Кіріспе

Солтүстік Ирландиялық одақтас дін қызметкері және саясаткер, ирландиялық олимпиадалық боксшы Уильям Мартин Смит (15 маусым 1931 жылы туған) – Солтүстік Ирландиялық одақтас дін қызметкері және саясаткер. Ирландиядағы Пресвитериан шіркеуінің пасторы, ол «Қиын кезеңдер» барысында Оранж орденінің бас шебері болды және 1982 жылдан 2005 жылға дейін Ольстер Юнионисттік партиясының (UUP) Белфаст Оңтүстік округінен Парламент депутаты болды. Ол сондай-ақ Консервативті дүйсенбілік клубының вице-президенті болды. Смит 1957 жылдан 1963 жылға дейін Раффри, Даун округі қауымының, ал 1963-1982 жылдары Белфасттағы Александра шіркеуінің пасторы болды.

Ерте өмір

Смит Белфаст қаласының Донегалл жолындағы ауданында өсті және Белфаст Мәсіхшілер Колледжінде және Дублин Тринити Колледжінде білім алды.

Алғашқы саяси мансап

Смиттің Оранжевый орденінің басшысы болып тағайындалуы сол кезде орта тап басшылығына қарсы жұмысшы табының көтерілісі ретінде қабылданып, бағаланды. 1970 жылдары ол UUP ішіндегі Авангард қозғалысында белгілі бір рөл атқарды. Бірақ, Авангард қозғалысы UUP-ден бөлініп, Vanguard Unionist Progressive партиясын құрғанда, Смит UUP-те қалуды жөн көрді. 1975 жылы ол Белфаст Оңтүстік айманының Конституциялық конвенциясына сайланды, сайлау квотасынан екі еседен астам дауыс жинады.

Парламент мүшесі

Смит Оңтүстік Белфаст округінен парламент депутаты Роберт Брэдфордтың қазасынан босаған орынға сайланды. 1982 жылғы қосымша сайлауда ол 17 000-нан астам дауыс алып, қайта сайланды. Смит өзінің «Федерациялы халық» атты мақаласында (1987 жылы Біріккен унионистер жұмыс тобы жариялаған) Англия, Шотландия, Уэльс және Солтүстік Ирландия мемлекеттерінің үкіметтерімен федеративтік Ұлыбритания құруды ұсынды. Әрқайсысы дербес болып, ең бастысы, Вестминстердегі Ұлыбританияның федералдық парламенті мен үкіметінен толық тәуелсіздікке ие болар еді. Смит 1988 жылғы қазан айында Консервативтік партия конференциясында «Халықаралық терроризм – Батыс қалай қарсы тұра алады» тақырыбында өткен маңызды қосымша жиынға қатысқан «Батыс мақсаттары» (Ұлыбритания) парламенттік кеңесші кеңесінің мүшесі болды. Ол генерал сэр Уолтер Уокер, Эндрю Хантер, сэр Альфред Шерман және Харви Уорд сияқты көптеген белгілі спикерлердің бірі болды. Хантер мен Уорд ИРА мен АНК арасындағы жоғары деңгейдегі байланыстар туралы жиынға егжей-тегжейлі мәліметтер берді. Жеке мүшелер ұсынған заң жобалары бойынша дауыс беруде бірінші орынды жеңіп алған Смит Солтүстік Ирландиядағы мүгедектерге 1986 жылғы «Мүгедектер (қызметтер, консультация және өкілдік)» заңында көзделгендей, Ұлыбританияның басқа аймақтарындағы мүгедектерге ұқсас құқықтар беру мақсатында «Мүгедектер (Солтүстік Ирландия)» заң жобасын сәтті ұсынды. Смит ұсынған заң жобасы 1989 жылы Корольдің бекітуін алды.

Жетілмеген басшылыққа үміткер

Смит 1995 жылы Джеймс Молино бас тартқаннан кейін UUP басшылығына кандидат болды, бірақ Дэвид Тримблге жеңіліп қалды. Ол Ұлы Жұма келісіміне қарсы болды, алайда 1990-шы жылдардың басында орташа саясаткер саналды. 1993 жылы Демократиялық юнионисттік партия Синн Фейнмен келіссөздер жүргізу мүмкін екенін айтқандығы үшін оны сынға алды. 2000 жылы ол партия басшылығына Тримблға қарсы күресті, бірақ қайтадан сәтсіз болды. 2001 жылғы жалпы сайлауға дейін Майкл МакГимпси Белфаст Оңтүстігіндегі UUP тізімінен оған қарсы шықты, бірақ ол осы мандатты сақтап қалды. 2001 жылы ол UUP президенті болып сайланды. 2003 жылы ол Дэвид Бернсайд пен Джеффри Дональдсонмен бірге 2003 жылғы британ-ирланд декларациясы бойынша туындаған келіспеушіліктерге байланысты партиялық тәртіптен бас тартты. 2004 жылдың қаңтарында Смит пен Бернсайд UUP тәртібіне қайта оралды. Кейіннен сол жылы ол жылдық сайлауда Ұльстер юнионисттік кеңесінде партия президенті лауазымын жоғалтты, ол 329 дауыс жинап, 407 дауыспен жеңіске жеткен лорд Роганға есе жіберді.

Кейінгі саяси мансап

2005 жылдың қаңтар айында Смит келесі сайлауда әйелімен көбірек уақыт өткізу үшін Вестминстерден кететінін хабарлады. Ол 2005 жылдың мамыр айында Ұлыбритания парламентіндегі (House of Commons) қызметін аяқтады. Сайлау кезінде Смит дауға себеп болды, ол және бұрынғы Ольстер Юнионисттік партиясының төрағасы Молино Демократиялық Юнионисттік партиясының үміткері Джимми Спраттпен бірге Спратттың сайлау материалдарында суретке түскен кезде. Смит Спратты қолдамағанын мәлімдеп, былай деді:

Смит үгіт жүргізген кандидаттар Оңтүстік Антримдегі Дэвид Бернсайд және Солтүстік Антримдегі Родни МакКун болды.