Кіріспе

Үш немесе одан көп ноталардың үйлесімі

Музыка теориясында минорлық аккорд – тамыр, минорлық үшінші және таза бестік ноталарынан тұратын аккорд. Егер аккорд тек осы үш нотадан құралса, ол кіші триада деп аталады. Мысалы, А нотасына негізделген кіші триада, А кіші триадасы деп аталады, және оның ноталары A–C–E болады:

Гармониялық талдауда және нота жазу парақтарында C минорлық аккорды Cm, C−, Cmin немесе жай ғана кіші әріппен "c" деп белгіленуі мүмкін. Кіші триада {0, 3, 7} сандық белгісімен көрсетіледі. Минорлық триаданы интервалдар арқылы да сипаттауға болады: ең төменгі және ортаңғы ноталар арасындағы интервал – кіші үшіншілік, ал ортаңғы және ең жоғарғы ноталар арасындағы интервал – үлкен үшіншілік. Керісінше, мажорлық триаданың ең төменгі жағында үлкен үшіншілік, ал ең жоғарғы жағында кіші үшіншілік болады. Екеуінде де бестік бар, себебі кіші үшіншілік (үш жарты тон) пен үлкен үшіншілік (төрт жарты тон) қосылғанда таза бестікке (жеті жарты тон) тең болады. Үшіншіліктерден тікелей (немесе "үстіне орналасқан") құралған аккордтар терциялық аккордтар деп аталады. 1600 жылдан 1820 жылға дейінгі Батыс классикалық музыкасында және Батыс поп, фолк және рок музыкасында мажорлық аккорд көбінесе триада түрінде орындалады. Мажорлық триадамен бірге кіші триада тональды музыканың және жалпы практика кезеңінің негізгі құрылыс бөліктерінің бірі болып табылады. Батыс музыкасында кіші аккорд, салыстырмалы түрде, "мажорлық аккордтан қараңғырақ естіледі", бірақ бәрібір өте үйлесімді, тұрақты немесе аяқтауды қажет етпейтін болып саналады. Кейбір қосымша ноталары бар кіші аккордтар, мысалы, кіші жетінші аккорды да кіші аккордтар деп аталуы мүмкін.

Тек интонация

Тек интонацияда минорлық аккорд көбінесе (бірақ міндетті емес) 10:12:15 жиілік қатынасында күйленеді. Бұл гармониялық қатардағы минорлық үштік кездесуінің алғашқы мысалы (егер C нотасы бойынша: E–G–B). Бұл туралы III, VI, VI, III және VII бөлімдерде кездеседі. 12 ТТТ-де, яғни он екі тонды тең темпераментте (қазіргі Батыста ең көп қолданылатын күйлеу жүйесі), минорлық аккордтың тамыры мен үшіншісі арасында 3 жарты тон, үшіншісі мен бесіншісі арасында 4, ал тамыры мен бесіншісі арасында 7 тон болады. Ол 0,3,7 сандық белгілеумен көрсетіледі. 12 ТТТ-дегі бесінші (700 цент) толық бесіншіге (3:2, 701,9 цент) қарағанда бар болғаны екі центке ғана тар, бірақ 12 ТТТ-дегі минорлық үшінші (300 цент) нақты минорлық үшіншіге (6:5, 315,6 цент) қарағанда айқын (шамамен 16 центке) тар. 12 ТТТ-дегі минорлық үшінші (300 цент) 19 лимит (Limit (music)) минорлық үшіншісі 16:19 (297,5 цент, он тоғызыншы гармоника) тек 2 цент қатемен жақын. Эллис математиктер мен физиктердің бір жағынан, ал музыканттардың екінші жағынан минорлық аккорд пен гамманың майорға қарағанда нашар екендігі туралы пікір қақтығысын физиктердің нақты минорлық және майорлық үштіктерді салыстыруымен түсіндіруге болады дейді, онда минор жеңіліске ұшырайды, ал музыканттардың тең темпераментті үштіктерді салыстыруында минор жеңіске жетеді, себебі ET майорлық үшіншісі нақты майорлық үшіншіден 14 центке өткір, ал ET минорлық үшіншісі 19:16 минорлық үшіншісіне жақын, оны көптеген адамдар ұнайды. 16-18 ғасырларда, 12 ТТТ-ден бұрын, миттон темпераментіндегі минорлық үшінші 310 цент болды және 300 центтік ET минорлық үшіншісінен әлдеқайда қиын еді. Басқа нақты минорлық аккорд күйлеулеріне нақты интонациядағы супертоникалық үштік (27:32:40), 16:19:24, 12:14:18 (6:7:9) (септальды минорлық үшінші) және пифагорлық минорлық үштік A–C–E = F–A–C–E–G жатады. Нақты күйленген майорлық үштіктерді ескере отырып, бұл нақты күйленген минорлық үштік береді: 10:12:15, 8:5 қатынасында.