Луис Кабрал: Гвинея-Бисаудың тұңғыш президенті (1974-1980). Африкалық тәуелсіздік күресіне қатысқан саясаткер, Амилкар Кабралдың інісі. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гвинея-Бисау президенті 1974-1980 жылдар аралығында.
President of Guinea Bissau from 1974 to 1980
Луис Северино де Алмейда Кабрал (11 сәуір 1931 жыл - 30 мамыр 2009 жыл) – Гвинея-Бисаудың тұңғыш президенті болған гвинея-бисаулық саясаткер. Ол 1974 жылдан 1980 жылға дейін қызмет етті, одан кейін Жоао Бернардо Виейра басқарған әскери төңкеріс салдарынан қызметтен алынды. Луис Кабрал Амилкар Кабралдың жартылай бауыры болды, олар 1956 жылы Гвинея және Кабо-Верде тәуелсіздігі үшін Африкалық партияны (PAIGC) бірлесіп құрды.
Luís Severino de Almeida Cabral (11 April 1931 – 30 May 2009) was a Bissau Guinean politician who was the first President of Guinea Bissau. He served from 1974 to 1980, when a military coup d'état led by João Bernardo Vieira deposed him. Luís Cabral was a half brother of Amílcar Cabral, with whom he co founded the African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC) in 1956.
Ерте өмір
Луис Кабрал 1931 жылдың 11 сәуірінде Португалиялық Гвинеяның Бисау қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы – Кабо-Вердеден шыққан аралас нәсілді (метис) адамдар. Ол бастауыш білімін сол кезде Португалияның құрамында болған Кабо-Верде архипелагында алды. Кейіннен есепшілік мамандығын оқыды. Содан кейін Бисауда білім алып, португалдық Companhia União Fabril компаниясында жұмыс істеді.
Luís Cabral was born in the city of Bissau, Portuguese Guinea, on April 11, 1931, to mestiço (mixed race) parents originally from the Cape Verde. He completed his primary school studies in the Cape Verde archipelago, which was also a Portuguese territory at that time. Later he received training in accountancy. He was also educated in Bissau and joined a Portuguese business, Companhia União Fabril.
Тәуелсіздікке қарсы партизандар мен президенттік
1956 жылы Кабрал Гвинея мен Кабо-Верде тәуелсіздігі үшін Африка партиясының (PAIGC) алты негізін қалаушысының бірі болды. 1960 жылдардың басында PAIGC португалдық билікке қарсы отаршылдыққа қарсы партизандық соғыс бастады. Ол португалдық билік тарапынан қатыгездікпен басылған док ереуілін ұйымдастыруға көмектесті, нәтижесінде 50-ден астам адам қаза тапты. Бұл PAIGC-тің зорлықтан бас тартуына әкелді, бұл Кабрал үшін күтпеген жағдай болды. Луис Кабралдың жетекшілікке өсуі 1973 жылы Гвинеяның Конакри қаласында оның жартылай інісі Амилкар Кабралдың, белгілі панафрикалық зиялы және PAIGC-тің негізін қалаушысының қазасынан кейін басталды. Партия басшылығы Гвинея-Бисау (бұрын Португал Гвинеясы деп аталған) және Кабо-Верде үшін португалдық үстемдіктен тәуелсіздік үшін күресті жалғастырды, бұл жауапкершілік Аристидес Перейраға жүктелді, ол кейін Кабо-Верде президенті болды. Алайда, партияның Гвинея-Бисау бөлімшесі Луис Кабралға ерді. 1974 жылдың сәуір айында Лиссабондағы Гвоздика революциясынан кейін Португалияның жаңа солшыл революциялық үкіметі сол жылдың 10 қыркүйегінде Португал Гвинеясына Гвинея-Бисау ретінде тәуелсіздік берді. PAIGC бір жыл бұрын Мадина-ду-Бое ауылында елдің тәуелсіздігін жариялаған еді, және бұл оқиға көптеген социалистік және Біріккен Ұлттар Ұйымының бейтарап мемлекеттері тарапынан мойындалды. Луис Кабрал Гвинея-Бисаудың президенті болды. Ұлттық қайта құру және даму бағдарламасы социалистік рухта (КСРО, Қытай және сонымен қатар Скандинавия елдерінің қолдауымен) басталды. Білім беруге және денсаулық сақтауға қол жеткізу бірнеше жылдың ішінде едәуір жақсарды. Амилкар Кабралдың өлімінен және тәуелсіздік алғаннан бері партияда күдік пен тұрақсыздық болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Португалиямен қарым-қатынас салыстырмалы түрде жақсы болды. Гвинея президенті 1978 жылы Португалияға сапар жасады, ал президент Рамалху Эанеш келесі жылы бұрынғы колонияға барды, Лусо-Гвинея қарым-қатынастарын Португалияның Ангола және Мозамбикпен орнатуға тырысқан үлгі ретінде бағалады. Партияның кейбір бөлімдері Луис Кабралды және басқа Кабо-Верде текті мүшелерді партияны басып алуда деп айыптады. Осы айыптаулар негізінде Кабралдың премьер-министрі және бұрынғы қарулы күштердің қолбасшысы Жоао Бернардо Виейра 1980 жылдың 14 қарашасында әскери төңкеріс ұйымдастырып, оны құлатты. Луис Кабрал содан кейін тұтқындалып, 13 айға қамауға алынды.
