпорацияларынан шыққан.