Кіріспе

Британдық саясаткер, американдық кәсіподақ жетекшісі

Сэр Саймон Хью МакГиган Бернс (Sir Simon Hugh McGuigan Burns; 6 қыркүйек 1952 жылы туған) – британдық саясаткер, 1987 жылғы жалпы сайлауда сайланғаннан бастап 2017 жылғы жалпы сайлауға дейін Челмсфорд округінен Парламент депутаты болып қызмет етті. Бернс 2013 жылдың қазан айында Көлік министрі лауазымынан қанағаттандырылып, спикердің орынбасары Найджел Эванстың отставкасынан кейін өткен жолдар мен құралдардың бірінші төрағасы сайлауына қатысу үшін кетті. 2015 жылғы сайлауда консерватор партиясынан Парламентке оралды және 2015 жылғы Туған күн сыйлығымен марапатталды. Бернс 2016 жылдың қаңтар айында келесі жалпы сайлауда кандидат болмайтынын мәлімдеді, бұл 2017 жылғы жалпы сайлау жарияланғанда қайта расталды.

Ерте өмір және білім

1952 жылы 6 қыркүйекте Ноттингемде туған Бернс Аккрадағы Христос Королі мектебінде, содан кейін Линкольнширдегі Стэмфорд мектебінде білім алды. Ол Оксфордтағы Вурчестер колледжінде заманауи тарихты оқып, 1975 жылы бакалавр (күндізгі бөлім, үшінші дәрежелі диплом) алып аяқтады, осының нәтижесінде ол "үшінші дәрежелі күйік" деген лақап атын алды. Сонымен қатар, Англия Раскин университетінен философия ғылымының құрметті докторы (Hon. PhD) дәрежесін алды. Бернс 1960-шы жылдардың басында Кеннеди әкімшілігін бақылаған кезде саясатқа қызығушылық танытқандағы сәтін айтады: "Дүние жүзін қарап тұрғанда, Ұлыбританияда шамамен 69 жастағы премьер-министр, Францияда 70-ші жылдардың ортасында президент және Батыс Германияда 80-ге жуық канцлер болды. [Кеннедидің] керемет отбасы болды, және ол саясатта азаматтардың өмірін жақсарту үшін бірдеңе жасай алатыныңызды көрсетті. Мен бұл керемет деп ойладым, және қоғамдық қызметтің тамаша екеніне көз жеткіздім".

Саяси мансап

Оксфордта білім алу алдында Бернс 1972 жылы АҚШ сенаторы Джордж Макговерннің президенттік науқанында Ричард Никсонға қарсы жұмыс істеді, бірақ ол науқан сәтсіз аяқталды. Уотергейт жанжалынан кейін және 1974 жылы Никсонның отставкасына байланысты Бернс Макговерннің науқаны «пікір таласын жеңіп алды, тіпті біз дауыс беруде жеңіліске ұшырағанымен» деді. Бернс 1970 жылдан бері ішкі саясатқа белсенді қатысып келеді, ол Ратленд және Стэмфорд жас консерваторларының негізін қалаушы мүшесі және Стэмфорд мектебінің CPC-нің алғашқы төрағасы болды. 1973 жылдан 1975 жылға дейін ол комитет мүшесі, саяси әрекет жөніндегі офицер, Оксфорд университетінің консервативтік қауымдастығының хатшысы және Оксфорд одағының мүшесі болды. 1977 жылдан 1981 жылға дейін ол Саутфилдс бөлімінің қазынашысы және Путни консервативтік қауымдастығының атқару кеңесінің мүшесі болды. 1983 жылы ол Алин және Дисайд (Флинтшир, Уэльс) округінде Консервативтік партиядан кандидат болып, Лейбористер партиясының көпшілігін 6800-ден 1368-ге дейін азайтты. 1986 жылы ол Фулхэм консервативтік қауымдастығының Авонмор бөлімінің төрағасы болып сайланды. Бернс 2011 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның құпия кеңесіне ант берді. Бернс 2016 жылғы референдумға дейін Brexit-ке қарсы болды. 2013 жылы Бернс «Неке (бір жынысты жұбайлар)» заңына қарсы дауыс берді.

