Кіріспе

Қорапшадағы шарап (бөшке шарабы) – "қорапшадағы қапшықтағы" қаптамада сатылатын шарап. Әдетте, бұл шарапты пластик резервуарға толтырып, картон қорапқа салады. Шарап ағыны клапан арқылы бақыланады.

Тарих

"Бас шарапты" (қорапталған шарап) қаптау процесін Оңтүстік Австралиядағы Ренмарк қаласынан шыққан шарапшы Томас Ангоув ойлап тапты және оны 1964 жылғы 20 сәуірде оның компаниясы патенттеді. Бөлшек саудаға арналған ағартылған қораптарға бір галлондық (4,5 литрлік) полиэтилен қапшықтар салынатын болды. Алғашқы дизайн тұтынушыға қапшықтың бұрышын кесіп, шарапты құйып, содан кейін арнайы тіреуішпен қайта жабуды талап етті. Бұл дизайн нарықта бұрыннан бар өнімге негізделген – механиктер аккумуляторлық қышқылын сақтау және тасымалдау үшін қолданатын қорап ішіндегі қап. 1967 жылы австралиялық өнертапқыш Чарльз Малпас және Penfolds Wines металлданған қапшыққа дәнекерленген пластикалық, ауа өткізбейтін кранды патенттеді, бұл сақтауды ыңғайлырақ етті. Қазіргі шарап қаптары пластикалық крандарды пайдаланады, оларды қораптағы тесілген панельді жыртып алу арқылы ашуға болады. Келесі онжылдықтар бойы "қорап ішіндегі қап" қаптамасы көбінесе арзан шарап өндірушілерге ұсынылды, себебі оларды шыны құтыларға қарағанда өндіру және тарату арзан болды, ал шыны құтылар осы нарықтың қажеттерін қамтамасыз етті. Австралияда шарапқа салынатын салық басқа алкогольдік сусындардан өзгеше болғандықтан, қорапталған шарап көбінесе қолжетімді алкогольдің ең арзан түрі болып табылады. 9,5% алкогольді 4 литрлік қапты шамамен алуға болады. Осы қасиеттері қорапталған шараптың Австралияда кеңінен таралғандығына және Австралияның мәдени өмірінде маңызды орын алғандығына себеп болды. 1970 жылдардың ортасында қорапқа салынған қаптама тұжырымы басқа сусындарға, соның ішінде минералды суларға, апельсин шырындарына және шарап салқындатқыштарына дейін тарады. Алайда, бүгінде шарап пен минералды су осы қаптарға салынған ең басты сусындар болып табылады. 2003 жылы Калифорнияның Орталық жағалауындағы AVA Black Box Wines компаниясы қорапталған премиум шараптарды ұсынды. Он жыл ішінде премиум шарап өндірушілер мен бөтелкелеушілер өздерінің жоғары сапалы қорапталған шараптарын қаптауды бастады. Бұл, экологиялық тұрақты қаптамаға деген мәдени қызығушылықпен бірге, шарап тұтынушылары арасында оның танымалдығын арттырды.

Атрибуттары

Скандинавиялық Systembolaget және Vinmonopolet мемлекеттік мекемелері 2010 жылы әртүрлі шарап қаптамаларының қоршаған ортаға тигізетін әсерін талдады. «Қаптамадағы қап» (Bag in Box) қаптамасы бөтелкедегі шараптың көміртегі ізінің 12%-дан 29%-ын ғана құрайтыны және басқа барлық экологиялық критерийлер бойынша артық екені анықталды. The New York Times газетінен Тайлер Колман «қаптамадағы қап» бөтелкедегі шарапқа қарағанда экологиялық тұрғыдан таза және тасымалдау мен сақтау оңай екенін мәлімдеді. Әдеттегі «қаптамадағы қап» контейнерлері бір қорапқа бір жарымнан төрт 750 мл шарап бөтелкесіне дейін сыяды, бірақ олар әртүрлі көлемдерде де кездеседі. «Қаптамадағы қап» қаптамасы шыны бөтелкедегі шараптан арзан және жеңіл. Шарапты иілгіш қаптан ауа кіргізбей босатылған кеңістікті толтыру арқылы алу, шарапты құю кезінде оның тотығуын едәуір азайтады. Бөтелкедегі шарапты ашқаннан кейін бірнеше сағат немесе бірнеше күн ішінде ішу керек болса, «қаптамадағы қап» шарабы мөрін бұзғаннан кейін шамамен 3-4 аптаға дейін, тіпті ашқаннан кейін тоңазытқышта сақталса, одан да ұзақ сақталады. Сонымен қатар, ол тосқауылдың бұзылуына ұшырамайды. Пластмассадан жасалған қаптардағы шарапты ұзақ сақтауға арналмаған, оны өндіруші көрсеткен жарамдылық мерзімі ішінде ішу керек. Толтырылғаннан кейін 12 ай өткен соң нашарлау белгілері байқалуы мүмкін.

Тілдік сөздер

Австралияда қораптағы шарап әдетте "goon" деп аталады. Картон қорап "goon box" деп, ал ішіндегі қап "goon bag" деп аталады. Австралияда танымал ойынның бірі – "Goon of Fortune", онда "goon bag" Hills Hoist-қа ілініп, айналдырылады, және ол қай жерде тоқтаса, сол адам белгілі бір мөлшерде "goon" ішуге міндетті. "Goon" сөзі шарап сақтауға арналған дәстүрлі ыдыс – "flagon" сөзінен шыққан. Кейде австралиялықтар "flagon" сөзін әзілдеп айтқанда, екінші буынына баса назар қойып, "fla goon" деп айтқан, содан кейін ол жай ғана "goon" деп қысқартылған.