Кіріспе
Джон Баррингтон Уэйн (14 наурыз 1925 – 24 мамыр 1994) – ағылшын жазушысы, ақын, романист және сыншы, "Қозғалыс" әдеби тобымен байланысты болған. Ол өмірінің көп бөлігін тәуелсіз журналист және автор ретінде газеттерге мақала жазып, радио үшін рецензиялар дайындаумен айналысты.
John Barrington Wain CBE (14 March 1925 – 24 May 1994) was an English poet, novelist, and critic, associated with the literary group known as "The Movement". He worked for most of his life as a freelance journalist and author, writing and reviewing for newspapers and the radio.
Өмірі және білімі
Уэйн Стаффордширдегі Стоук-он-Трент қаласында туып өскен. Оның әкесі тіс дәрігері Арнольд Уэйн, анасы – Энни, қызы Тёрнер болды. Оның үлкен әпкесі және кіші інісі Ноэль болды. Ньюкасл-андер-Лайм орта мектебін бітіргеннен кейін ол Оксфордтағы Сент-Джон колледжіне түсіп, 1946 жылы бакалавр, ал 1950 жылы магистр дәрежесін алды. 1946-1949 жылдары аралығында ол Сент-Джонның Фередей стипендиясының иегері болды. 1947 жылдың 4 шілдесінде Уэйн Марианна Урмстонға (1923 немесе 1924 жылы туған) үйленді, бірақ олар 1956 жылы ажырасты. Содан кейін ол 1960 жылдың 1 қаңтарында Британ Кеңесінің дыбыс жазу бөлімінің директорының орынбасары Эйриан Мэри Джеймске (1920–1988) үйленді. Олардың үш ұлы болды және негізінен Оксфордтың Вулверкот ауданында тұрды. Уэйн 1989 жылы үшінші әйелі Патриция Адамсқа (1942 немесе 1943 жылы туған), сурет салу мұғаліміне үйленді. 1994 жылдың 24 мамырында Оксфордта қайтыс болды.
Әдеби мансап
Уэйн өзінің алғашқы романын, Hurry on Down, 1953 жылы жазды: әдеттегі қоғамның нормаларын қабылдамайтын, мазасыз университет бітірушісі туралы комикалық пикарескалық оқига. Басқа да белгілі романдары: Strike the Father Dead (1962), джаз музыкантының консервативті әкесіне қарсы бүлік туралы повесть, және Whitbread жүлдесінің иегері Young Shoulders (1982), онда жас бала жақындарының өліміне қатысты мәселелерді шешеді. Уэйн сонымен қатар өнімді ақын және сыншы болды, ол орталық аймақтың (Midland) жазушылары Арнольд Беннетт, Сэмюэл Джонсон (оған 1974 жылы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығы берілді) және Шекспир туралы сындық еңбектер жазды. Ол сондай-ақ америкалық Теодор Ротке және Эдмунд Уилсон үшін де жазған. Дэвид Жерард оның библиографиясын жасады.
Академиялық мансап
Уэйн 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында Рединг университетінде сабақ берді, ал 1963 жылы Лондонның Грешем колледжінде риторика профессоры қызметін атқарды. Ол Оксфордтың Брассеноз колледжінде шығармашылық өнер саласындағы алғашқы стипендиянт болды (1971–1972), 1973 жылы қосымша стипендиянт ретінде тағайындалды. Дегенмен, Уэйнді Кингсли Амис, Д. Дж. Энрайт, Том Ганн, Элизабет Дженнингс және Филип Ларкин сияқты соғыстан кейінгі ақындар тобымен – «The Movement» тобымен байланыстыру дұрыс болар. Уэйннің бір кезде жақын достасы болған Амис пен Ларкин де «Angries» тобымен байланысты болды. Бірақ олардың поэзиясынан өзге, сол кездегідей, оларды «Жаңа университет зиялылары» деп атау ыңғайлырақ болар – тәжірибе жасаудың орнына өзара байланыс орнатуға ұмтылған және көбінесе оны күлдірмелі түрде іске асырған жазушылар. Алайда, олардың барлығы бастапқы жұмыстарынан кейін көбірек мән берді. Уэйн әлі де поэзиясымен (мысалы, «Аңсалмау үшін кешірім» өлеңі) және әдеби қызығушылықтарымен (The Observer журналына жариялаған материалдары) танымал, бірақ оның еңбектері бұрынғыдай кең таралмаған. Амис пен Ларкиннің оның өлімінен кейін жарияланған хаттарында айтқан сындық пікірлері оның беделін төмендеткен болуы мүмкін. Уэйннің Оксфордтағы тәлімгері К. С. Льюис болды. Ол Льюистің әдеби достарынан – «Инклиндер» тобынан хабардар болды, бірақ өзін олардың құрамына жатқызбады. Уэйн «Инклиндер» сияқты әдебиетке терең қызығушылық танытты және олармен бірдей, әдебиеттің қарым-қатынас құралы ретіндегі маңыздылығына сенді, бірақ ол қазіргі заманғы реалист жазушы болғандықтан, олардың консервативті әлеуметтік көзқарастарымен және фантастикаға бейімділігімен келіспеді.