In 1956 Cabral was one of the six founders of the African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC). In the early 1960s, PAIGC launched an anti colonial guerrilla war against the Portuguese authorities. He helped organize a dock strike that was brutally suppressed by the Portuguese authorities. and resulted in a loss of more than 50 lives. This led to the PAIGC abandoning non violence, which came as a shock to Cabral. Luís Cabral's rise to leadership began in 1973, after the assassination in Conakry, Guinea, of his half brother Amílcar Cabral, the noted Pan African intellectual and founder of the PAIGC. Leadership of the party then engaged in fighting for independence from Portuguese rule for both Guinea Bissau (then known as Portuguese Guinea) and for Cape Verde, fell to Aristides Pereira, who later became the president of Cape Verde. The Guinea Bissau branch of the party, however, followed Luís Cabral. Following the Carnation Revolution in April 1974 in Lisbon, the new left wing revolutionary government of Portugal granted independence to Portuguese Guinea, as Guinea Bissau, on September 10 that same year. The PAIGC had unilaterally proclaimed the country's independence one year before in the village of Madina do Boé, and this event had been recognized by many socialist and non aligned member states of the United Nations. Luís Cabral became President of Guinea Bissau. A program of national reconstruction and development, of socialist inspiration (with the support of USSR, China, but also Nordic countries), began. Access to education and health has improved significantly in a few years. But some suspicion and instability was present in the party since Amílcar Cabral's death and the independence. Relations with Portugal after independence were relatively good. The Guinean president visited Portugal in 1978 and President Ramalho Eanes visited the former colony the next year, referring to the Luso Guinean relationship as a model for those Portugal sought to establish with Angola and Mozambique. Some sections of the party accused Luís Cabral and the other members with Cape Verdean origins of dominating the party. Alleging this, Cabral's Prime Minister and former armed forces commander João Bernardo Vieira organized his overthrow on November 14, 1980, in a military coup. Luís Cabral was then arrested and detained for 13 months.
Жер аудару
1980 жылы әскери төңкерістен кейін ол елден қуылды, бірінші Кубаға, ол оны қабылдауға келісім білдірді, содан кейін (1984 жылы) Португалияға, онда Португалия үкіметі оны қабылдады және 2009 жылы қайтыс болғанға дейін отбасымен бірге өмір сүруге мүмкіндік берді. Гвинея-Бисау азаматтық соғысынан кейін премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін Франсиско Фадул 1998 жылдың желтоқсанында Кабралдың жер аударылудан оралуын сұрады. Кабрал жауап ретінде португалдық газет 24 Horas-та Виейра билікте болғанда оралуға дайын емес екенін айтты; Виейра оның қауіпсіздігіне кепілдік бере алмайтынын мәлімдеді, ал Кабрал оның нәтижесінде Виейра президент болып қала берсе өміріне қауіп сезінетінін айтты. 1999 жылдың 22 қазанында Виейра биліктен алынғаннан кейін төңкеріс жетекшісі Ансуман Мане Кабралды Лиссабонда болғанда "Гвинея-Бисау Мемлекеттік Кеңесінің Президенті" деп жазылған паспортты ұсынып, оралуға шақырды. Кабрал 1999 жылдың қараша айының ортасында Бисауда болды және ол саясатқа қайта араласу немесе ПАИГК-қа қайта қосылу ниетінде емес екенін мәлімдеді.
After the military coup in 1980, he was sent into exile, first in Cuba, which offered to receive him, then (in 1984), in Portugal, where the Portuguese Government received him and gave him measure to live with his family, until his death in 2009. Shortly after being appointed Prime Minister following the Guinea Bissau Civil War, Francisco Fadul called for Cabral's return from exile in December 1998. Cabral said in response, in the Portuguese newspaper 24 Horas, that he would be willing to return, but not while Vieira remained in power; Vieira had said that he could not guarantee Cabral's safety, and Cabral said that as a result, he feared for his life should he return while Vieira remained president. On October 22, 1999, following Vieira's ouster, coup leader Ansumane Mane invited Cabral to return, giving him a passport marking him as "President of the Guinea Bissau Council of State" while in Lisbon. Cabral was in Bissau in mid November 1999, and said on the occasion that he did not want to become active in politics again or to rejoin PAIGC.
Өлім
Кабрал 2009 жылғы 30 мамырда Португалияның Торрес-Ведрас қаласында 78 жасында дүниеден өтті. Оның өліміне ұзаққа созылған ауру себеп болды. Гвинея-Бисаудың Ұлттық Ассамблеясы мәлімдеді: "Гвинея-Бисау үкіметі мен халқы ең көрнекті ұлдарының бірі Луис Кабралдың қазасына шок пен қайғымен толы. " Ассамблея үш күнге жалғасатын ұлттық аза тұту кезеңін ұйымдастыру үшін төтенше сессия өткізді.
Cabral died aged 78 on May 30, 2009, in Torres Vedras, Portugal. His death followed a long bout of illness. The National Assembly of Guinea Bissau stated: "It is with shock and sadness that the government and people of Guinea Bissau have learnt of the loss of one of their most illustrious sons, Luis Cabral". It held an emergency session at which it organised a period of national mourning to last three days.
Даулар
Гвинея-Бисау президенті ретінде оның авторитарлық бірпартиалық режимі қатты жарылқаушыл болды және елде ауыр азық-түлік тапшылығы басталды. Луис Кабрал Португалия отаршылдық соғысы кезінде Португалия армиясымен бірге ПАИГК партизандарына қарсы күрескен көптеген қара нәсілді Гвинея-Бисау сарбаздарын атқылаған деп айыпталды, бірақ Кабрал бұл айыптауларды әрқашан жоққа шығарды.
As the President of Guinea Bissau, his authoritarian single party regime was severely repressive and the country was hit by severe food shortages. Luís Cabral was also accused of being responsible for the execution of a large number of black Guinea Bissauan soldiers who had fought alongside the Portuguese Army against the PAIGC guerrillas during the Portuguese Colonial War, a claim that Cabral always denied.