Кіріспе

Кванттық механиканың формулировкасы

Физикада Шредингер суреті немесе Шредингер бейнелеуі – кванттық механиканың күй векторлары уақыт бойынша эволюциялайтын, ал операторлардың (көзделмелі шамалар және т.б.) көбінесе уақытқа қатысты тұрақты болатын формулировкасы (бірақ потенциал өзгерген жағдайда гамильтониан да өзгеруі мүмкін). Бұл Гейзенберг суретінен ерекшеленеді, онда күйлер тұрақты болып қалады, ал көзге көрінетін шамалар уақыт бойынша эволюциялайды, сондай-ақ өзара әрекеттесу суретінен, онда күйлер де, көзге көрінетін шамалар да уақыт бойынша эволюциялайды. Шредингер және Гейзенберг суреттері активті және пассивті түрлендірулер ретінде байланысты, және екі сурет арасында операторлардың коммутациялық қатынастары сақталады. Шредингер суретінде жүйенің күйі уақыт бойынша эволюциялайды. Жабық кванттық жүйенің эволюциясы унитар оператор, уақыт эволюциясы операторы арқылы жүзеге асырылады. t0 уақытындағы күй векторынан t уақытындағы күй векторына уақыт бойынша эволюция үшін уақыт эволюциясы операторы әдетте жазылады, және мынадай теңдік орын алады:

Жүйенің гамильтонианы H уақытқа тәуелді болмаса, уақыт эволюциясы операторының экспонентасы Тейлор қатары арқылы есептеледі. Шредингер суреті уақыттан тәуелсіз гамильтониан H-пен жұмыс істегенде пайдалы; яғни .

Өмірбаян

Элементар кванттық механикада кванттық механикалық жүйенің күйі кешенді мәнді толқындық функция ψ(x, t) арқылы бейнеленеді. Көбірек абстракциялы түрде, күй күй векторы немесе кет ретінде бейнеленуі мүмкін. Бұл кет – Гильберт кеңістігінің бір елеуі, жүйенің барлық мүмкін күйлерін қамтитын векторлық кеңістік. Кванттық механикалық оператор – кетті қабылдап, басқа кетті қайтаратын функция. Шредингер және Гейзенберг кванттық механикалық суреттері арасындағы айырмашылықтар уақыт бойынша өзгеретін жүйелермен жұмыс істеу тәсіліне байланысты: жүйенің уақытқа тәуелді сипаты күй векторлары мен операторлардың біріктірілуі арқылы көрініс табуы керек. Мысалы, кванттық гармоникалық осциллятор күйі импульстің күтілетін мәні , уақыт бойынша синусоидалық түрде тербелетіндей болуы мүмкін. Онда осы синусоидалық тербеліс күй векторында, импульс операторында немесе екеуінде де көрініс табуы керек пе деген сұрақ туындайды. Бұл үш таңдаудың барлығы да дұрыс; біріншісі Шредингер суретін, екіншісі Гейзенберг суретін, ал үшіншісі өзара әрекеттесу суретін береді.