Кіріспе

Бұл ежелгі келт халықтары мен тайпаларының тізімі.

Континенттік кельттер

Континенттік кельттер – Еуропаның материктік бөлігінде қоныстанған кельт халықтары. Б.з.д. 3 және 2 ғасырларда кельттер Батыс Еуропаның көп бөлігін, Батыс Оңтүстік Еуропаның үлкен бөлігін (Иберия түбегі), Орталық Еуропаның оңтүстік бөлігін, сондай-ақ Балқан және Анатолияның бірқатар аймақтарын мекендеген. Олар Галлиядағы, яғни қазіргі Франция, Швейцария, мүмкін Бельгия – Солтүстік Францияның шалқары, Бельгия және Оңтүстік Нидерландының бір бөлігі, Испанияның көп бөлігі – Иберия түбегі, Испания және Португалияның солтүстік, орталық және батыс аймақтарында; Оңтүстік Орталық Еуропа – Жоғарғы Дунай алқабы және іргелес аймақтарда, Орта Дунай алқабының үлкен бөлігінде және Кіші Азияның ішкі аймағында немесе Анатолияда көпшілік құраған. Олар батыстағы Ибериядан шығыстағы Балқан мен Анатолияға дейін созылған үлкен доға тәрізді көптеген аймақтарда өмір сүрген. Бұл аймақтардағы көптеген халықтарды ежелгі авторлар кельттер деп атаған. Олардың галли тілінде (P кельт типі), лепонт тілінде (P кельт типі), испан кельт тілінде (кельтибер және батыс испан кельт тілі немесе галлаек) (Q кельт типі), шығыс кельт немесе норик тілінде (белгісіз тип) сөйлегені саналады. P кельт типтегі тілдер инновациялық (*kw > p) ерекшеліктерімен, ал Q кельт типтегі тілдер консервативтік сипаттамаларымен көзге түседі. Дегенмен, осы халықтардың топтасуы – тілдері сияқты – туыстық байланысқа негізделген генеалогиялық (филогенетикалық) топ екені, әлде географиялық жағдайға байланысты құрылған қарапайым топ екені толыққанды белгілі емес. Классикалық антикалық авторлар Британ аралдарының халықтары мен тайпаларын «кельттер» немесе «галлиялықтар» деп емес, «бриттер» деп сипаттаған. Олар «кельттер» немесе «галлиялықтар» атауын тек Еуропаның материктік бөлігіндегі халықтар мен тайпаларға қолданған.

Иберо-кельто-лигуриялықтар

Элизисе / Хелизисе – Нарбо (Нарбонн) және қазіргі Солтүстік Руссильон аймағында қоныстанған тайпа. Олар ибериялық, лигуриялық немесе кельт-лигуриялық-ибериялық тайпа болған болуы мүмкін.

Ретиандар

Олар қазіргі Швейцарияның шығыс бөлігінде, Австрияның Тироль аймағында және Италияның солтүстігіндегі Альпі тауларында өмір сүрген. Олар рет тілінде сөйледі. Кельт емес (және Индоевропаға дейінгі) элементтердің (Тирсения тілдерін қараңыз) Август кезінде кельт тайпаларының ағынымен ассимиляцияланғандығы және кельт тілін қабылдағандығы туралы деректер бар. Сонымен қатар, кельттік топонимдердің көптігі және этрус жерлерінің есімдерінің Ретия аумағында мүлдем болмауы ретиандықтардың римдік жаулап алуға дейін толық кельтияланғанын көрсетеді.

Бенлауни – Аэнус (Inn) өзенінің жоғарғы аңғары, қазіргі Солтүстік Тироль, Австрия. Брейнимен бірге (Брейниден ескі тұрғындар болған болуы мүмкін), бірақ Брейнимен бірдей емес. Понс Аени (қазіргі Вассербург) олардың негізгі орталығы болды.

Бруни / Бренни / Бруонс – Аэнус (Inn) өзенінің жоғарғы аңғары, қазіргі Солтүстік Тироль, Австрия, Валь Брегна және Бреннер тауының айналасы. Сонымен қатар, рет тайпасы емес, иллириялық тайпа болуы мүмкін.

Бриксентес / Бриксентес / Бриксанте – Атезис (Adige) өзенінің жоғарғы аңғары, қазіргі Оңтүстік Тироль, Италия, Брессаноне/Бриксен айналасында.

Калюконес / Куликонес – Каланда (Rhenus/Rhine өзенінің жоғарғы аңғары), қазіргі Гризон кантоны, Швейцария және Валтеллина, Колико.

Камуни / Камуни – Вал Камоника (Oglio өзені), қазіргі Брешия провинциясы (Ломбардия, Италия). Сонымен қатар, рет тайпасы емес, евген тайпасы болуы мүмкін. *Камунни – Орталық Альп тауларының Валькамоника және Вальтеллина аңғарларындағы кельттік рет тайпасы. Кейбіреулер оларды кельт тайпасы деп санайды.

Консуанетае / Косуанетас / Котуанти? – Исар (Isar) өзенінің жоғарғы және ортаңғы аңғарлары (Бавария Альпі), қазіргі Баварияның жоғарғы бөлігі, Германия. Сонымен қатар, Винделичи (тайпалық конфедерация) тайпасы болуы мүмкін, егер олар бірдей болса, онда Котуанти деп аталған.

Фокунаттар – Аэнус (Inn) өзенінің жоғарғы аңғары, қазіргі Солтүстік Тироль, Австрия, Генаунс пен Бруниге көрші.

Генаунс / Генауни – Аэнус (Inn) және Атезис (Adige) өзендерінің жоғарғы аңғарлары, қазіргі Тироль (Солтүстік Тироль және Оңтүстік Тироль). Сонымен қатар, рет тайпасы емес, иллириялық тайпа болуы мүмкін; Лепонтиден шығысқа қарай.

Исарци – Исарко (Isarco) өзенінің аңғары, қазіргі Оңтүстік Тироль, Италия.

Медоаки – Медуакум (Brenta) көзіне жақын, Аусугум (Borgo Valsugana) олардың басты қаласы болды.

Месиалес – Лепонтиден оңтүстікке қарай.

Наунс – Валь ди Нон, Тренто провинциясы.

Кверкуани – Кверо аймағы (қазіргі Беллуно провинциясы, Венето облысы).

Руцинаттар / Руканти? – Исар (Isar) және Данувий (Danube) өзендері арасында, Төменгі Бавария. Сонымен қатар, Винделичи (тайпалық конфедерация) тайпасы болуы мүмкін.

Ругуски / Руигуски / Руканти? – Жоғарғы Энгадин (Aenus/Inn өзені), қазіргі Гризон кантоны, Швейцария.

Суанеттер / Суанитае / Сарунеттер – Жоғарғы Рейн (Rhine) және Альбула өзенінің аңғары, қазіргі Гризон кантоны, Швейцария.

Тридентини – Атезис (Adige) өзенінің орта алабында.

Трумпилині / Трамплини – Вал-Тромпия, қазіргі Брешия провинциясы, Италия. Сонымен қатар, рет тайпасы емес, евген тайпасы болуы мүмкін.

Веннонеттер / Веннонес / Веннониенс – Рейн (Rhenus) өзенінің жоғарғы аңғары, қазіргі Санкт-Галлен кантоны, Швейцария. Сонымен қатар, рет тайпасы емес, Винделичи (тайпалық конфедерация) тайпасы болуы мүмкін.

Веностес – Виншгау (Val Venosta), қазіргі Оңтүстік Тироль, Италия.