Кіріспе

1961 жылы құрылған американдық Атлантикалық бағытталған саяси зерттеу орталығы. АҚШ саяси зерттеу орталығы.

Тарих

Атлантикалық кеңес Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін басталған Солтүстік Америка мен Еуропа арасындағы ынтымақтастықты жалғастыру мақсатымен құрылды. Алғашқы жылдары кеңестің жұмысы негізінен саясатты зерттеу еңбектерін жариялаудан және еуропалықтар мен американдықтардың трансатлантикалық және халықаралық ынтымақтастыққа қатысты көзқарастарын анықтау үшін жүргізілген сауалнамалардан тұрды. Осы жылдары кеңес басты назарын экономикалық мәселелерге – екі құрлық арасындағы еркін сауданы қолдауға, сондай-ақ, әлемнің қалған бөлігінде де оны дамытуға – шоғырландырды, бірақ саяси және экологиялық мәселелерді де қарастырды. Атлантикалық кеңес саясатты зерттеуге арналған мақалалар мен монографиялар шығарғанмен, Уэйн штаттық университетінің профессоры Мелвин Смолл кеңестің, әсіресе алғашқы жылдары, ықпалды саясаткерлермен байланысының күшті болғанын атап өтті. Кеңес Атлантиканың екі жағындағы жетекшілердің «бейресми кездесулер орталығы» ретінде бекінді, мүшелері «үздіксіз байланыс желісін» дамытуға ұмтылды. 2009 жылдың ақпан айында Атлантикалық кеңестің сол кездегі төрағасы Джеймс Л. Джонс президент Обаманың Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі қызметіне тағайындалып, орнын сенатор Чак Хейгел басты. Сонымен қатар, кеңестің басқа да мүшелері әкімшілікке қызмет ету үшін кетіп қалды: Сьюзан Райс – БҰҰ-дағы елші, Ричард Холбрук – Ауғанстан және Пәкістан жөніндегі арнайы өкіл, генерал Эрик К. Шинсеки – ардагерлер істері жөніндегі министр, және Энн Мари Слотхер – Мемлекеттік департаменттегі саясатты жоспарлау директоры. Төрт жыл өткен соң Хейгел АҚШ Қорғаныс министрі қызметіне тағайындалды. Генерал Брент Скоукрофт 2014 жылдың қаңтарына дейін ұйымның директорлар кеңесінің уақытша төрағасы болды, содан кейін Қытайдағы бұрынғы елші және Юта штатының губернаторы Джон Хантсман кіші тағайындалды. 2017 жылы Атлантикалық кеңестің кибер қауіпсіздік бағдарламасының бейрезидент зерттеушісі Том Боссерт Трамп әкімшілігінің ішкі қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды. 2016 жылы құрылған Цифрлық сот-медициналық зерттеу зертханасы ашық дереккөздердегі дезинформацияны зерттеу және демократиялық процестер туралы есеп берумен айналысады. Қазіргі уақытта жобаның және жалпы саяси ой-пікір орталығының ірі демеушілері – 2018 жылы түскен қаржылық көмектен кейін Facebook және Ұлыбритания үкіметі. 2021 жылдың қыркүйегінде Қытайдың экономикалық өсуімен байланысты үш мәселені зерттеу үшін Global China Hub құрылды: Қытайдың елдерге, халықаралық институттарға және демократиялық құндылықтарға арта барып жатқан ықпалы; Си Цзиньпиннің Қытайындағы саяси және экономикалық өзгерістердің жаһандық салдары; және Қытайдың жаңа технологиялар саласында үстемдікке ұмтылуы мен оның жеке құқықтар мен жеке өмірге тигізетін әсері. 2023 жылдың маусым айына қарай оның аға директоры Дэвид О. Шульман, сонымен қатар Атлантикалық кеңестің Қытайға қатысты жұмысына жетекшілік етеді.

Байланыстар және қаржыландыру

Атлантикалық кеңес құрылған сәтінен бастап, ол партиялық емес институт екенін және мүшелерінің «АҚШ-тағы екі партияның да орташа интернационалистік қанаттарынан» шыққандарын мәлімдеді. Атлантикалық кеңестің Таяу Шығыс жөніндегі Рафик Харири орталығы Баха Хариридің қаржылық көмегімен құрылды, ал оның алғашқы директоры Мишель Данн болды. 2013 жылы Мұхаммед Морси Мысыр президенті лауазымынан әскерилер арқылы алынғаннан кейін, Данн АҚШ-ты Мысырға әскери көмекті тоқтатуға шақырды және Морсидің алынуын «әскери төңкеріс» деп бағалады. Баха Харири Атлантикалық кеңеске Данннің іс-әрекеттеріне шағымданды, және төрт айдан кейін Данн лауазымынан кетті. 2015 және 2016 жылдары 1 миллион АҚШ долларынан астам қаржы бөлген үш ірі демеуші – АҚШ миллионері Адриен Аршт (атқарушы вице-президент), Ливандық миллиардер Баха Харири (Ливан премьер-министрі Саад Хариридің ағасы) және Біріккен Араб Эмираттары болды. Украиналық олигархқа тиесілі «Бурисма Холдингс» компаниясы 2016 жылдан бастап үш жыл бойы Атлантикалық кеңеске жыл сайын 100 000 доллар көмектесті. Қаржылық демеушілердің толық тізіміне көптеген әскери, қаржы және корпоративтік ұйымдар кіреді. 2018 жылы ең көп қаржыны Facebook және Ұлыбритания үкіметі берді. Кеңестің мәліметінше, 2019 жылғы кірісінің 14%-ы (шамамен 5,5 миллион доллар) АҚШ үкіметін қоспағанда, мемлекеттік демеушілерден түсті. 2021 жылы алғашқы демеуші Адриен Аршт болды, ал 1 миллион доллардан астам қаржы бөлген демеушілер – Америкалық Қауіпсіздік Қоры, Баха Харири, Біріккен Араб Эмираттарының Елшілігі, Facebook, Goldman Sachs, Рокфеллер Қоры және Ұлыбританияның Сыртқы істер, Достастық және даму кеңсесі болды.

