Кіріспе

Британдық саясаткер, өмірлік тең (1941 жылы туған)

Эмма Харриет Николсон, Винтерборн баронессасы (1941 жылғы 16 қазанда туған) – 1997 жылдан бері өмірлік тең болған британдық саясаткер. 1987 жылы ол Торидж және Батыс Девон округінен консерватор партиясынан парламент депутаты болып сайланды, ал 1995 жылы Либералдық демократтар партиясына өтті. 1999 жылдан 2009 жылға дейін ол Оңтүстік-Шығыс Англия өкілі ретінде Еуропалық парламентке либералдық демократ мүше болып сайланды. 2016 жылы ол "қатты қуанышпен" консерватор партиясына қайта қосылатынын мәлімдеді. 2017 жылы Николсон баронессасы Қазақстан бойынша премьер-министрдің сауда өкілі болып тағайындалды.

Ерте өмір

Оксфордта туған және Лондон джин қуырушылары J&W Nicholson & Co. негізін салған әулеттің ұрпағы Леди Николсон, сэр Годфри Николсон мен оның әйелі Леди Кэтриннің төрт қызының үшіншісі (Кроуфордтың 27-ші графының бесінші қызы). Оның інісі 1960 жылдары лорд-канцлер болды, ал оның қызы, туысы Элиза Маннингэм Буллер МИ5 директоры болды. Ол 16 жасында есіту қабілетінің нашар екені анықталды. Білімін St Mary's School, Wantage және Royal Academy of Music мектептерінде алған.

Мансап

Саяси мансабынан бұрын ол 1962 жылдан 1974 жылға дейін компьютерлік бағдарламашы және жүйелер сарапшысы, ал 1974 жылдан 1985 жылға дейін Save the Children Foundation директоры болды. Ол 1979 жылғы жалпы сайлауда Блайт сайлау округінде жеңіліске ұшырады. 1983 және 1987 жылдар аралығында Консервативтік партияның төрағасының орынбасары болып қызмет атқарғаннан кейін, 1987 жылы Торридж және Батыс Девон округінен консервативті парламент мүшесі болып сайланды. 1995 жылы желтоқсанда Либералды демократтар партиясына өтті, ол BBC саяси редакторы Робин Оуклиге былай деді: "Консервативтік партия тым көп өзгерді, ал менің принциптерім мүлдем өзгерген жоқ. Менің ойымша, бұл менің партиядан кетуім емес, партияның мені тастауы". Николсон Стомпи Сейпейдің өліміне қатысты істе "жоғалған куә" Катиза Себехулудың босатылуы үшін күресті. Оңтүстік Африка азаматы Винни Манделаның күзетшілері, сонымен аталған "Мандела Юнайтед" футбол клубының құрамында болды. Кейін Себекхулу Николсонның Фред Бриджленд жазған өзі туралы кітаптың авторлық құқығын алу үшін 50 000 фунт стерлинг талап еткенін мәлімдеді; Николсон мұны жоққа шығарып, оның ниеттері "тек гуманитарлық және ар-ұяты бар" екенін айтты. Парламент депутаты ретінде Николсон мектептер мен жергілікті билік органдарына гомосексуализмді насихаттауға тыйым салған 28-бапқа дауыс берді және лесбиян отбасыларын "қалыпты да, табиғи да емес" деп сынады. Ол гетеросексуалдар мен гомосексуалдар үшін келісім жасының теңестірілуіне де қарсы дауыс берді, ал гей құқықтарына қарсылығы "Лесбияндық кек алушылар" деп аталатын топты оның ауласында "шай кешін және наразылық акциясын" ұйымдастыруға итермеледі. 1997 жылы Тони Блэр үлкен жеңіске жеткенде, оның орнын Джон Бернетт, кейіннен Барон Бернетт иеленді. Сол жылы Николсон Беркшир графтығындағы Винтерборнның баронессасы Николсон ретінде өмірлік мәртебеге ие болды.

