Кіріспе

Қайталанбайтын, таңдамалы емес МАО ингибиторы Антидепрессант препарат.

Транилципромин – амфетаминнің қосалқы тізбегінің циклдануынан шартты түрде пайда болатын циклопропиламин; сондықтан ол алмастырылған амфетамин ретінде жіктеледі.

Медициналық қолданыстар

Транилципромин ауыр депрессиялық бұзылысты, соның ішінде атипикалық депрессияны емдеу үшін қолданылады, әсіресе мазасыздық компоненті болғанда, көбінесе екінші қатарлы ем ретінде. Бұл препарат сондай-ақ, серотонинді кері сіңіруді тежеуші антидепрессанттарға, мысалы, ССИИ, ТКА немесе бупропионға жауап бермейтін депрессияда және паникалық бұзылыстарда да қолданылады. Жүйелі шолулар мен мета-талдаулар транилципроминнің депрессияны емдеуде плацебодан айтарлықтай тиімді екенін, ал тиімділігі трициклдік антидепрессанттар сияқты басқа антидепрессанттарға ұқсас екенін көрсетті.

Тамаққа қатысты шектеулер

Тирамин – тирозинге бай кейбір тағамдардың ферментациясы кезінде (көбінесе жағымсыз) түзілетін биогендік амин. Ол МАО-А ингибиторларын қабылдамайтын адамдарда жылдам метаболизмге ұшырайды. Тираминге сезімтал адамдар тираминнің шамалы мөлшерін қабылдағаннан кейін қан қысымының ыңғайсыз, бірақ қысқа мерзімді көтерілуін сезінуі мүмкін. Көптеген елдердегі азық-түлік қауіпсіздігі стандарттарының жақсаруы және ферменттелген өнімдерде тирамин деңгейін анықталмайтын немесе төмен деңгейде қамтамасыз ететін стартерлік культуралардың кеңінен қолданылуы, қазіргі тамақтанумен айналысатын адамдардағы қауіпті гипертониялық дағдарыстарды сирек кездестіреді. Тікелей симпатомиметик препараттарды немесе серотонинді кері қабылдауға әсер ететін препараттарды, мысалы меперидин немесе декстрометорфанды қолдану гипертония және серотонин синдромы қаупін тудырады; басқа препараттар қолдану ұсынылады. Басқа да зерттеулер ұқсас қорытындыларға келді. Бұл әсердің клиникалық маңыздылығы белгісіз. Транилципроминнің наномолярлық концентрацияда CYP46A1-ді тежеуі анықталды. Бұл әсердің клиникалық маңыздылығы белгісіз.

Фармакокинетика

Транилципромин өзінің ең жоғары концентрациясына (tmax) 1–2 сағат ішінде жетеді. 20 мг дозадан кейін плазмадағы концентрация ең көп 50 200 нг/мл құрайды.

Тарих

Транилципромин бастапқыда амфетаминнің аналогы ретінде әзірленген. Оның МАОИ әсері 1959 жылға дейін анықталмады. Изониязид пен ипрониязид сияқты транилципромин гидразин туындысы болмағандықтан, оның клиникалық маңызы зор болды, себебі ол бұрынғы МАОИ-лерге қарағанда жақсырақ терапиялық индекске ие болуы мүмкін деп есептелді. Препарат 1960 жылы Ұлыбританияда Smith, Kline and French компаниясымен ұсынылып, 1961 жылы АҚШ-та бекітілді. Бірнеше науқастың гипертониялық кризбен және бас сүйегі ішіндегі қан кетумен байланысты қайтыс болуына байланысты 1964 жылдың ақпанында нарықтан алынды. Алайда, сол жылдың соңында оның қолданылу аясы шектеліп, қауіп туралы ескертулермен қайтадан қолдануға берілді. LSD1 гендерінен төмен ағында транскрипцияланатын гендер қатерлі жасушалардың өсуіне және метастаздалуына қатысады, сондай-ақ бірнеше ісік жасушалары LSD1-дің жоғары деңгейін көрсетеді. Транилципромин Паркинсон ауруын емдеуде MAO B ингибиторлары – селегилин мен разагилинге ұқсас нейропротективтік қасиеттерге ие болуы мүмкін. 2017 жылға дейін Паркинсон ауруымен ауырған науқастарда бір ғана клиникалық сынақ жүргізілді, ол бастапқыда белгілі бір жақсаруды көрсетті, ал 1,5 жылдық бақылаудан кейін симптомдардың шамалы нашарлауын анықтады.