Кіріспе

Норвегиялық саясаткер Аслауг Мари Хага (21 қазан 1959 жылы туған) – норвегиялық дипломат, саясаткер және халықаралық мемлекеттік қызметкер. Ол түрлі ұйымдардың, соның ішінде Норвегияның табиғатты зерттеу институтының (NINA) және Ослодағы бейбітшілік зерттеу институтының (PRIO) кеңесінің төрағасы болды. Хага үш кітап жариялады: екеуі норвегиялық саясатқа, ал біреуі – роман жанрында. Қазіргі уақытта ол Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған мекемесі – Халықаралық ауыл шаруашылығын дамыту қорының (IFAD) Сыртқы қатынастар және басқару департаментінің вице-президенті. Бұрын ол 2013 жылдан 2019 жылға дейін Global Crop Diversity Trust ұйымының атқарушы директоры қызметін атқарды.

Ерте өмір және мансап

Хага Акершюс қаласындағы Нес елді мекенінде туған. Ол Осло университетінің саяси ғылымдар, тарих және әлеуметтану мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Саяси ғылым бойынша магистр дәрежесін аяқтамас бұрын дипломатиялық корпустың құрамына қабылданды. 1980-ші жылдардың соңында Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымы жанындағы Норвегия делегациясында, ал 1990-шы жылдардың басында Үндістанның Нью-Делидегі Норвегия елшілігінде қызмет етті.

Саяси мансап

Хага 1991–1997 жылдары Сыртқы істер мемлекеттік хатшысы, 1999–2000 жылдары Мәдениет министрі қызметін атқарды. 2001 жылы ол Акершюс округінен Стортингке сайланды және 2005 жылы қайта сайланды. 2003 жылы Орталық партиясы оппозициялық партия болған кезде, ол партия төрағасы болды. Орталық партиясының төрағасы ретінде Хага партияның саяси бағытын солға қарай бұруға белсенді түрде атсалысты, осы арқылы партияны алғаш рет Еңбекші партиясы және Социалистік солшыл партиясымен коалиция құруға жеткізді. 2005 жылғы парламент сайлауларында осы Қызыл-жасыл коалицияның табысынан кейін Орталық партиясы үкіметке енді, ал Хага Эрна Солбергтің орнын басып, екінші Столтенберг кабинетінде Жергілікті муниципалитеттер және аймақтық даму министрі болды. 2007 жылдың қыркүйегінде ол Мұнай және энергетика министрі болды, Од Роджер Еноксеннің орнын басып, аймақтық басқарманы Магнхильд Мелтвейт Клеппаға тапсырды. 2008 жылдың 11 сәуірінде Хага 2009 жылғы сайлауда Парламентке қайта сайлануға ниеті жоқ екенін және сайлау алдында Орталық партиясының төрағасы лауазымынан кететінін мәлімдеді. 2008 жылдың 19 маусымында ол Мұнай және энергетика министрі және Орталық партиясының төрағасы лауазымынан қанағаттануға өтініш берді. Ол оның білмегеніне байланысты шағын құрылыс ережелерін бұзу туралы БАҚ-та қызу пікірталас болғаннан кейін денсаулық мәселелеріне тап болды. Хаганың орнын Мұнай және энергетика министрі Терье Риис Йохансен басты.

Норвегиялық әуе жедел жәрдем

Хага 2011–2013 жылдары Норвегияның әуе медициналық құтқару қызметінің бас хатшысы болды. Оның басшылығымен Торпомоенде құтқару қызметкерлері – медициналық дәрігерлер мен ұшқыштарды қоса – үшін жаңа оқу орталығы ашылды.

Дүниежүзілік өсімдіктердің әртүрлілігі қоры

2013 жылдың басында Хага Кари Фаулердің орнына Global Crop Diversity Trust-тың атқарушы директоры болып тағайындалды және 2019 жылдың соңына дейін осы қызметті атқарды. Хаганың басшылығымен Crop Trust агробиологиялық түрлерді сақтау және пайдалану саласындағы беделді, тәуелсіз халықаралық ұйымға айналды. Ол 2018 жылы Халықаралық күріш зерттеу институтымен егістік дақылдарын мәңгілікке сақтау бойынша алғашқы келісімге жауапты болды және оған қол қойды.

Халықаралық ауыл шаруашылығын дамыту қоры (IFAD)

Қазіргі уақытта Хага Халықаралық ауылдық даму қорының (IFAD) Сыртқы қатынастар және басқару департаментінің вице-президенті болып жұмыс істейді. Ол коммуникация, жаһандық өзара әрекеттесу, серіктестіктерді дамыту және қаражаттарды тарту, сондай-ақ ИФАД-ның 177 мүше мемлекеттерімен байланысты қадағалауға жауапты.