Кіріспе

Nopal – испан тілінде Opuntia кактустарының (көбінесе ағылшын тілінде тікенді груша немесе нәзік кактус деп аталады) және оның жапырақтарының жинақ атауы. "Nopal" атауы науатль тіліндегі "nopalli" сөзінен шыққан, ол өсімдіктің жапырақтарын білдіреді. Мексикада 114 түрі белгілі, ол көптеген мексикалық тағамдардың құрамында қолданылады. Nopal жапырақтарын шикі немесе пісірілген күйінде жеуге болады, сондай-ақ мармелад, сорпа, тұшпара және салаттарға, дәстүрлі медицинада немесе жануарларға жем ретінде пайдаланылады. Фермада өсірілетін nopales көбінесе Opuntia ficus indica немесе Opuntia matudae түрлеріне жатады, бірақ Opuntia түрлерінің дерлік барлық жапырақтарын жеуге болады. Nopal кактусының тағы бір жеуге болатын бөлігі – оның жемісі, испан тілінде "tuna" деп, ал ағылшын тілінде "prickly pear" деп аталады. Мексикада nopales көбінесе жаңа күйінде сатылады, тікендерінен тазартылып, тұтынушының тілегі бойынша сол жерде кесіледі. Оларды консервіленген немесе бөтелкеде "nopalitos" түрінде, ал сирек кептірілген күйінде, әсіресе экспортқа тасымалдау үшін табуға болады. Кесілген немесе кубиктерге бөлінген nopales ашық, сәл қышқыл, жасыл бұршақ сияқты дәмімен және серпімді, шырышты текстурасымен ерекшеленеді. Көптеген рецептерде олардың құрамындағы шырышты сұйықтық пісіру кезінде қолданылады. Олар көктемде ең жұмсақ және шырынды болады. Nopales мексикалық тағамдарында, мысалы, "huevos con nopales" ("нопальмен жұмыртқа"), "carne con nopales" ("нопальмен ет"), "tacos de nopales", помидор, пияз және "queso panela" (панель ірімшігі) қосылған салаттарда немесе жай ғана гарнир ретінде жиі қолданылады. Nopales сонымен қатар Нью-Мексико асүйінде және Техас штатының техано мәдениетінде маңызды ингредиент болып табылады.

Тамақ

АҚШ өлшем бірлігіндегі бір порциясына (236,6 мл) нопал жемісі тамақтану минералы марганецтің (күнделікті қажетті мөлшердің 20%, DV) және С витаминінің (13% DV), магнийдің (11% DV) және кальцийдің (14% DV) өте жақсы көзі болып табылады, ал өсімдік жетілген сайын қоректік заттардың құрамы жақсарады. Оның кальцийі биологиялық түрде сіңірілмейді, себебі ол жұқа ішекте сіңбейтін кальций оксалаты түрінде болады.

Экономикалық құндылығы

Нопал кактусы Мексиканың барлық аймақтарында кеңінен өседі, әсіресе Мексиканың орталық құрғақ және жартылай құрғақ аймақтарында көптеп кездеседі. Мексикада нопал өсіруге арналған 400 гектардан астам жер бар. Нопал кактустарын өсірудің үш негізгі тәсілі бар: коммерциялық плантациялар, шаруа отбасыларының шаруашылықтары мен бақшалары, немесе жабайы өсетін жерлерде. Шамамен жер көлемі тікенді жүзім (туна) өндірісіне, жер көлемі жапырақшаларды (падишалар) өндіруге, ал жер көлемі кошениль өндірісіне жұмсалады. 1996 жылы тікенді жүзім өсірушілердің саны болды, сондай-ақ 8000-ге жуық нопал өсірушілер болды, ал өңдеу өнеркәсіптері мен кошениль өндірісіне қатысқан барлық адамдар Мексика халқының маңызды бөлігін жұмыспен қамтыды. Нопаль Мексиканың он сегіз штатында өсіріледі, оның 74%-ы Мехико штатында, ал жылдық өнімділігі туна мен жапырақшалардың тоннасын құрайды. Нопал өсіру көптеген шаруа отбасыларына жұмыс, тамақ, кіріс әкеліп, өз жерлерінде қалуға мүмкіндік береді. 2006 жылы Мексикада кактус жейтін күйе (Cactoblastis cactorum) табылуы елдің фитосанитарлық қызметтерінің алаңдаушылығын тудырды, себебі бұл жәндік кактус өнеркәсібі үшін зиянды болуы мүмкін. 1925 жылы осы күйе Австралияда тез өсетін кактустың таралуын бақылау үшін сәтті қолданылды, ол енгізілгеннен кейін жабайы түрге айналған еді.