Еуропалық Парламент

1999 жылы Леди Николсон Еуропалық парламентке мүше болып, Сыртқы істер комитетіне қосылды және 2004-2007 жылдар аралығында комитет төрағасының орынбасары болды. Ол Иракпен қарым-қатынастар жөніндегі делегацияның төрағасы және Еуро-Жертеңіз парламенттік ассамблеясының әйелдер құқықтары жөніндегі комитетінің төрағасы болды. Леди Николсон сондай-ақ Адам құқықтары жөніндегі кіші комитеттің, Иранмен қарым-қатынастар жөніндегі делегацияның және Машрек елдерімен қарым-қатынастар жөніндегі делегацияның (яғни шығыс араб әлемі) мүшесі болды. 2007 жылы оның Кашмир туралы баяндамасы 522 дауыспен 9 қарсы дауыспен қабылданды. Ирак соғысы кезінде Николсон Біріккен Ұлттар Ұйымына Ирактың "жаппай қырып-жою қаруын жасау үшін пайдаланылатын жасырын материалдары" бар екенін көрсеткенін мәлімдеді. Ол Месопотамия батпақтарының кеудесін "геноцид" деп сипаттады. Ол көптеген елдерде сайлауды бақылады. 2006 жылы Леди Николсон Еуропалық Одақтың Йемендегі сайлауды бақылау миссиясының бас бақылаушысы болды. Ол Палестинаға (2005), Әзірбайжанға (2005), Ливанға (2005), Ауғанстанға (2005), Арменияға (2007) және Пәкістанға (2008) Еуропалық Одақтың сайлауды бақылау миссиясының мүшесі болды. 2005 жылдың қаңтар және желтоқсан айларында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Ирактағы сайлауды бақылау миссиясының мүшесі болды. Ол халықаралық асырап алуға қатысты күшті қарсылығымен де дау тудырды, оны нарыққа айналдырып, сыбайлас жемқорлыққа ұшыратқан деп санайды. Еуропалық парламенттің Румынияның ЕО-ға қосылуы жөніндегі арнайы баяндамашысы ретінде ол және халықаралық қауымдастықтың басқа да өкілдері халықаралық асырап алуды сынады. Оның ықпалымен 2005 жылы Румыния үкіметі бұл практиканы іс жүзінде тыйым салған заңдарды қабылдады, бұл кейбір ЕО мүше мемлекеттерінің тәжірибесімен үйлеседі. Бұл шара негізінен АҚШ, Израиль, Франция, Испания және Италияда, әсіресе болашақ ата-аналар арасында қызу пікір-таластарға себеп болды. Халықаралық және румындық БАҚ-тар да Румынияның жетімдер үйлері мен ауруханаларында ұзақ уақыт бойы тастап кетілген балалардың жағдайына назар аударды, сонымен қатар балалардың қорғалуы саласындағы реформаларға қол жеткізілген прогреске тоқталып өтті. 2005 жылдың желтоқсанында және 2006 жылдың шілдесінде ЕП Румынияның отбасылық құқық жөніндегі тәуелсіз сарапшылар тобымен кеңескеннен кейін, Румыния бұл мәселелерді ресми түрде заң арқылы шешпесе, оларды қарауды талап ететін шараларды қабылдады. Сыншылар бұл топтың құрамында халықаралық асырап алуды қарсыластар көп екенін мәлімдеді. АҚШ Конгресі де бірнеше рет тыйым салуға қарсы резолюциялар қабылдап, тыңдаулар өткізді. Леди Николсон 2009 жылғы сайлауда Еуропалық парламенттен депутаттық өкілеттігінен бас тартты.

Лордтар палатасы

2009 жылы Леди Николсон Лондонға оралып, Лордтар палатасында саяси қызметін жалғастырды. 2010 жылдың ақпан айында ол Ирак пен аймақтардағы бизнес дамыту үшін көппартиялық парламенттік топты (APPG) құрды және оның төрағасы болды. Ол сондай-ақ Адам саудасына қарсы көппартиялық парламенттік топтың мүшесі, Сыртқы істер жөніндегі көппартиялық парламенттік топтың төрағасы және Таяу Шығыс пен Шығыс Еуропадағы денсаулық сақтау және білім беру, сондай-ақ Ирак пен оның аймақтағы бизнес дамуы туралы жиі сөз сөйлейді. 2013 жылы ол Ирак соғысының «толыққанды» сәтті болғанын айтты және оған қарсы пікір білдірген Либералды демократтар партиясының мүшелерін «екіжүзділікке» кінәлады. 2014 жылдың 30 қаңтарында ол Ирак бойынша премьер-министрдің сауда өкілі болып тағайындалды. 2016 жылдың шілдесінде Либералды демократтар партиясының тізгінінен шығып, тәуелсіз мүше ретінде отырды. Бірақ 2016 жылдың 10 қыркүйегінде ол «зор қуанышпен» Консервативтік партияға қайта қосылатынын және Лордтар палатасында консерваторлардың қатарында отыратынын мәлімдеді. Консерваторлар партиясына қайта қосылу себептерін түсіндіре отырып, ол 9 қыркүйектегі Тереза Мэйдің білім беру жөніндегі сөзін атап өтті, Мэйдің арнайы білім беретін мектептерге қатысты ұстанымын премьер-министрдің «келесі ұрпақ үшін жақсы жағдай жасауға және баршаға тиімді ел құруға нақты бейілді партияға жетекшілік ететінінің» дәлелі ретінде келтірді. Баронесса Николсон 2019 жылдың 28 сәуірінде премьер-министрдің сауда өкілі ретінде Қазақстанға сапар жасады. Алты күндік сапар Орталық Азия елімен сауда қатынастарын кеңейтуге бағытталған. Ол гомосексуалдық некеге қарсы дауыс берді, себебі ол «әйелдер мен қыздардың мәртебесін» төмендетеді деп санайды. Ол ЛГБ Альянсын қолдайды және топ оған «өзгермейтін қолдауы» үшін алғыс айтты.