Сайлау нәтижелері

2005 жылғы жалпы сайлауда Бернс 22 946 дауыс (44,9%) алып, 9 620 (18,8%) көпшілікпен жеңіске жетті. 2005 жылы Бернсқа берілген дауыс саны 2001 жылғы жалпы сайлаумен салыстырғанда 2,4%-ға артты. Оның көпшілігі де 6 261-ден 9 620-ға дейін өсті. Сайлауға қатысу 61,9%-ды құрады, бұл 2001 жылғы 62,5%-дан төмен. 2010 жылғы жалпы сайлауда Бернс 25 207 дауыс (46,2%) жинап, Либерал-демократтардың үміткерінен 5 110 (9,4%) көп дауыспен басып өтті. 2015 жылғы жалпы сайлауда Бернс 27 732 дауыс (51,5%) алып, Лейбористтік партияның үміткері Крис Винстен 18 250 (33,9%) көп дауыспен жеңіске жетті.

Даулар

2007 жылы Бернс, сол кездегі мүшесі болған Парламенттік палатаның Әкімшілік комитетіне, депутаттардың Парламент ішіндегі қызметтерге “алдымен қол жеткізу” құқығына ие болуы керек екенін ұсынды. Іс жүзінде, бұл депутаттар мен лордтар дүкендерге, мейрамханаларға, барларға, компьютерлерге, көшірме машиналарына және тіпті дәретханаларға келушілер мен қызметкерлердің алдында “кезекті аттап өтуге” мүмкіндік алғандығын білдірді. “Кезекте тығырылу ережесі” деп аталған бұл шара Палата қызметкерлері мен басқа да депутаттардың наразылығын тудырды, бірақ Бернс бұл ұсынысты қатты қорғады. 2008 жылдың 3 сәуірінде Бернс Вестминстер сарайының қақпасынан Парламент алаңына өзінің 4x4 көлігімен шығып келе жатқанда велосипедшімен соқтығысты. Велосипедші, Ұлыбритания армиясының майоры Стюарт Лейн, велосипедінен ауып, мойнындағы екі омыртқасын сындырды, бұл “оның әскери мансабына кедергі келтіруі мүмкін еді”. 2009 жылдың ақпан айында Бернс абайсыздықпен жүргізуде кінәлі деп танылды және Вестминстер қалалық сотында 400 фунт стерлинг айыппұл төледі, сонымен қатар 200 фунт стерлинг процессуалдық шығындар төледі. 2010 жылдың 29 маусымында Бернс Төменгі палатаның спикері Джон Беркоуды, бойы 5'6” болатын, “ақымақ, рияқар ергежейгі” деп атады. 2011 жылдың қарашасында Бернс 38 Degrees үрдістік тобының мүшелерін зомбилермен теңеді, нәтижесінде Бернске 85 000-нан астам қол қойылған ашық шағым хаты жолданды. 2013 жылдың қаңтарында Бернс, пойыз бағаларын бақылайтын министр болып жұмыс істеген кезде, Эссекстегі үйінен Лондонға пойызбен барудың орнына, министрлік көлігін пайдаланғаны анықталды. Оның сөзіне сәйкес, бұл оған пойыз ішінде құпия құжаттарды оқуға рұқсат етілмегендіктен болды, бірақ оның бұл мәлімдемесіне Кабинет кеңсесі бірден қарсылық білдірді, алайда мұндай ортада “Қызыл жәшік” мәселелерін оқудың тиімді еместігі мойындалды. Бұл салық төлеушілерге жылына шамамен 80 000 фунт стерлинг тұс келді.

Жеке өмір

Бернс 1982 жылдан 2000 жылғы ажырасқанға дейін Эмма Клиффордқа үйленген; олардың екі баласы бар. Ол Дэвид Боуидің екінші туысы. Консервативті көзқарастарына қарамастан, Бернс либералды бағытталған АҚШ Демократиялық партиясын "мақтан тұтатын" қолдаушысы. Америкалық саяси партиялардың кеңдігіне сілтеме жасай отырып, ол былай дейді: "Егер сіз британдық консерватор болсаңыз, міндетті түрде [АҚШ] республикашысы болуыңыз керек деп айта алмайсыз. Америка саясаты осылай шектелмейді. Егер 1970 жылдарға оралсақ, Демократиялық партия либералды Кеннеди қанатынан бастап, Оңтүстік штаттарындағы ашық расистерге дейін өзгерді. Республикалық партияның да либералды қанаты болды – Джон Линдсей, Чак Перси және Нельсон Рокфеллер сияқты адамдар."