Оқиғалар

Атлантикалық кеңес Атлантиканың екі жағындағы мемлекет басшылары, әскери басшылар және халықаралық көшбасшылар үшін кездесу алаңын құрады. 2009 жылы Кеңес НАТО-ның бұрынғы Бас хатшысы Андерс Фог Расмуссеннің АҚШ-тағы алғашқы маңызды сөйлемін өткізді, онда ол НАТО-ның Ауғанстандағы соғыстағы миссиясы, Ресеймен НАТО ынтымақтастығы және жалпы трансатлантикалық қарым-қатынас сияқты мәселелерді талқылады. АҚШ Конгресінің мүшелері де қатысты, оның ішінде сенатор Ричард Лугар және Мемлекеттік хатшы Джон Керри. Кеңес қазіргі мемлекет және үкімет басшыларымен іс-шаралар ұйымдастырады, соның ішінде Грузияның бұрынғы президенті Михаил Саакашвили, Украинаның премьер-министрі Арсений Яценюк және Латвияның бұрынғы президенті Вайра Вике-Фрайберга. 2007 жылдың қаңтар айынан бері Кеңес Атлантиканың екі жағындағы әскери басшыларды қабылдап келеді. Кеңестің Халықаралық қауіпсіздік жөніндегі Брент Скоукрофт орталығы «Командирлер сериясы» деп аталатын жүйелі шараларды өткізеді, онда АҚШ және Еуропаның әскери басшыларын Атлантикалық қауымдастығы үшін маңызды мүдделер қақтығысы туралы сөйлеуге шақырады. «Командирлер сериясы» аясында бұрынғы генерал Джордж Кейси және бұрынғы адмирал Тимоти Китинг сияқты американдық әскери басшылар, сондай-ақ бұрынғы француз қорғаныс министрі генерал Жан Луи Георгелин және голланд генерал-лейтенанті Тон ван Лун сияқты еуропалық басшылар Ирак соғысы, Ауғанстандағы соғыс және Азия мен Африкадағы қауіпсіздікке қатер төндіретін мәселелер туралы баяндады. Жыл сайынғы іс-шараларға Вашингтондағы «Ерекше лидерлік» сыйлығы, Болашақ көшбасшылар саммиті, Польшаның Вроцлав қаласындағы «Вроцлав әлемдік форумы», Түркияның Стамбул қаласындағы «Атлантикалық кеңес» Энергетика және экономика саммиті және Нью-Йорктегі «Глобальді азаматтар» сыйлығы кіреді. 2019 жылдың 22 ақпанында Атлантикалық кеңес Мюнхен қауіпсіздік конференциясында Өзінің қағидалар декларациясын жариялады. Атлантикалық кеңестің президенті және бас директоры Фредерик Кемпе бұл «әлемдегі «еркін халықтарды» біріктіру және қайта жандандыруға жасалған күш» екенін айтты. 2023 жылдың тамызында Тайбэй экономикалық және мәдени өкілдігінің қолдауымен Атлантикалық кеңестің бұрынғы Литва президенті Далия Грибаускайте басқаратын жоғары лауазымды делегация Тайваньға сапар шекті және президент Цай Ин Вэньмен кездесті.

Қабылдау

2016 жылы Атлантик кеңесі Адам құқықтары қорының негізін қалаушысы Али Бонго Ондимбаға «Жаһандық азамат» сыйлығын беру туралы шешіміне сын айтты. Бонго 2016 жылғы Габон президенттік сайлауына байланысты туындаған даулардың арасында бұл сыйлықты қабылдаудан бас тартты. 2019 жылдың шілдесінде Ресей Атлантик кеңесінің қызметі конституциялық құрылымының негіздеріне және Ресей Федерациясының қауіпсіздігіне қауіп келтіреді деп мәлімдеді. Ресей Атлантик кеңесін «қолайсыз» ұйымдар тізіміне енгізіп, Ресей аумағында жұмыс істеуіне тыйым салды. Андрей Цыганков, Павел Цыганков және Хейли Гонсалес (2023) Атлантик кеңесінің жарияланымдарында НАТОға бейімділік және Ресейге қарсы көзқарас байқағанын атап өтті.

Жарияланымдар

Атлантикалық кеңес НАТО-ның жаһандық рөлінен энергетикалық қауіпсіздікке дейінгі жаһандық саясат мәселелері бойынша жарияланымдар мен талдамалық материалдар жасайды.