Басқа жұмыстар

Леди Николсон – соғыстан зардап шеккен аймақтардағы мүңкісіз жандардың өмірін жақсарту және қайта құру жұмыстарын жүзеге асыратын AMAR Foundation атқарушы төрағасы. Ол Ирак-Британия бизнес кеңесінің атқарушы төрағасы болып табылады, бұл кеңес Ирак Республикасына бизнес, сауда, инвестиция, адам ресурстары, оқыту, технология және тәжірибе алмасуды жеңілдетеді. Леди Николсон – Associatia Балалар жоғары деңгейлі тобының атқарушы төрағасы. Ол оның британдық бөлімшесін, Балалар жоғары деңгейлі тобын (қазір Lumos қайырымдылық қоры, "мекемелік тәрбие берудің зиянын тоқтату және әлемдегі балаларды отбасыларымен қайта қосуға көмектесу") белгілі жазушы және меценат Дж.К. Роулингпен бірге құрды. Леди Николсон Румыния Премьер-министрімен бірлесіп Румыния балалары үшін жоғары деңгейлі топтың, ал Молдова Премьер-министрімен бірлесіп Молдова балалары үшін жоғары деңгейлі топтың тең төрағасы болып табылады. Леди Николсон сондай-ақ Америка адвокаттар қауымдастығының Таяу Шығыс және Солтүстік Африка кеңесінің, Біріккен Ұлттар Ұйымының даму ұйымдары үшін Араб шығанағы бағдарламасының сыйлық комитетінің және Freedom House Халықаралық ынтымақтастық комитетінің мүшесі. Ол – Цивилизациялар арасындағы диалог қорының, Америка ислам конгресінің кеңес мүшесі және Нью-Йорк университетінің Ислам әлеміне арналған диалог орталығының кеңесшілер кеңесінің мүшесі. Ол The Little Foundation вице-президенті және Ирак Премьер-министрі мен Үкіметінің қоғамдық денсаулық сақтау және осымен байланысты мәселелер жөніндегі құрметті кеңесшісі. Николсон 2009 жылға дейін Букер сыйлығының мүшесі болды, содан кейін ол құрметті вице-президент атанды. 2020 жылдың маусым айында Николсон Twitter желісінде модель Мунро Бергдорфты «ерекше жаратылыс» деп атап, Бергдорф трансфобиялық деп санайтын жазбаларын таратты, нәтижесінде Парламенттік стандарттар комиссарына ресми шағым түсті. Бұл жайттан Букерді Дамиан Барр, Марлон Джеймс және Сара Перри сияқты жазушылар сынға алды. Соңынан Букер оқиғамен байланысты барлық құрметті атақтар мен лауазымдарды тарату туралы шешім қабылдады.

Жеке өмір

1987 жылы 9 мамырда Николсон сэр Майкл Харрис Кейнге үйленді. Олардың 1991 жылы наурыз айында напалм шабуылынан аман қалғаннан кейін Ирактан құтқарылған Амар Каним деген асырап алған ұлы болды. Ол Ирактағы жобаларды қолдау үшін "Амар" қорын құрды. Ол қайтыс болған күйеуінің құрметіне аталған Африка жазуы үшін Caine сыйлығының кеңесінің төрағасы. Николсон 1999 жылы жесір қалды және күйеуін Едуард VII король ауруханасында емдеген аурухана қызметкерлерінің немқұрайлылығына шағымданды. Николсонның сөзінше, король Эдуард VII ауруханасының медбикелері күйеуінің тыныс алу түтігін тазарта алмағандарына қарамастан, кеңесшілер мен дәрігерлерді шақырудан бас тартқан. 1999 жылдың қыркүйегінде The Guardian басылымы баронша Николсонның ауруханаға қарсы сот шараларын бастауға ниеттенгенін хабарлады.